Etiket
Türkiye’de DAP gübresi ithalatı, yüksek küresel fiyatların etkisiyle sert düştü. Özellikle mart sonrasında yeni alımlarda belirgin yavaşlama görüldü. Nisan-temmuz dönemindeki ithalat, son üç yılın aynı dönem ortalamasının yüzde 43’ünde kaldı. Böylece normal seviyeye göre yüzde 57’lik düşüş oluştu. T
Tarım-GFE Temmuz 2026 verileri açıklandı. Tarımsal girdi fiyatları yıllık bazda yüzde 27,62 yükseldi. Tarım-GFE temmuzda aylık yüzde 0,20, yıllık ise yüzde 27,62 artış gösterdi. Tarım-GFE temmuzda yükseldi Tarım-GFE endeksi Temmuz 2026’da 1.000,76 seviyesine çıktı. Buna göre endeks, bir önceki aya k
Market fiyatlarında ağustos ayında iki yönlü hareket görüldü. İncelenen 37 ürünün 19’u zamlandı. Buna karşılık 18 ürünün fiyatı geriledi. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ve market verilerini açıkladı. Ayrıca tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri paylaştı. Ağustos ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 37,8 ile yumurta oldu.
Tarımsal girdi fiyat endeksi (Tarım-GFE), haziran ayında aylık bazda yüzde 0,92 azalırken, yıllık bazda yüzde 32,06 arttı. Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 50,99 ile gübre ve toprak geliştiricilerde görüldü. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), haziran ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerini açıkladı.
ABD'de son yıllarda yaşanan savaşlar, salgınlar ve arz krizleri, ithalatın ekonomide oynadığı kritik rolü yeniden gündeme taşıdı. Donald Trump yönetiminin Fas'tan ithal edilen fosfat gübresine uygulanan gümrük vergisini kaldırmasıyla başlayan son adım, Washington'un kritik ürünlerde arz sıkıntısı yaşandığında dış ticarete yönelme eğilimini bir kez daha ortaya koydu.
İran ile ABD arasında imzalanan geçici barış anlaşmasının ardından Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen gübre sevkiyatlarında toparlanma hızlandı. Körfez’de savaş nedeniyle beklemek zorunda kalan onlarca geminin yeniden hareket etmesiyle küresel gübre arzındaki sıkışıklığın azalması bekleniyor. Savaş sürecinde bölgede mahsur kalan 40’tan fazla gemiden en az 18’i Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yaptı.
Avrupa Birliği, yükselen gübre maliyetlerinin tarımsal üretim üzerindeki baskısını azaltmak amacıyla çiftçilere yönelik 540 milyon euroluk destek programı hazırladı. Yeni düzenleme kapsamında üye ülkelerin sağlayacağı ilave katkılarla toplam destek miktarının 1,5 milyar euroya ulaşabileceği bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump, artan yakıt ve gübre maliyetleri nedeniyle zorlanan çiftçilere destek mesajı verdi. Wisconsin'de üreticilerle bir araya gelen Trump, önümüzdeki 90 gün içinde tarım sektörü açısından olumlu gelişmeler yaşanacağını belirterek maliyet baskısının hafifleyeceğini söyledi.
Brezilya’da art arda yaşanan tarımsal iflaslar bankacılık sektörünü alarma geçirirken, çiftçilerin krediye erişimi de giderek zorlaşıyor. Özellikle pandemi sonrası hızlı büyüme döneminde borçlanarak kapasite artıran üreticiler, düşen emtia fiyatları ve yükselen faizlerin baskısıyla ciddi bir finansman krizine sürüklendi.
Avrupa Birliği, İran savaşı sonrası küresel piyasalarda hızla yükselen gübre maliyetlerine karşı yeni bir ekonomik önlem paketini devreye aldı. Avrupa Birliği Konseyi, özellikle tarım sektörünü doğrudan etkileyen fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla üre ve amonyak gibi temel azot bazlı gübre ürünlerinde uygulanan gümrük vergilerinin geçici olarak askıya alınacağını duyurdu.
