Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçları açıklandı. Daha önce 6-15 yaş grubuyla sınırlı olan çalışma, bu yıl 6-17 yaş arasındaki çocukları kapsayacak şekilde genişletildi. Araştırmaya ilk kez 11-17 yaş grubunun üretken yapay zekâ kullanımı ve siber zorbalık deneyimlerine ilişkin sorular da eklendi.
Araştırmada 6-10 yaş grubundaki çocuklar soruları tek başına veya bir yakınlarının desteğiyle yanıtladı. 11-17 yaş grubundakiler ise soruları yardım almadan cevapladı.
Çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu kullanıyor
Araştırmaya göre 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 olarak belirlendi.
Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4'ü cihazlarını düzenli kullandığını bildirdi. Kullanım amaçları yaşa göre değişti. Küçük yaş grubunda yüzde 73,3 ile oyun oynamak ilk sırada yer alırken, 11-17 yaş grubunda yüzde 87,8 ile internette gezinmek öne çıktı.
Her iki büyük çocuktan biri telefonunu sık sık kontrol ediyor
Düzenli telefon kullanan çocukların yüzde 37,8'i cihazını 30 dakikada bir veya daha sık kontrol ettiğini belirtti.
Bu davranışın görülme oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2 olurken, 11-17 yaş grubunda yüzde 48'e ulaştı.
İnternet kullanımı yüzde 92,7'ye ulaştı
Çocukların internet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9 olarak kaydedildi.
Düzenli internet kullanan çocuklar arasında günde en az iki saat çevrim içi kalanların oranı hafta içi yüzde 53, hafta sonunda ise yüzde 63,4 oldu.
Çocuklar internette en çok video izliyor
Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 86,2'si video izlediğini bildirdi.
İnterneti ders çalışmak, ödev yapmak veya sunum hazırlamak için kullananların oranı yüzde 80,3 olurken, sosyal medya kullanımı yüzde 75,1 seviyesinde gerçekleşti.
Çevrim içi derslere veya kurslara katılmak ise yüzde 17,9 ile en az tercih edilen faaliyet oldu.
Sosyal medya kullanan çocukların oranı yüzde 69,8
Araştırmada çocukların yüzde 69,8'inin sosyal medya kullandığı belirlendi.
Erkek çocuklarda bu oran yüzde 71,4, kız çocuklarda yüzde 68,1 olarak ölçüldü.
Sosyal medya kullanımı 6-10 yaş grubunda yüzde 50,2 seviyesinde bulunurken, 11-17 yaş grubunda yüzde 83,4'e yükseldi.
Dijital oyunlarda erkek çocukların oranı daha yüksek
Çocukların yüzde 68,1'i dijital oyun oynadığını belirtti. Erkek çocuklarda oyun oynama oranı yüzde 77,4, kız çocuklarda yüzde 58,2 oldu.
Yaş grupları incelendiğinde dijital oyun oynama oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 69,1, 11-17 yaş grubunda yüzde 67,3 olarak hesaplandı.
Oyun oynayan çocukların yüzde 92,7'si bunu düzenli olarak yaptığını bildirdi.
Düzenli oyuncuların yüzde 48,1'i macera ve aksiyon oyunlarını tercih etti. Strateji ve taktik oyunlarının payı yüzde 44,5, spor oyunlarının payı yüzde 41,6 oldu.
Oyun alışkanlıklarına ilişkin sorularda 6-10 yaş grubunun yüzde 34,7'si fazla oyun oynamanın sorumluluklarını aksattığını belirtti. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5'lik kesim, ebeveynlerinin kendilerini çok fazla oyun oynuyor olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Ekran başında geçirilen süre kitap okumayı azaltıyor
Çocukların yüzde 48,3'ü ekran karşısında geçirdiği zaman nedeniyle daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2'si ise derslerine daha az vakit ayırdığını belirtti.
Araştırmada çocukların yüzde 33'ü ailesiyle daha az zaman geçirdiğini söyledi. Arkadaşlarıyla yüz yüze görüşmeye ve birlikte oyun oynamaya daha az vakit ayırdığını bildirenlerin oranı yüzde 26,8 oldu.
Ekran kullanımı nedeniyle uyku süresinin azaldığını düşünen çocukların oranı ise yüzde 25,4 olarak kaydedildi.
