Saxo Bank: Brent sakin ama dizelde alarm, marjlar rekor seviyede

Saxo Bank, Hürmüz Boğazı'ndaki ciddi aksamalara rağmen Brent petrolün 90 dolar civarında kalmasının küresel petrol piyasasındaki sıkışıklığın boyutunu tam olarak yansıtmadığına dikkat çekti. Saxo'ya göre asıl stres rafine ürünlerde, özellikle de dizelde yaşanırken, dizel rafineri marjları rekor seviyelere çıktı.

Saxo Bank Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, Orta Doğu'daki çatışmanın altı ayı geride bırakmasına karşın küresel petrol piyasasının olağan dışı bir çıkmaz içinde olduğunu belirtti.

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde kalıcı bir sonuç alınamazken, Hürmüz Boğazı ne normal şekilde işliyor ne de tamamen kapalı durumda. Tanker sahiplerinin Körfez'e gemi göndermekte isteksiz davranması da Orta Doğu'dan petrol akışını sınırlıyor.

Hürmüz'den petrol akışı yarıdan fazla azaldı

Kpler verilerine göre Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol miktarı son dönemde günlük yaklaşık 6,1 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Normal koşullarda ise bu miktar yaklaşık 15 milyon varil düzeyinde.

Saxo, Körfez'de yüklenen petrol ile bölgeden çıkabilen petrol arasındaki farkın da büyüdüğüne dikkat çekti. Son haftadaki yüklemeler günlük yaklaşık 4,9 milyon varile ulaşırken, Hürmüz'den geçtiği teyit edilen miktar yalnızca 2,3 milyon varil oldu.

Rapora göre depolama ve tankerlerin geçici olarak yüzer depo şeklinde kullanılması bu farkı bir süre karşılayabilir. Ancak çıkış kapasitesi toparlanmazsa üreticiler önce yüklemeleri, ardından üretimi azaltmak zorunda kalabilir.

Brent neden 90 dolar civarında?

Hürmüz'deki aksamanın boyutuna rağmen Brent petrolün yaklaşık 90 dolar seviyesinde kalması dikkat çekiyor. Saxo bu durumu birkaç faktörle açıklıyor.

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hürmüz'ü bypass eden boru hatlarını maksimum düzeyde kullanması ve alternatif ihracat yollarının devreye alınması arz kaybının etkisini sınırlıyor.

Stratejik petrol rezervlerinden yapılan satışlar da piyasaya geçici bir tampon sağlıyor. Saxo, rezervlerden yapılan satışları bugünkü arz açığını kapatmak için “gelecekten petrol ödünç almak” şeklinde değerlendiriyor.

ABD Stratejik Petrol Rezervi'nin yılın başlarında 415 milyon varilin üzerine çıktıktan sonra 300 milyon varilin altına gerilediğine dikkat çekilen raporda, bu durumun gelecekte yaşanabilecek yeni arz şoklarına karşı güvenlik tamponunu azalttığı belirtildi.

Çin talebindeki düşüş Brent'i frenliyor

Petrol fiyatlarındaki yükselişin talebi azaltması da ham petrol piyasasındaki sıkışıklığı hafifleten faktörler arasında gösterildi.

Raporda aktarılan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tahminine göre, dünya petrol tüketiminin 2026'da günlük 1,6 milyon varil azalması bekleniyor. Bu gerçekleşirse 2020'deki pandemi döneminden bu yana en sert yıllık düşüş olacak.

Çin'in ham petrol ithalatındaki gerileme de piyasaya önemli bir tampon sağlıyor. Çin, nisan-temmuz döneminde toplam 1 milyar varil ham petrol ithal ederken, 2025'in aynı döneminde bu miktar 1,4 milyar varil seviyesindeydi.

Dizel marjları rekor seviyede

Ham petrol piyasasındaki görece sakin görünümün aksine rafine ürünlerde sıkışıklık belirginleşiyor.

Saxo'nun verilerine göre WTI ile ABD ultra düşük kükürtlü dizel arasındaki rafineri marjı yaklaşık 103 dolar/varile, Avrupa'da Brent ile gasoil arasındaki marj ise yaklaşık 77 dolar/varile yükseldi. Her iki seviye de rekor düzeylere işaret ediyor.

Orta Doğu, yalnızca önemli bir ham petrol ihracatçısı değil, aynı zamanda büyük bir rafine ürün tedarikçisi konumunda. Bu nedenle Körfez'deki aksama rafine ürün piyasasını hem doğrudan ürün ihracatının azalması hem de rafinerilerin kullandığı ham petrol arzının sınırlanması yoluyla etkiliyor.

Rusya kaynaklı arz sorunları da dizel piyasasındaki sıkışıklığı artırıyor. Saxo, Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının küresel dizel arzının önemli kaynaklarından birini aksattığını, Avrupa ve diğer ithalata bağımlı bölgelerin daha az sayıdaki kargo için rekabet etmek zorunda kaldığını belirtti.

Saxo: Yeterli petrol var, yeterli yakıt yok

Saxo'ya göre alternatif rotalar, stratejik rezervler, ABD ihracatı ve talepteki düşüş, ham petrol fiyatlarında çok daha sert bir yükselişi engelledi. Ancak bu önlemler piyasadaki stresi ortadan kaldırmak yerine büyük ölçüde başka bir alana taşıdı.

Raporda, Brent'in 90 dolar civarında olmasının enerji şokunun yönetilebilir olduğu izlenimini verebileceği ancak rekor seviyelerdeki dizel marjlarının farklı bir tablo ortaya koyduğu vurgulandı.

Saxo, küresel piyasanın yeterli miktarda ham petrol bulmayı başardığını ancak tüketicilerin ihtiyaç duyduğu yakıtları üretmek ve ulaştırmakta giderek daha fazla zorlandığı değerlendirmesinde bulundu.