Bakan Bolat'tan Trump tarifeleri hakkında değerlendirme

ABD Başkanı Donald Trump, 2 Nisan 2025’te açıkladığı yeni gümrük tarifeleriyle dünya ticaretinde dengeleri değiştirdi. Türkiye’ye uygulanan yüzde 10’luk ek vergi oranı, Çin, Avrupa Birliği (AB) ve Japonya gibi ülkelere getirilen daha yüksek tarifelerle kıyaslandığında düşük kaldı. Ticaret Bakanlığı bu durumu “kötünün iyisi” olarak değerlendirirken, iş dünyası bu oranı Türk üreticiler için bir rekabet avantajı olarak görüyor.

TÜRKİYE’YE UYGULANAN VERGİ ORANI “EN DÜŞÜKLER ARASINDA”

ABD’nin yeni gümrük vergileri kapsamında Çin’e yüzde 34, AB’ye yüzde 20, Vietnam’a yüzde 46 ve Japonya’ya yüzde 24 oranında ek tarife uygulanırken, Türkiye’ye getirilen yüzde 10’luk vergi oranı dikkat çekti. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı, X (Twitter) hesabından yaptığı açıklamada, “Ülkemiz, ABD tarafından en düşük gümrük vergisi uygulanan ülkeler arasında yer aldı” ifadelerine yer verdi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin ABD ile ticari ilişkilerini “kazan-kazan” ilkesi çerçevesinde güçlendirmeyi hedeflediklerini belirtti. Sektörlere özel hazırlıkların yapılacağını açıklayan Bolat, özellikle tekstil, hazır giyim ve makine gibi alanlarda yeni stratejiler geliştirilmesi için çalışmaların başladığını duyurdu.

100 MİLYAR DOLARLIK TİCARET HEDEFİ

Türkiye ile ABD arasındaki ticaret hacmi, 2024 yılında yüzde 4,7 artışla 35,2 milyar dolara ulaşmıştı. ABD, Türkiye’nin ihracatında yüzde 6,2 payla ikinci sırada yer alıyor. Ticaret Bakanlığı, iki ülke arasında belirlenen 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi doğrultusunda sektörlerle yakın iş birliğinin süreceğini ve bu hedefin gerçekleştirilmesi için yoğun çaba harcanacağını vurguladı. Bakanlık ayrıca, Türkiye’nin ABD’ye ihraç edilen ürünlerde uygulanan yüzde 10’luk verginin kaldırılması için ABD Ticaret Temsilciliği ile görüşmelere başlayacağını duyurdu. ABD tarafının bu konuda müzakereye açık olduğu daha önce ifade edilmişti.

KÜRESEL PİYASALARDA SERT TEPKİLER

Trump’ın yeni gümrük tarifeleri küresel finans piyasalarında tedirginlik yarattı. ABD borsalarında sert satışlar yaşanırken, Dow Jones endeksi 1.100 puandan fazla değer kaybetti. S&P 500 yüzde 3,3, Nasdaq ise yüzde 4,5 oranında düştü. Dolar endeksi yüzde 2’den fazla gerileyerek son iki yılın en kötü günlük performansını sergiledi. Güvenli liman arayışına giren yatırımcılar altına yöneldi. Ons altın tarihi bir seviyeye çıkarak 3.167 doları gördü. Brent petrol ise ticaret savaşı endişeleriyle 70 doların altına geriledi. Çin ve AB’nin karşı misilleme açıklamaları küresel risk algısını artırırken, analistler resesyon riskine dikkat çekiyor.

TÜRKİYE’DE DALGALI SEYİR

Türkiye’de ise Borsa İstanbul günü dalgalı geçirirken, dolar/TL kuru büyük ölçüde stabil kaldı. Altın ve enerji piyasalarında belirsizliklere bağlı oynaklıklar gözlendi. İş dünyası ise ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı yüzde 10’luk tarifenin göreceli olarak daha düşük olmasını olumlu bir gelişme olarak yorumladı.

TÜRK ÜRETİCİLERE REKABET AVANTAJI

Türk iş dünyası temsilcileri, yeni tarifelerin Türkiye açısından fırsatlar yaratabileceğini belirtti. Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) ve Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği (TAYSAD) gibi sektör kuruluşları, Türk üreticilerin ABD pazarında rekabet gücünü koruma şansı elde ettiğini ifade etti. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı Nail Olpak ise Türkiye’nin yüksek tarifelere maruz kalan Asyalı şirketler için bir üretim ve ihracat üssü haline gelebileceğini söyledi. Kimya ve demir-çelik gibi sektörlerde riskler bulunsa da uzun vadede Türkiye’nin küresel tedarik zincirindeki rolünü güçlendirebileceği değerlendiriliyor.