Bu oranlar, ilgili ifadelere tamamen veya kısmen katıldığını belirten çocukları kapsıyor.
Çocukların yüzde 63'ü yapay zekâ kullanıyor
Araştırmaya bu yıl eklenen üretken yapay zekâ bölümünde 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 63'ünün bu teknolojiden yararlandığı görüldü.
Kız çocuklarında kullanım oranı yüzde 65,5 olurken, erkek çocuklarda yüzde 60,6 olarak hesaplandı.
Yapay zekâ kullanan çocukların yüzde 88,1'i bu araçlardan örgün eğitim amacıyla yararlandığını belirtti. Kişisel amaçlarla kullanım oranı ise yüzde 58,6 oldu.
Yapay zekâ kullanmayanların çoğu teknolojiden habersiz
Üretken yapay zekâ kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u bu teknolojinin varlığını bilmediğini ifade etti.
Kullanmama nedenleri arasında yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymamak, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmemek ve yüzde 16,1 ile gizlilik, güvenlik veya emniyete ilişkin kaygılar yer aldı.
Her 10 çocuktan biri siber zorbalığa maruz kaldı
Araştırmada 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 10,2'sinin siber zorbalığa uğradığı, yüzde 23,6'sının bu tür davranışlara tanıklık ettiği ve yüzde 4,6'sının siber zorbalık yaptığı belirlendi.
Siber zorbalık mağduru çocukların yüzde 73,3'ü, kendilerine bu davranışı gösteren kişinin yüz yüze tanıdıkları bir arkadaşları veya akranları olduğunu bildirdi.
Siber zorbalık en çok mesajlaşma uygulamalarında yaşanıyor
Siber zorbalığa maruz kalan çocukların yüzde 56,5'i olayın anlık mesajlaşma uygulamalarında gerçekleştiğini belirtti.
SMS ve benzeri telefon mesajlarının oranı yüzde 51,1, sosyal medya platformlarının oranı yüzde 40,7 oldu.
İnternet oyunları yüzde 24,9, cep telefonu aramaları yüzde 20,6 ve sohbet odaları yüzde 16,3 ile zorbalığın yaşandığı diğer dijital ortamlar arasında yer aldı.
Çocuklar en çok kırıcı mesajlardan şikâyetçi
Siber zorbalığa uğrayan çocukların yüzde 80,3'ü kendilerine kırıcı veya incitici mesajlar gönderildiğini belirtti.
Çocuklar hakkında incitici mesajların başkalarına iletilmesi veya herkese açık biçimde paylaşılması yüzde 20,3, asılsız söylenti ve hikâyelerin yayılması ise yüzde 15,8 oranında bildirildi.
Siber zorbalıkta davranış ve dış görünüş öne çıktı
Çocuklara maruz kaldıkları zorbalığın nedenleri sorulduğunda yüzde 60,4'ü kendi davranış biçimlerini işaret etti.
Fiziksel özelliklerini veya dış görünüşünü neden olarak gösterenlerin oranı yüzde 33,1 oldu.
Ailesinin memleketi veya kökeni nedeniyle zorbalığa uğradığını düşünenlerin oranı yüzde 4,4, maddi durumunu neden gösterenlerin oranı yüzde 2,4 ve engellilik durumunu belirtenlerin oranı yüzde 1,7 olarak kaydedildi. Diğer nedenleri seçenlerin oranı yüzde 9,4 oldu.
Siber zorbalık kız çocuklarının eğitimini daha fazla etkiliyor
Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma veya bu tür olaylara tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadığını bildirdi.
Bu çocukların yüzde 7,8'i yaşadıkları olayların okula devam durumlarını etkilediğini belirtti.
Söz konusu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3 olurken, kız çocuklarda yüzde 10,5'e çıktı.
Çocukların teknoloji kullanımına ilişkin yeni araştırma 2028'de
Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'nın bir sonraki sonuçları 2028 yılında yayımlanacak.
Araştırmada internet, telefon, sosyal medya ve dijital oyunları günde birkaç kez, günde bir kez veya hemen her gün ya da haftada en az bir kez kullandığını belirten çocuklar düzenli kullanıcı olarak değerlendirildi.






