Çok taraflı kalkınma bankalarının iklim finansmanı 163 milyar dolarla rekor kırdı
Çok taraflı kalkınma bankalarının (MDB) iklim finansmanı 2025 yılında rekor seviyeye ulaştı. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın (EBRD) da aralarında bulunduğu kuruluşların toplam iklim finansmanı bir önceki yıla göre yüzde 19 artarak 163 milyar dolara yükseldi.
Yayımlanan 2025 Çok Taraflı Kalkınma Bankaları İklim Finansmanı Ortak Özet Raporu'na göre, düşük ve orta gelirli ülkelerde sağlanan iklim finansmanı yüzde 21 artışla 103 milyar dolara ulaştı. Böylece son beş yılda bu ülkelere yönelik iklim finansmanı iki katına çıkmış oldu.
Uyum finansmanı yüzde 31 arttı
Rapora göre düşük ve orta gelirli ekonomilerde 103 milyar dolarlık finansmanın 68 milyar doları sera gazı emisyonlarının azaltılmasına (mitigasyon), 35 milyar doları ise iklim değişikliğine uyum (adaptasyon) projelerine ayrıldı. Adaptasyon finansmanı yıllık bazda yüzde 31, mitigasyon finansmanı ise yüzde 16 arttı.
Aynı ülkelerde özel sektör kaynaklarından sağlanan finansman da 35 milyar dolara ulaştı.
2030 hedeflerine doğru ilerleniyor
Raporda, çok taraflı kalkınma bankalarının 2024 yılında Bakü'de düzenlenen COP29 İklim Zirvesi'nde açıkladıkları 2030 iklim finansmanı hedeflerine ulaşma yolunda ilerlediği belirtildi.
Buna göre bankalar, 2030 yılına kadar düşük ve orta gelirli ülkelere yıllık 120 milyar dolar iklim finansmanı sağlamayı, bunun 42 milyar dolarını adaptasyon projelerine ayırmayı ve özel sektörden yıllık 65 milyar dolar ilave kaynak harekete geçirmeyi hedefliyor.
Yüksek gelirli ülkeler için ise yıllık 50 milyar dolar iklim finansmanı ve 65 milyar dolar özel sektör finansmanı mobilizasyonu öngörülüyor.
EBRD: İş birliği kritik önem taşıyor
EBRD İklim Stratejisi ve Uygulama Direktörü Gianpiero Nacci, artan jeopolitik belirsizlik ortamında çok taraflı kalkınma bankaları arasındaki iş birliğinin daha dayanıklı, enerji güvenliği yüksek ve rekabetçi ekonomilerin oluşturulması açısından kritik önem taşıdığını belirtti.
Nacci, EBRD'nin Yeşil Ekonomiye Geçiş Stratejisi kapsamında emisyon azaltımı, iklim uyumu ve doğa temelli çözümlere yönelik projeleri desteklemeyi sürdürdüğünü, faaliyet gösterdikleri ülkelerde özel sektör sermayesini harekete geçirerek iklim yatırımlarının etkisini artırmaya odaklandıklarını ifade etti.
İklim finansmanında şeffaflık artırılıyor
Raporda ayrıca, iklim finansmanı verilerinin daha şeffaf ve erişilebilir hale getirilmesi amacıyla dijitalleşme çalışmalarının sürdüğü belirtildi. Nisan 2026'da pilot olarak kullanıma açılan MDB Climate Finance Dashboard, iklim finansmanına ilişkin daha ayrıntılı veri ve görselleştirmeler sunarak paydaşların verilere daha kolay erişmesini amaçlıyor.
