Etiket
Japonya hükümeti, Ortadoğu’da derinleşen jeopolitik gerilimin enerji piyasalarında yarattığı baskıya karşı yeni bir ekonomik destek programı hazırladı. Başbakan Sanae Takaichi , yaklaşık 3 trilyon yenlik (18,88 milyar dolar) ek bütçe taslağının gelecek hafta parlamentoya sunulacağını açıkladı.
Irak hükümeti, son günlerde uluslararası basında gündeme gelen “İsrail’in Irak topraklarında gizli askeri üs kurduğu” yönündeki iddialara ilişkin kapsamlı bir açıklama yaptı. Bağdat yönetimi, yapılan saha incelemeleri ve güvenlik denetimlerinin ardından ülkede herhangi bir “izinsiz yabancı askeri unsur veya ekipman” bulunmadığını duyurdu.
Türkiye’nin diplomasi trafiği Ortadoğu’daki savaşın gölgesinde hız kazandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan , bölgedeki gerilimin düşürülmesi amacıyla yoğun bir telefon diplomasisi yürüttü. Fidan, hem bölge ülkeleri hem de küresel aktörlerle temas kurarak savaşın seyrine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Ortadoğu’da tırmanan İran merkezli çatışma, küresel havacılık sektöründe yeni bir belirsizlik dalgasını tetikledi. Dubai merkezli milyarder Gediminas Ziemelis’e göre sektör, pandemi dönemini hatırlatan bir sürece girmiş durumda. Uçuş iptalleri, artan maliyetler ve düşen rezervasyonlar, havayolu şirketlerini yeniden zor bir sınavla karşı karşıya bırakıyor.
Almanya merkezli havacılık devi Lufthansa , Ortadoğu’da tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle operasyonlarını yeniden şekillendirmeye hazırlanıyor. Şirketin, artan riskler nedeniyle filonun bir bölümünü geçici olarak devre dışı bırakabileceği konuşuluyor. Sektör kaynaklarına yansıyan bilgilere göre, bu adım küresel hava trafiğinde yeni bir daralma sinyali olarak değerlendiriliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bölgedeki gerilimin giderek yükseldiği bir dönemde ABD ve İsrail’e yönelik dikkat çekici açıklamalarda bulundu. El-Arabi el-Cedid gazetesine konuşan Arakçi, İran’ın askeri operasyonlarının kapsamı, bölgede yürütülen saldırılar ve enerji altyapısına yönelik tehditler hakkında önemli mesajlar verdi.
Ortadoğu’da tırmanan gerilim yalnızca askeri cephede değil, küresel enerji ve ticaret dengelerinde de ciddi kırılmalara yol açabilecek bir stratejik hesaplaşmaya dönüşüyor. Uluslararası analizlere göre İran, ABD ve İsrail’le yaşadığı çatışma ihtimalini uzun süredir hazırlık yaptığı bir “asimetrik savaş senaryosu” üzerinden değerlendirdi.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Laricani , ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ilgili yaptığı son açıklamalara sert tepki gösterdi. Laricani, sosyal medya üzerinden yaptığı değerlendirmede, Washington yönetiminin başlattığı askeri gerilimin kolay bir şekilde sona ermeyeceğini vurguladı.
Avrupa finans piyasalarında gözler yeniden tahvil piyasasına çevrildi. Almanya’nın gösterge niteliğindeki devlet tahvilleri, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) faiz politikalarına yönelik beklentilerin değişmesiyle birlikte son yılların en yüksek seviyelerine yakın hareket etmeye başladı.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) gerçekleştirilen “Ortadoğu’daki Durum” başlıklı oturumda konuşan Rusya’nın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilci Yardımcısı Anna Evstigneeva, bölgede artan gerilimin ve can kayıplarının sorumlusu olarak ABD ile İsrail’in askeri faaliyetlerini işaret etti.
Ortadoğu’da yükselen askeri gerilim, deniz ticareti ve liman faaliyetlerini de doğrudan etkilemeye başladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’daki sivil limanlarda çalışan personel ve ticari gemi mürettebatı için kritik bir güvenlik uyarısı yayımladı. Yapılan açıklamada, askeri faaliyetlerin yürütüldüğü alanlardan derhal uzak durulması gerektiği vurgulandı.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, telefon hattında bir araya gelerek Orta Doğu’daki son gelişmeleri değerlendirdi. İki liderin görüşmesinde özellikle İran’a yönelik saldırıların ardından bölgede tırmanan gerilim ve krizin nasıl kontrol altına alınabileceği konusu ele alındı.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik yürütülen diplomatik temaslara ilişkin önemli bir açıklama yaptı. ABD, Rusya ve Ukrayna arasında mart ayı başında yapılması planlanan yeni tur üçlü müzakerelerin, Ortadoğu’daki gelişmeler nedeniyle ileri bir tarihe ertelendiğini duyurdu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çarşamba günü yaptığı açıklamada Avrupa enerji piyasasına ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu. Küresel enerji dengelerinin hızla değiştiği bir dönemde konuşan Putin, Rusya’nın Avrupa ile yürüttüğü enerji ticaretinin geleceğinin yeniden değerlendirildiğini ifade etti.
Ortadoğu’da artan askeri gerilim küresel enerji piyasalarında dalgalanmayı hızlandırırken, bu tablo en sert şekilde havayolu şirketlerinin hisselerine yansıdı. ABD borsalarında işlem gören büyük havacılık firmaları, yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle haftanın ikinci işlem gününde değer kaybı yaşadı.
Ortadoğu’da tansiyon yeniden yükselirken, Donald Trump ’tan İran’a yönelik dikkat çeken bir çıkış geldi. Dünya Ekonomik Forumu için bulunduğu Davos’tan ABD’ye dönüşü sırasında uçakta konuşan Trump, “İran’a doğru ilerleyen çok büyük bir deniz gücümüz var” ifadeleriyle Washington’un bölgedeki askeri baskıyı artırdığını açıkça ortaya koydu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarına sert sözlerle tepki gösterdi. Ankara’da düzenlenen Dışişleri Bakanlığı Yerleşkesi Temel Atma Töreni’nde konuşan Erdoğan, “Doğu Kudüs üzerindeki haklarımızdan tek bir geri adım dahi atmayacağız” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Katar dönüşünde gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Erdoğan, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu için, “Hitler ile ideolojik olarak akraba” ifadesini kullanarak tarihe not düşecek sert eleştirilerde bulundu. “Hitler nasıl ilerleyişinin sonunda hezimeti göremediyse, Netanyahu da aynı akıbeti yaşayacaktır” dedi.
Katar’ın başkenti Doha, bölgesel dengeleri değiştirebilecek önemli bir diplomatik buluşmaya sahne olacak. Pazar ve pazartesi günleri yapılması planlanan acil Arap-İslam zirvesinde, İsrail’in Hamas liderlerine yönelik son saldırıları masaya yatırılacak. Zirvenin duyurusu, Katar resmi haber ajansı aracılığıyla uluslararası kamuoyuna duyuruldu.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD’nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu öncesinde Filistinli yetkililerin vizelerini iptal etme kararını yeniden değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.
