Etiket
Macquarie Group, Orta Doğu'da enerji arzının beklenenden daha hızlı normalleşeceği öngörüsüyle Brent petrol fiyatlarına ilişkin 2026 ve 2027 tahminlerini aşağı çekti. ABD ile İran arasında sağlanan geçici uzlaşının ardından bölgeden petrol sevkiyatının yeniden hız kazanması, bankanın beklentilerini değiştirdi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD ile imzalanan mutabakat muhtırasının füze programını kapsamadığını açıkladı. Pakistan'ın başkenti İslamabad'da konuşan Pezeşkiyan, füze kapasitesine ilişkin herhangi bir müzakerenin ne mevcut metinde yer aldığını ne de gelecekte gündeme geleceğini söyledi.
ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyonla mücadelede daha sıkı bir duruş sergileyeceğine yönelik beklentiler güçlenirken, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler para piyasalarında faiz artırımı ihtimalini yeniden öne çıkardı. Para piyasalarında fiyatlamalar, Fed'in eylül ayına kadar 25 baz puanlık faiz artışını tamamen fiyatladığını gösterdi.
İran, ABD ile varılan geçici mutabakatın ardından daha önce bekletilen petrol stoklarını uluslararası pazarlara sevk etmeye başladı. Bu kapsamda ülkenin güneydoğusundaki Çabahar Limanı'ndan toplam 20 milyon varil ham petrol taşıyan 11 tanker denize açıldı. Gemilerin sevkiyata başlamasıyla birlikte İran'ın petrol ihracatında yeniden hareketlilik gözlendi.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Konseyi Üyesi Gabriel Makhlouf, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören geçici mutabakata rağmen Euro Bölgesi'nde enflasyon baskılarının kısa sürede ortadan kalkmayabileceğini söyledi. Makhlouf, enerji fiyatlarındaki gerilemenin tek başına fiyat görünümünü değiştirmek için yeterli olmayabileceğine dikkat çekti.
ABD ile İran arasında varılan geçici anlaşmanın, 19 Haziran Cuma günü İsviçre'nin Luzern kenti yakınlarındaki Bürgenstock kasabasında imzalanması planlanıyor. İsviçre Dışişleri Bakanlığı kaynakları, mutabakat zaptının taraflarca burada resmiyet kazanacağını bildirdi.
Yaklaşık 4 aydır devam eden ABD, İsrail ve İran eksenli gerilimde , taraflar düşmanlıkları sona erdirmeyi hedefleyen bir mutabakat üzerinde ilerleme kaydetti. ABD ile İran arasında açıklanan çerçeve anlaşma kapsamında ateşkesin sürdürülmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası geçişlere açılması öngörülürken, gözler sürecin en önemli aktörlerinden biri olan İsrail'e çevrildi.
Zimbabve Merkez Bankası, ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören geçici barış anlaşmasının ardından faiz indirimine giden ilk merkez bankası oldu. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin enflasyon görünümünü desteklemesiyle politika faizi 5 puan düşürüldü. Zimbabve Merkez Bankası Para Politikası Kurulu, gösterge faiz oranını yüzde 35'ten yüzde 30'a indirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa'daki G7 Zirvesi'nde İran ile varılan geçici anlaşmanın küresel enerji krizini hafifleteceğini ve savaş sürecinde belirlenen hedeflere ulaşılmasını sağlayacağını söyledi. Ancak Washington ile Tahran'ın anlaşmanın kapsamı ve Hürmüz Boğazı'nın geleceğine ilişkin farklı açıklamalar yapması, sürece ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın bölgesel gerilimin azaltılması açısından önemli bir gelişme olduğunu belirterek, Türkiye'nin süreç boyunca diplomasiyi önceleyen bir yaklaşım sergilediğini söyledi.
Goldman Sachs, Hürmüz Boğazı'nda petrol taşımacılığının yeniden normale dönmesine yönelik beklentilerin dolar üzerinde destekleyici etki yarattığını bildirirken, yatırımcıların ABD ile İran arasında planlanan anlaşma öncesinde temkinli duruşunu koruduğunu belirtti. Banka, küresel piyasalarda jeopolitik gelişmelerin fiyatlamalar üzerindeki etkisinin sürdüğüne dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamayla ABD ile İran arasında anlaşmaya varıldığını duyurdu. Trump, paylaşımlarında Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılacağını ve ABD'nin uyguladığı deniz ablukasının kaldırılacağını bildirdi.
ABD ile İran, küresel enerji piyasalarının yakından takip ettiği Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda uzlaşı sağladı. Tarafların açıkladığı mutabakat, binlerce kişinin yaşamını yitirdiği çatışmaların sona erdirilmesini ve İran'ın nükleer programına ilişkin yeni müzakerelerin başlatılmasını öngörüyor.
İran ile ABD arasında yürütülen diplomatik temaslara ilişkin dikkat çeken bir açıklama Tahran'dan geldi. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, iki ülke arasında barış anlaşmasına varıldığını doğruladı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile yürütülen görüşmelerin anlaşmayla sonuçlandığını açıkladı.
ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığı yönündeki açıklamalar, haftanın ilk işlem gününde küresel piyasalarda fiyatlamaları etkiledi. ABD Başkanı Donald Trump ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in duyurduğu mutabakatın ardından ABD endeks vadeli işlemleri yükselirken, petrol fiyatları ve dolar endeksi geriledi.
ABD ile İran arasında yaklaşık üç aydır sürdürülen müzakerelerde kritik aşamaya gelindi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, tarafların uzlaşmaya vardığını ve nihai anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıkladı. Açıklamanın ardından ABD Başkanı Donald Trump da anlaşmanın tamamlandığını doğruladı.
ABD ile İran arasında üzerinde çalışılan mutabakat zaptının ana hatları netleşmeye başladı. Axios'un diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın geçiş ücreti uygulanmadan derhal yeniden açılması ve İran'a yönelik yaptırımların belirli şartlara bağlı olarak hafifletilmesi öngörülüyor.
ABD ile İran arasında geçici ateşkesin uzatılmasına yönelik bir anlaşmaya varıldığına ilişkin haberler, küresel piyasalarda risk iştahını artırırken dolar üzerinde baskı yarattı. Özellikle Orta Doğu’daki tansiyonun düşebileceğine yönelik beklentiler, yatırımcıların güvenli liman talebini azaltırken gelişmiş ülke para birimlerinde yükselişi beraberinde getirdi.
Küresel piyasalarda haftanın en dikkat çekici gelişmelerinden biri, ABD ile İran arasında varılan geçici ateşkes anlaşması oldu. Jeopolitik tansiyonun düşmesiyle birlikte enerji piyasalarında sert bir geri çekilme yaşanırken, özellikle turizm ve kruvaziyer şirketlerinin hisselerinde güçlü bir yükseliş görüldü. Yatırımcıların risk iştahındaki artış, piyasalara hızlı bir şekilde yansıdı.
