Trump’tan İran anlaşmasına belirsiz mesaj: Petrol fiyatları sıçradı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin verdiği çelişkili mesajlar, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Yaklaşık bir aydır devam eden savaşın diplomasiyle sona erip ermeyeceğine dair belirsizlik artarken, petrol fiyatları hızla yükseldi, küresel piyasalarda risk iştahı zayıfladı.

PİYASALARDA DALGA DALGA ETKİ

Trump’ın Beyaz Saray’daki kabine toplantısında yaptığı açıklamalar, yatırımcıların beklentilerini altüst etti. İran’ın müzakere konusunda istekli olduğunu öne süren Trump, buna rağmen ABD’nin anlaşmaya ne kadar hazır olduğu konusunda net bir duruş sergilemedi.

“Trump’ın belirsiz mesajları, enerji piyasalarında sert fiyat hareketlerini tetikledi.”

Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6 yükselerek 108 doların üzerine çıktı. Aynı süreçte küresel hisse senedi ve tahvil piyasalarında satış baskısı dikkat çekti.

ANLAŞMA VAR MI, YOK MU?

Trump, İran’ı müzakere masasına oturmaya “hevesli” olarak tanımlarken, ABD tarafının kararsız görüntüsü dikkat çekti. Özellikle anlaşma için verilen 5 günlük sürenin uzatılıp uzatılmayacağına ilişkin netlik sağlanamaması, diplomatik sürecin kırılganlığını ortaya koydu.

“ABD yönetimi, anlaşmaya açık kapı bırakırken askeri seçeneği de güçlü şekilde masada tutuyor.”

Trump’ın “Bilmiyorum” yanıtı, sürecin tamamen liderin anlık kararlarına bağlı ilerlediği yorumlarına neden oldu.

İRAN CEPHESİNDEN ŞARTLI YAKLAŞIM

İran tarafı ise ABD’nin sunduğu 15 maddelik planı reddederek kendi koşullarını gündeme getirdi. İran’ın talepleri arasında:

ABD ve İsrail’in saldırıları yeniden başlatmayacağına dair garanti Savaş zararlarının tazmini Hürmüz Boğazı üzerindeki otoritesinin tanınması yer aldı.

İran’ın ayrıca bölgedeki tüm çatışmaların sona ermesini istediği ifade edilirken, bu durum Hezbollah ile bağlantılı cepheleri de kapsayan daha geniş bir ateşkes talebine işaret etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK EŞİKTE

Küresel enerji arzı açısından hayati öneme sahip Strait of Hormuz üzerindeki gelişmeler piyasaların ana belirleyicisi olmaya devam ediyor.

Trump, İran’ın “iyi niyet göstergesi” olarak 10 petrol tankerinin geçişine izin verdiğini açıklarken, ABD Hazine Bakanlığı’nın sigorta destek programı ile sevkiyatların artırılmasının planlandığı bildirildi.

“Hürmüz Boğazı’ndaki akışın kesintiye uğraması, küresel arz şokunu tetikleyebilecek en büyük risk olarak öne çıkıyor.”

ABD’DEN ASKERİ MESAJ: GERİ ADIM YOK

Diplomasi kapısı açık tutulsa da ABD’nin askeri hazırlıkları hız kesmedi. Bölgeye yeni birliklerin sevk edilmesi, gerilimin daha da tırmanabileceği yönündeki endişeleri artırdı.

Trump, operasyonların 4 ila 6 hafta sürebileceğini belirterek sürecin “planın önünde” ilerlediğini savundu. Bu açıklama, savaşın kısa sürede sona ermeyeceği beklentisini güçlendirdi.

WASHINGTON’DA SİYASİ BASKI ARTIYOR

ABD iç siyasetinde de İran politikası tartışma konusu haline geldi. Cumhuriyetçi Senatör Lisa Murkowski, yönetimin operasyonun kapsamı ve hedeflerine ilişkin yeterli bilgi vermediğini belirtti.

Murkowski, Kongre’nin sürece daha fazla dahil olması gerektiğini savunarak, askeri operasyonların sınırlarını belirleyecek bir düzenleme üzerinde çalıştığını açıkladı.

DİPLOMASİ VE GERİLİM ARASINDA İNCE ÇİZGİ

ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner üzerinden yürütülen temasların “olumlu sinyaller” verdiği ifade edilse de sahadaki askeri hareketlilik, diplomatik sürecin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.

Trump yönetimi bir yandan İran’a “ciddi olun” mesajı verirken, diğer yandan askeri baskıyı artırarak müzakere gücünü yükseltmeye çalışıyor.