Avrupa Birliği, son yıllarda artan enerji maliyetleri ve jeopolitik krizlerin derinleştirdiği gübre sorununa karşı kapsamlı bir eylem planı hazırladı. Avrupa Komisyonu tarafından açıklanan “Gübre Eylem Planı”, çiftçilere mali destek sağlanmasını, yerli üretimin artırılmasını ve ithalata bağımlılığın azaltılmasını hedefliyor.
Avrupa Birliği, Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enerji ve gübre krizine karşı tarım sektörünü korumak için yeni destek paketleri üzerinde çalışıyor. Brüksel yönetimi, hızla yükselen gübre maliyetlerinin Avrupa’daki tarımsal üretimi tehdit etmeye başlaması üzerine stratejik stok oluşturulması ve çiftçilere doğrudan mali destek sağlanmasını gündemine aldı.
Ortadoğu’da büyüyen savaş riski yalnızca enerji piyasalarını değil, tarım emtialarını da sarsmaya başladı. Özellikle İran çevresinde yükselen jeopolitik tansiyon, Avrupa’daki patates piyasasında dikkat çekici fiyat hareketlerini beraberinde getirdi. Fiziksel piyasada ciddi arz fazlası yaşanmasına rağmen, patatese dayalı finansal kontratlarda son haftalarda olağanüstü bir yükseliş görüldü.
Dünya Bankası’nın son Emtia Piyasaları Görünümü raporu, 2026 yılı için dikkat çeken bir tablo ortaya koydu. Küresel ölçekte emtia fiyatlarının, özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin etkisiyle son dört yılın en yüksek seviyelerine ulaşması bekleniyor.
Orta Doğu’da gerilimin yumuşamasıyla birlikte küresel tarım piyasalarında kritik bir gelişme yaşandı. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı ticari gemi geçişlerine yeniden açtığını duyurması, haftalardır yükseliş trendinde olan gübre fiyatlarında sert bir geri çekilmeyi beraberinde getirdi.
İran merkezli savaşın küresel ticaret yolları üzerindeki etkileri giderek derinleşirken, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar Asya’nın temel gıda üretimini doğrudan tehdit etmeye başladı. Bölgedeki enerji ve gübre sevkiyatlarında yaşanan sıkıntılar, özellikle pirinç üreticisi ülkelerde ciddi bir belirsizlik ortamı oluşturdu.
Orta Doğu’daki çatışmalar derinleşirken Birleşmiş Milletler, enerji ve gübre sevkiyatlarına yönelik kısıtlamaların yeni bir küresel gıda krizini tetikleyebileceği uyarısında bulundu. Geçmişte benzer ticari kısıtlamaların gıda fiyatlarını hızla yukarı çektiğini hatırlatan BM yetkilileri, ülkeleri daha dikkatli olmaya çağırdı.
Afrika ekonomileri, Orta Doğu merkezli gerilimin etkisiyle yeni bir baskı dalgasıyla karşı karşıya. Dünya Bankası’nın yayımladığı son değerlendirmeye göre, İran savaşı küresel enerji ve emtia fiyatlarını yukarı çekerek özellikle ithalata bağımlı Afrika ülkelerinde enflasyonu artırırken büyüme görünümünü zayıflatıyor.
Küresel ticaretin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksaklıklar, yalnızca enerji piyasalarını değil, tarım sektörünü de derinden sarsıyor. Bölgedeki jeopolitik gerilimlerin tırmanmasıyla birlikte sevkiyatlarda yaşanan gecikmeler ve risk primindeki artış, özellikle gübre ve yakıt fiyatlarında sert yükselişlere yol açtı.
Orta Doğu’da tırmanan İran merkezli savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkileri derinleşirken, uluslararası finans ve enerji kurumları eş zamanlı bir koordinasyon sürecine giriyor. Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası Grubu ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), artan ekonomik risklere karşı ortak bir yol haritası oluşturmak üzere iş birliği kararı aldı.
