İran savaşı Avrupa'da enerji fiyatlarını yükseltirken doğal gaz stokları tarihi düşük seviyelere geriledi. Sert bir kış, enerji krizini derinleştirebilir.
Avrupa, beş yıldan kısa sürede ikinci büyük enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Rusya-Ukrayna savaşının ekonomik etkilerini tam olarak atlatamayan bölgede artan üretim maliyetleri fabrikaları kapanma noktasına getirirken hayat pahalılığı hükümetler üzerindeki baskıyı artırıyor.
Doğal gaz fiyatları yüzde 200'e yakın arttı
Avrupa'da doğal gaz fiyatları şubat ayından bu yana yaklaşık yüzde 200 yükselerek ekim sonunda megavatsaat başına 100 euroyu aştı. Motorin fiyatları rekor kırarken havacılık yakıtının fiyatı yaklaşık iki katına çıktı.
İran savaşının başlamasından bu yana Avrupa'nın enerji ithalatı faturası 127 milyar eurodan fazla arttı.
AB ülkelerinin enerji krizine karşı ayırdığı mali destek yaklaşık 35 milyar euroya ulaşırken İspanya tek başına 12 milyar euro harcadı.
Almanya'nın doğal gaz stokları mart ayında tükenebilir
AB'nin doğal gaz depolarındaki doluluk oranı 1 Ekim itibarıyla yüzde 72 seviyesinde kalarak yüzde 90'lık hedefin gerisinde kaldı.
Olumsuz hava ve arz koşullarının birleşmesi halinde Avrupa'nın doğal gaz stokları kış sonunda yüzde 10'a kadar gerileyebilir, Almanya'nın rezervleri ise mart ayında tükenebilir.
Bu senaryoda enerji tüketiminin yüzde 15 azaltılması gerekiyor. Meteorolojik tahminler ılıman bir kışa işaret etse de aralık ayında Kuzey Avrupa'da soğuk hava dalgası yaşanabileceği belirtiliyor.
Rus gazına yasak enerji krizini ağırlaştırabilir
AB'nin Rusya'dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına yönelik yasağı 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek. Avrupa'nın mevcut gaz arzının yaklaşık yüzde 15'i için alternatif kaynak bulması gerekecek.
Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat sorunları ve Asya'da artabilecek LNG talebi de Avrupa'nın enerji tedarikini zorlaştırıyor.
Enerji krizi Avrupa sanayisini vurdu
Yükselen enerji maliyetleri kimya, gübre, tarım, inşaat ve taşımacılık sektörlerini olumsuz etkiliyor. İran savaşının başlangıcından bu yana yakıt maliyetleri yaklaşık yüzde 20, yük taşımacılığı ücretleri ise yüzde 15 arttı.
Norveçli gübre üreticisi Yara International, doğal gaz fiyatlarının yüksek kalması durumunda son çeyrekte enerji giderlerinin yıllık 450 milyon dolar artabileceğini bildirdi.
Almanya'da ise 182 yıllık porselen üreticisi Kahla Porzellan, aylık doğal gaz giderlerinin 180 bin euroya ulaşmasının ardından yıl sonunda faaliyetlerini durduracak. Fabrikanın kapanmasıyla 100 çalışan işsiz kalacak.
Avrupa'da enerji krizi sandığa taşınıyor
Fransa, Almanya ve İtalya'da hayat pahalılığına karşı protestolar düzenlenirken enerji fiyatları seçim gündeminde öne çıkıyor. İtalya'da enerji maliyetlerinin etkisiyle enflasyon ekim ayında yüzde 5,6'ya yükseldi.
Önümüzdeki 12 ay içerisinde Avrupa nüfusunun yarısından fazlasının sandığa gitmesi beklenirken hükümetler, artan enerji faturalarıyla mücadele etmek için yeni önlemler değerlendiriyor.
