Avrupa Birliği kışa düşük gaz stoklarıyla giriyor: 13 yılın en düşük seviyesi

Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) Küresel Gaz Arz Güvenliği Değerlendirmesi, enerji piyasalarında yaşanan değişimi ve Orta Doğu'daki savaşın küresel doğal gaz ticaretine etkilerini ortaya koydu. Raporda, son 10 yılda gaz ticaretinin daha esnek ve bütünleşmiş bir yapıya kavuştuğu ancak arz güvenliğine ilişkin risklerin devam ettiği belirtildi.

Küresel doğal gaz piyasasında dengeler değişti

IEA'ya göre 2016'dan itibaren doğal gaz ticaretinde önemli dönüşümler yaşandı. Spot işlemlerin yaygınlaşması ve teslimat noktası değiştirilebilen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) anlaşmalarının artması, ülkeler arasındaki ticareti kolaylaştırdı.

Bu gelişmeler, arz kesintilerine karşı piyasaların dayanıklılığını artırırken uluslararası gaz ticaretini daha karmaşık hale getirdi.

Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti LNG arzını vurdu

Orta Doğu'daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden LNG taşımacılığının fiilen durması, küresel enerji piyasalarında ciddi arz kaybına neden oldu.

Mart-ekim döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden gerçekleştirilen LNG sevkiyatları 60 milyar metreküpten fazla azaldı. Bu gelişmeyle Asya ve Avrupa'daki doğal gaz fiyatları, 2022-2023 enerji krizinden bu yana en yüksek seviyelerine ulaştı.

IEA, küresel LNG arzının 2026 genelinde yaklaşık yüzde 3 azalarak 20 milyar metreküplük kayıp yaşayacağını öngörüyor.

Küresel doğal gaz talebinde düşüş bekleniyor

Küresel gaz tüketiminin bu yıl yüzde 1,5 oranında, yaklaşık 65 milyar metreküp azalacağı tahmin ediliyor.

Talepteki daralmanın başlıca nedenleri arasında Orta Doğu'da karşılanamayan enerji ihtiyacı, Avrupa sanayisindeki tüketim düşüşü ve Asya ülkelerinin elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömüre yönelmesi bulunuyor.

Avrupa'nın doğal gaz depolarında kritik senaryo

Avrupa'nın kış aylarında artan enerji ihtiyacını karşılamak için uluslararası LNG piyasasına daha fazla yönelmesi bekleniyor.

IEA'nın hesaplamalarına göre soğuk hava koşullarının etkili olması ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat kesintisinin sürmesi halinde, AB'nin gaz depolarındaki stoklar Mart 2027 sonunda kullanılabilir kapasitenin yüzde 10'unun altına inebilir.

Raporda, depolardaki doluluk yüzde 30'un altına düştüğünde gaz çekiş hızının genellikle yavaşladığına dikkat çekildi. Bu nedenle olası teknik arızalar ve yeni arz kesintileri, kış döneminde bölgenin enerji tedarikini zorlaştırabilir.

LNG rekabeti doğal gaz fiyatlarını artırabilir

Avrupa'nın düşük stoklarla kışa girmesi, Asya ve Güney Amerika'daki ithalatçı ülkelerin sınırlı depolama kapasitesiyle birleşince küresel LNG rekabetini artırabilecek bir risk oluşturuyor.

Özellikle tüketimin yükseldiği dönemlerde, farklı pazarlara yönlendirilebilen LNG sevkiyatlarının sınırlı olması nedeniyle spot fiyatlarda yukarı yönlü baskı oluşabileceği değerlendiriliyor.

Düşük rezervlerin 2027 yazında yeniden doldurulması gerekeceğinden, küresel gaz talebindeki baskının gelecek yıla taşınabileceği belirtiliyor.