Etiket
Dünya Bankası’nın son Emtia Piyasaları Görünümü raporu, 2026 yılı için dikkat çeken bir tablo ortaya koydu. Küresel ölçekte emtia fiyatlarının, özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle son dört yılın en yüksek seviyelerine ulaşması bekleniyor.
Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı , ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası büyüyen jeopolitik gerilimin küresel ekonomi ve insani yaşam üzerinde ağır sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Ortadoğu’da tırmanan gerilim, küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı yaratabilecek yeni bir risk unsuru olarak öne çıkıyor. Uluslararası finans çevrelerinde konuşulan ve Uluslararası Para Fonu bünyesindeki Uluslararası Para ve Finans Komitesi (IMFC) tarafından yayımlanması beklenen değerlendirmelerde, mevcut çatışma ortamının dünya ekonomisi için “ciddi bir tehdit” oluşturduğu vurgulanıyor.
Küresel jeopolitik dengeleri yakından ilgilendiren ABD-İran hattındaki gelişmeler için kritik bir zamanlama uyarısı geldi. Bloomberg News’un diplomatik kaynaklara dayandırdığı değerlendirmelere göre, Körfez ülkeleri ile Avrupa’daki karar alıcılar, iki ülke arasında kalıcı bir uzlaşının kısa vadede mümkün olmayabileceğini düşünüyor.
Küresel ekonomi çevreleri, İran merkezli savaşın etkilerine ilişkin giderek daha sert uyarılar yaparken, finansal piyasaların bu riskleri yeterince fiyatlamadığı yönünde güçlü bir görüş birliği oluşuyor. Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası bahar toplantılarında yapılan değerlendirmelerde, mevcut tablonun geçici bir şoktan çok daha derin ve kalıcı etkiler yaratabileceği vurgulandı.
İran merkezli savaşın küresel ticaret yolları üzerindeki etkileri giderek derinleşirken, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar Asya’nın temel gıda üretimini doğrudan tehdit etmeye başladı. Bölgedeki enerji ve gübre sevkiyatlarında yaşanan sıkıntılar, özellikle pirinç üreticisi ülkelerde ciddi bir belirsizlik ortamı oluşturdu.
Orta Doğu’daki çatışmalar derinleşirken Birleşmiş Milletler, enerji ve gübre sevkiyatlarına yönelik kısıtlamaların yeni bir küresel gıda krizini tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Geçmişte benzer ticari kısıtlamaların gıda fiyatlarını hızla yukarı çektiğini hatırlatan BM yetkilileri, ülkeleri daha dikkatli olmaya çağırdı.
Küresel piyasalarda artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle enerji fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, ABD enflasyon görünümünü yeniden şekillendiriyor. Bank of America (BofA), mart ayına ilişkin yayımladığı analizinde, tüketici fiyatlarındaki artışın beklentilerin üzerine çıkabileceğine dikkat çekti.
Ortadoğu’daki gerilim ve savaş atmosferi sürerken, bölgesel ticaret dengelerini etkileyen dikkat çekici bir adım Pakistan ’dan geldi. İran ’a yönelik ekonomik kısıtlamalar ve belirsizlikler devam ederken, İslamabad yönetimi kritik bir karar alarak gıda ihracatına geçici izin verdi.
İstanbul’da ekonomik baskı artık gündelik hayatın merkezine yerleşmiş durumda. İstanbul Planlama Ajansı’nın (İPA) yayımladığı son “İstanbul Barometresi” verileri, kentte yaşayanların harcama alışkanlıklarında ciddi bir daralma yaşandığını ve temel ihtiyaçlara erişim konusunda endişelerin arttığını gözler önüne serdi.
Türkiye’nin sofralarından eksik olmayan limon, bu yıl hem üreticiyi hem de tüketiciyi zorlayan rekor fiyat artışlarıyla gündeme oturdu. Geçtiğimiz yıl 10-15 TL’ye satılan limonun tanesi, bugün pazarlarda 20 TL’ye kadar yükseldi. Kilosu ise 130-150 TL arasında alıcı buluyor. Fiyat şoku sadece limonda değil; kiraz gibi diğer meyvelerde de yaşanıyor.
