Fatih Birol: Hürmüz Boğazı artık eski güvenilirliğine kavuşamaz
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, ABD-İran mutabakatına rağmen Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji ticaretindeki güvenilirliğinin kalıcı olarak zedelendiğini belirterek, “Bir anlaşma olsa bile Hürmüz Boğazı artık güvenilirliğini yitirdi. Vazo bir kere kırıldı, bundan sonra eski haline gelmesi mümkün değil.” dedi.
Birol, son yıllarda küresel enerji haritasında köklü değişimler yaşandığını vurgulayarak, Rusya’dan Avrupa’ya uzanan enerji hatları ile Hürmüz Boğazı’nın dünya enerji sisteminin iki ana damarı olduğunu, ancak bugün her iki güzergâhın da eski işlevini kaybettiğini söyledi.
Hürmüz’de yaşanan krizin ülkeleri enerji arzında çeşitlendirmeye yönelttiğini belirten Birol, güvenilir ortaklarla çalışmanın ve tek bir enerji koridoruna bağımlılığı azaltmanın öncelik haline geldiğini ifade etti.
Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı azaltmak için alternatif boru hatlarına hız verdiğini kaydeden Birol, Birleşik Arap Emirlikleri’nin 2027 sonuna kadar boğaza bağımlılığını tamamen sona erdirmeyi hedeflediğini söyledi.
ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın kalıcı hale gelmesi durumunda petrol piyasasında arz fazlası oluşabileceğine işaret eden Birol, “Hürmüz Boğazı’nın açık kalacağına yönelik güven tesis edilirse gelecek yıl ciddi bir arz fazlası görebiliriz. Bu da enerji fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin süreçten avantaj sağlayabilecek ülkeler arasında yer aldığını belirten Birol, Orta Doğu’nun yeniden yapılanma sürecinde Türkiye’nin önemli fırsatlar yakalayabileceğini ifade etti.
Birol ayrıca, bu yıl Antalya’da düzenlenecek COP31’in Türkiye için önemli bir fırsat olduğunu belirterek, elektrifikasyonun artırılması, sıfır atık hedefleri ve Afrika’nın temiz enerji dönüşümüne destek konularının konferansın öncelikleri arasında yer alacağını söyledi.
