Küresel tarım emtia piyasalarında buğday fiyatları, kasım ayının başında görülen düşük seviyelerin ardından toparlanma gösterdi. Dünyanın en büyük buğday ihracatçısı Rusya'nın dış satışlarına ilişkin beklentilerin aşağı yönlü güncellenmesi, piyasalarda arz endişelerini gündeme taşıdı. Karadeniz'deki lojistik aksaklıklar sevkiyatları zorlaştırırken Rusya, tahıl ihracatını sürdürebilmek için alternatif taşımacılık güzergâhlarına ağırlık veriyor.
Buğday fiyatları 4 ayın en düşük seviyesinden toparlandı
Uluslararası piyasalarda buğday fiyatları, 4 Kasım'da görülen yaklaşık dört ayın en düşük seviyesinden uzaklaştı.
Buğdayın kile başına fiyatı 590,27 ABD sentine, yani yaklaşık 5,90 dolara yükseldi. Günlük artış yüzde 0,39 olurken fiyatlarda 2,27 sentlik yükseliş kaydedildi.
Buğday fiyatları son bir ayda yüzde 12,23 gerilemesine rağmen yıllık bazda yüzde 10,08 yükseliş gösterdi.
Yılın son çeyreğine ilişkin fiyat tahmini ise kile başına 599,37 sent seviyesinde bulunuyor.
Fiyatlardaki toparlanmada Rusya'nın ihracat görünümüne ilişkin aşağı yönlü revizyonlar etkili oldu.
Rusya buğday ihracatı tahminini 39,5 milyon tona indirdi
Rusya'nın tahıl piyasasına yönelik tahminlerinde önemli değişiklikler yapıldı.
Tarım piyasası araştırma kuruluşu IKAR, Rusya'nın 2026-2027 dönemine ilişkin buğday ihracatı beklentisini aşağı çekti.
Daha önce 42 milyon metrik ton olarak açıklanan ihracat tahmini, 39,5 milyon tona düşürüldü.
Rusya'nın buğday ihracatı beklentisi 2,5 milyon ton azaltılırken toplam tahıl ihracatı tahmini de 49,5 milyon tona indirildi.
Toplam tahıl ihracatı için önceki tahmin 52,8 milyon ton seviyesindeydi. Böylece bu kalemde 3,3 milyon tonluk aşağı yönlü güncelleme yapıldı.
Rusya'nın dış satış beklentilerindeki değişim, küresel buğday arzına ilişkin değerlendirmelerde öne çıktı.
Karadeniz'deki sevkiyat sorunları tahıl ticaretini etkiliyor
Rusya'nın buğday ihracatına yönelik beklentilerin düşmesinde Karadeniz'deki taşımacılık sorunları etkili oluyor.
Bölgedeki önemli ihracat güzergâhlarında yaşanan lojistik aksaklıklar, tahıl sevkiyatlarının planlanan şekilde gerçekleştirilmesini zorlaştırıyor.
Bu nedenle Rus ihracatçıları, ticaret akışını sürdürebilmek amacıyla demiryolu taşımacılığına ve Baltık Denizi'ndeki limanlara daha fazla yöneliyor.
Ancak alternatif güzergâhların taşıma kapasitesinin sınırlarına yaklaşması, ilave sevkiyat yapılabilecek alanı daraltıyor.
Karadeniz'deki mevcut sorunların devam etmesi halinde diğer güzergâhların bu kaybı telafi etme kapasitesi sınırlı kalabilir.
Rusya, Ukrayna ve ABD arasındaki görüşmeler takip ediliyor
Küresel tahıl piyasasında yatırımcıların gündeminde gelecek hafta yapılması beklenen diplomatik temaslar da bulunuyor.
Moskova, Kiev ve Washington arasında gerçekleştirilmesi planlanan üçlü görüşmelerde Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik gelişmeler izlenecek.
Görüşmelerde ilerleme sağlanması durumunda Karadeniz'deki ticaret güzergâhlarının geleceğine ilişkin beklentilerin değişebileceği değerlendiriliyor.
Bölgede taşımacılık koşullarının iyileşmesi, küresel tahıl sevkiyatlarının daha düzenli gerçekleştirilmesine katkı sağlayabilir.
Bu nedenle diplomatik temasların seyri, buğday piyasasında takip edilen başlıklar arasında bulunuyor.
