Suudi Arabistan ile Asyalı petrol şirketleri arasında anlaşmazlık: 2027 petrol sözleşmeleri çıkmaza girdi
Suudi Arabistan'ın petrol devi Saudi Aramco ile Asyalı rafineriler arasında yeni yılın petrol tedarik anlaşmalarında sorun yaşanıyor. Anlaşmazlığın merkezinde, 2026 yılına ait tamamlanamayan petrol alımları bulunuyor.
Orta Doğu'da devam eden çatışmalar, petrol ticaretindeki sözleşme süreçlerini etkiliyor. Bölgedeki sevkiyatların aksaması nedeniyle daha önce kararlaştırılan petrol miktarlarını teslim alamayan Asyalı rafineriler, ihtiyaçlarını spot piyasadan karşılamaya yöneldi. Bu durum, gelecek yılın tedarik anlaşmalarında taraflar arasında görüş ayrılığına neden oldu.
Saudi Aramco ile Asyalı rafineriler arasında petrol anlaşmazlığı
Dünyanın en büyük ham petrol ihracatçısı Saudi Aramco, Asya'daki müşterileriyle 2027 yılına ilişkin uzun vadeli tedarik sözleşmelerini sonuçlandırmaya çalışıyor.
Ancak mevcut anlaşmalardaki teslimat yükümlülüklerinin nasıl hesaplanacağı konusunda uzlaşma sağlanamadı.
Anlaşmazlığın temelinde, Asyalı rafinerilerin 2026 yılında spot piyasadan satın aldığı petrolün yıllık sözleşme yükümlülüklerine dahil edilip edilmeyeceği bulunuyor.
Rafineriler, savaş nedeniyle gerçekleştiremedikleri sözleşmeli alımların spot piyasadan karşılanan miktarlarla dengelenmesini talep ediyor.
Orta Doğu'daki savaş petrol sevkiyatlarını aksattı
Basra Körfezi'ndeki çatışmalar, Suudi Arabistan ve diğer bölge ülkelerinden yapılan petrol ihracatını olumsuz etkiledi.
Sevkiyatların kesintiye uğraması nedeniyle bazı Asyalı rafineriler, sözleşmelerinde belirlenen miktarlarda petrol teslim alamadı.
Bu süreçte şirketler, uzun vadeli anlaşmalar yerine kısa süreli ve doğrudan teslimata dayalı spot piyasa alımlarını artırdı.
Aramco spot petrol satışlarını eylül ayında artırdı
Saudi Aramco, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin yeniden hızlanması üzerine eylül ayının başından itibaren Asya'ya yönelik spot petrol satışlarını artırdı.
Bölgedeki gemilere yönelik saldırılar devam etmesine rağmen tanker hareketliliğindeki toparlanma, şirketin sevkiyatlarını genişletmesine imkân sağladı.
Eylül ayının ilk 23 gününe ilişkin deniz taşımacılığı verileri, Suudi Arabistan'ın petrol sevkiyatlarının 2025 yılı ortalamasına yaklaştığını gösterdi.
Asyalı rafineriler ek petrol alımına karşı çıkıyor
Saudi Aramco'nun, en az bir Asyalı rafineriden 2026 yılındaki eksik alımlarını telafi etmek amacıyla 2027'de daha fazla petrol satın alma taahhüdü istediği belirtildi.
Söz konusu rafinerinin ise ilave alım yükümlülüğüne sıcak bakmadığı ifade edildi.
Asyalı şirketler, spot piyasadan gerçekleştirdikleri petrol alımlarının mevcut sözleşme kapsamında sayılmasını istiyor. Aramco'nun ise eksik kalan miktarların gelecek yılın teslimatlarıyla tamamlanması gerektiği görüşünü savunduğu bildirildi.
Saudi Aramco, konuya ilişkin açıklama yapmadı.
Petrol piyasasında 2027 yılına ilişkin belirsizlik sürüyor
Asyalı petrol alıcıları, Orta Doğu'daki savaşın ne zaman sona ereceğinin bilinmemesi nedeniyle gelecek yıl için daha yüksek miktarda petrol satın alma taahhüdü vermekte isteksiz davranıyor.
Bölgedeki deniz taşımacılığının güvenliği ve petrol sevkiyatlarının kesintisiz sürdürülüp sürdürülemeyeceği, şirketlerin satın alma kararlarında etkili oluyor.
Anlaşmazlığın yalnızca Suudi petrolüne değil, diğer Orta Doğulu üreticilerin spot piyasa satışlarına da yansıdığı belirtiliyor.
Petrol sözleşmelerinde ekim sonu kritik tarih
Asyalı rafineriler ile Orta Doğulu üreticiler arasındaki gelecek yılın uzun vadeli tedarik görüşmeleri normal koşullarda ekim ayı sonunda tamamlanıyor.
Rafineriler, ocak ayında yüklenecek spot petrol için genellikle kasım ayında sipariş veriyor.
Bu nedenle şirketlerin 2027 yılında sözleşmeli olarak ne kadar petrol alacaklarını önceden belirlemeleri gerekiyor. Devam eden anlaşmazlık, yeni satın alma kararlarının alınmasını yavaşlatıyor.
Saudi Aramco petrol teslimat koşullarını değiştirebilir
Saudi Aramco, tedarik sözleşmelerindeki fiyatlandırma ölçütlerini ve teslimat şartlarını yeniden düzenleme seçeneklerini değerlendiriyor.
Gündemdeki alternatiflerden biri, şirketin bazı Asyalı müşterilerine ham petrolü doğrudan taşıma sorumluluğunu üstlenmesi.
Bu modelin uygulanması halinde petrolün nakliyesi, mevcut sözleşmelerden farklı koşullarla gerçekleştirilebilecek.
Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik durumu belirleyici olacak
Orta Doğu'daki petrol ticaretinin gelecek dönemde nasıl şekilleneceği, bölgedeki güvenlik koşullarına bağlı bulunuyor.
Hürmüz Boğazı'nda tanker geçişlerinin sürdürülebilirliği, Suudi Arabistan'ın ihracat planları ve Asyalı rafinerilerin tedarik kararları açısından önem taşıyor.
Saudi Aramco ile müşterileri arasındaki 2027 yılı görüşmelerinin sonuçlanması için mevcut teslimat anlaşmazlıklarının giderilmesi bekleniyor.
