Hürmüz krizi elektrik fiyatlarını vurdu: Ülkeler arasındaki fark büyüdü

Hürmüz Boğazı'nda LNG sevkiyatında yaşanan aksamalar, küresel elektrik piyasalarında fiyat farklılıklarını belirgin şekilde artırdı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, LNG'ye bağımlı ülkelerde elektrik fiyatları yükselirken, yenilenebilir enerji ve düşük maliyetli yerli gazın güçlü olduğu ekonomilerde artış sınırlı kaldı.

Hürmüz etkisi elektrik fiyatlarını yükseltti

IEA'nın Yıl Ortası Elektrik Sektörü Güncellemesi raporuna göre, LNG arzındaki daralma özellikle doğal gaz santrallerinin elektrik fiyatını belirlediği Avrupa ve Asya piyasalarını etkiledi. LNG fiyatlarına duyarlı ülkelerde elektrik maliyetleri yükselirken, yenilenebilir enerji üretimi, batarya depolama kapasitesi ve yerli doğal gaz kaynaklarının güçlü olduğu ülkelerde fiyat baskısı daha düşük seviyede gerçekleşti.

Avrupa Birliği'nde ortalama toptan elektrik fiyatı yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 arttı. Japonya'da ikinci çeyrekte elektrik fiyatları yüzde 30'un üzerinde yükselirken, Avustralya'da yüzde 30, Hindistan'da ise yüzde 7 geriledi.

LNG bağımlılığı fiyatları belirledi

Rapora göre, 2 Mart-16 Temmuz döneminde Asya spot LNG fiyatları kriz öncesine göre ortalama yüzde 65, Avrupa'nın referans doğal gaz göstergesi TTF ise yüzde 50'nin üzerinde yükseldi.

Doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş Avrupa'da elektrik vadeli fiyatlarını İtalya'da yaklaşık 60 dolar, Birleşik Krallık'ta 40 dolar ve Almanya'da 30 dolar artırırken, Japonya'da üçüncü çeyrek elektrik vadeli fiyatları yaklaşık 75 dolar yükseldi.

AB genelinde ortalama toptan elektrik fiyatı ilk yarıda megavatsaat başına yaklaşık 105 dolar olarak hesaplandı. İtalya'da fiyatlar yüzde 18, Almanya'da yüzde 17 yükselirken, güçlü rüzgar ve güneş üretimi ile hidroelektrik rezervlerinin etkisiyle İspanya'da yüzde 16 geriledi.

Yenilenebilir enerji fark oluşturdu

Avustralya Ulusal Elektrik Piyasası'nda ortalama toptan elektrik fiyatı ilk yarıda yüzde 30 düşerek megavatsaat başına 49 dolara indi. Yeni batarya yatırımları sayesinde gündüz üretilen elektriğin akşam saatlerine aktarılması, pahalı doğal gaz ve kömür santrallerine olan ihtiyacı azalttı.

Hindistan'da ithal LNG'nin elektrik üretimindeki payının düşük olması nedeniyle Orta Doğu'daki gelişmeler spot elektrik fiyatlarını sınırlı etkiledi. Ülkede ortalama elektrik fiyatı yüzde 7 gerileyerek 48 dolar/MWh seviyesine düştü.

ABD'de ise düşük maliyetli yerli doğal gaz sayesinde küresel LNG fiyatlarındaki artışın etkisi sınırlı kaldı. İlk yarıda toptan elektrik fiyatları büyük ölçüde kış aylarındaki yüksek talep nedeniyle yüzde 10 artarak 52 dolar/MWh seviyesine çıktı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi, yılın ikinci yarısında fiyatların yüzde 8 gerileyerek 48 dolar/MWh seviyesine ineceğini öngörüyor.

IEA, Kuzey Amerika'da devreye alınan yeni LNG sıvılaştırma projeleri, küresel arz artışı ve yenilenebilir enerji yatırımlarının büyümesi sayesinde mevcut krizin elektrik fiyatları üzerindeki etkisinin 2022 enerji krizine kıyasla daha sınırlı kaldığını belirtti.