Küresel tahıl fiyatlarında farklı hareketler görüldü
Buğday piyasasındaki yükselişe diğer tarım ürünlerinin bir bölümünde de artış eşlik etti.
Soya fasulyesi fiyatı yüzde 0,14 yükselerek 1.183,93 sent seviyesine ulaştı.
Yulaf fiyatı yüzde 0,08 artışla 334,27 sent olurken mısır fiyatı yüzde 0,37 yükselerek 440,87 sente çıktı.
Buna karşılık pirinç fiyatı yüzde 0,48 gerileyerek 17,76 dolar seviyesinde gerçekleşti.
Kanola fiyatı da yüzde 0,33 düşüşle 754,87 seviyesine indi.
Tarım ürünlerinin aylık fiyat hareketlerinde ise genel olarak düşüşler görüldü.
Soya fasulyesi son bir ayda yüzde 8,06, yulaf yüzde 18,52 ve mısır yüzde 8,72 değer kaybetti.
Pirinç fiyatında aynı dönemde yüzde 4,72 artış kaydedilirken kanolada yüzde 7,61 düşüş yaşandı.
ABD buğday stokları 1,85 milyar kileye ulaştı
Küresel tahıl piyasasında ABD'nin stok verileri de takip ediliyor.
Eylül ayına ilişkin verilere göre ABD'deki buğday stokları 1,85 milyar kile olarak kaydedildi.
Önceki dönemde bu miktar 920 milyon kile seviyesindeydi.
Mısır stokları ise 5,29 milyar kileden 2,10 milyar kileye geriledi.
Soya fasulyesi stoklarında da düşüş görüldü. Önceki dönemde 1,06 milyar kile olan stok miktarı 320 milyon kileye indi.
Bu veriler, ABD'deki tarım ürünlerinin arz durumuna ilişkin önemli göstergeler arasında yer alıyor.
Dünyanın en büyük buğday üreticileri ve ihracatçıları
Buğday, dünya genelinde temel gıda ürünlerinin başında geliyor.
İnsan beslenmesinin yanı sıra hayvan yemi üretiminde de kullanılan ürün, küresel gıda güvenliği ve tarım ticareti açısından önem taşıyor.
Dünyanın başlıca buğday üreticileri arasında Çin, Hindistan, Rusya, ABD, Fransa, Avustralya ve Kanada bulunuyor.
Rusya ise uluslararası buğday ihracatında ilk sırada yer alıyor.
ABD, Kanada, Fransa, Ukrayna, Avustralya ve Arjantin de önemli ihracatçı ülkeler arasında bulunuyor.
Rusya-Ukrayna savaşı öncesinde iki ülke birlikte dünya buğday ihracatının önemli bir bölümünü karşılıyordu.
Bu nedenle Karadeniz bölgesindeki üretim ve taşımacılık koşulları küresel buğday piyasasının temel gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Buğday fiyatları hangi piyasalarda işlem görüyor?
Buğday vadeli işlem sözleşmeleri, dünyanın farklı emtia borsalarında alınıp satılıyor.
Chicago Ticaret Borsası (CBOT), Euronext, Kansas City ve Minneapolis tahıl piyasaları buğday işlemlerinin gerçekleştirildiği başlıca merkezler arasında bulunuyor.
Standart buğday vadeli işlem sözleşmeleri genellikle 5 bin kilelik ürün miktarını temsil ediyor.
Buğday fiyatları, üretim miktarları, stoklar, ihracat kararları, hava koşulları ve uluslararası taşımacılıktaki gelişmelerden etkileniyor.
Piyasalarda kullanılan bazı fiyat göstergeleri ise tezgâh üstü işlemler ve fark sözleşmelerinden oluşturulan referans verilere dayanıyor.
Buğday fiyatlarının tarihsel seyri
Buğday piyasasına ilişkin uzun dönemli fiyat verileri 1977 yılından itibaren takip ediliyor.
Bu dönemde kaydedilen en yüksek fiyat kile başına 1.350 sent, en düşük fiyat ise 212,50 sent oldu.
Son dönemde Rusya'nın ihracat tahminlerindeki düşüş ve Karadeniz'deki lojistik sorunlar, buğday fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesine eşlik etti.
Piyasalarda Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili diplomatik gelişmeler, ihracat miktarları ve küresel tahıl arzına ilişkin veriler izleniyor.
