Enerji krizi kapıda: Hürmüz gerilimi LNG piyasasını sarstı

Orta Doğu’da tırmanan İsrail-İran gerilimi, enerji piyasalarını sarsıyor. Bölgedeki en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na yönelik endişeler, başta Asya olmak üzere küresel enerji ithalatçılarında panik havası estirdi. Katar gibi LNG devlerinin boğaza bağımlılığı, tedarik zincirinin kırılma ihtimalini artırdı. Artan jeopolitik tansiyonla birlikte, LNG fiyatları son 11 haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. Özellikle yaz aylarında talebin artacağı Asya ülkeleri, Katar gazına olan yüksek bağımlılık nedeniyle "acil önlem planları"nı devreye aldı.

HÜRMÜZ BOĞAZI: ENERJİDE KIRILMA NOKTASI

Dünyanın en kritik enerji geçiş yollarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan, her gün 18-19 milyon varil petrol ve yakıt geçiyor. Katar ve BAE'den çıkan yıllık 85 milyon ton LNG’nin neredeyse tamamı bu rotayı kullanıyor. Bu da küresel LNG ticaretinin yaklaşık %20’si demek.

İsrail’in son hava saldırılarının ardından İran, Güney Pars doğalgaz sahasındaki üretimi geçici olarak durdurdu. Aynı rezervin Katar tarafında bulunan Kuzey Sahası, ülkenin LNG ihracatının bel kemiğini oluşturuyor. Harg Adası’ndan yapılan petrol sevkiyatı ise neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Uydu verilerine göre bölgede hiçbir tanker faaliyet göstermiyor.

ASYA’DA TEDİRGİNLİK, AVRUPA’DA FİYAT ARTIŞI

Çin’in LNG ithalatında Katar’ın payı %33’ü aşıyor. Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler de olası bir arz kesintisi senaryosuna karşı hazırlık yapıyor. Özellikle yaz talebinin yükseleceği döneme girilirken, enerji güvenliği yeniden en üst gündem maddesi haline geldi.

Avrupa tarafında ise fiyatlar yukarı yönlü tepki veriyor. Hollanda merkezli TTF doğalgaz endeksi, bir haftada %11 artarak 38.82 EUR/MWh seviyesine çıktı. İngiltere’de ise doğal gaz vadeli kontratları, nisan başından bu yana en yüksek seviye olan 91 peni/Thrm düzeyine ulaştı.

AVRUPA RUS GAZINA KAPIYI KAPATIYOR

Avrupa Komisyonu, Rusya’dan doğalgaz ithalatını 2027 sonuna kadar tamamen durdurmayı planlıyor. Yeni yasa teklifine göre:

• 1 Ocak 2026’dan itibaren Rus gazı ithalatı yasaklanacak.

• 17 Haziran 2025 öncesinde imzalanan kısa vadeli sözleşmelere 1 yıllık geçiş süreci tanınacak.

• Mevcut uzun vadeli kontratlar ise 1 Ocak 2028 itibarıyla sona erecek.

Bununla birlikte, bazı büyük şirketlerin 2030’lara uzanan Rus LNG anlaşmaları bulunuyor. Komisyon bu süreçte, AB LNG terminallerinin Rus firmalarına hizmet vermesini de kademeli olarak sonlandırmayı planlıyor.

“KIYAMET SENARYOSU” ŞİMDİLİK GERÇEKLEŞMEDİ

Uzmanlara göre, taraflar henüz enerji altyapılarını tam kapasite hedef almıyor. Ancak Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak olası bir kapanma, hem LNG hem petrol piyasasında büyük sarsıntılara yol açabilir. Bu durumda üç haneli petrol fiyatları ve derin bir tedarik krizi dünya ekonomisinin gündemine oturabilir.

Piyasalarda şimdilik temkinli bir iyimserlik hâkim. Ancak artan kırılganlık, her geçen gün daha savunmasız bir tablo ortaya koyuyor.