TEPAV’ın değerlendirmesinde, Türkiye’nin altyapısı ve Irak’la enerji ilişkisinin Körfez petrolüne alternatif ihracat yolları sunma potansiyeli ele alındı.
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın ardından alternatif petrol güzergâhlarını ve Türkiye’nin bu süreçteki konumunu değerlendirdi.
Arda Yakıcı’nın hazırladığı “Hürmüz sonrası alternatif petrol güzergâhları ve Türkiye” başlıklı değerlendirme notunda, enerji güzergâhlarını çeşitlendirmenin yalnızca ithalatçı ülkeler için değil, Körfez’deki üreticiler açısından da acil bir ihtiyaç hâline geldiği belirtildi.
Türkiye ve Irak bağlantısı öne çıkıyor
Yakıcı, Türkiye’nin coğrafi konumu, mevcut altyapısı ve Irak’la derinleşen enerji ilişkisinin, bölge için daha çeşitlendirilmiş bir ihracat sisteminin parçası olup olamayacağının önem kazandığını ifade etti.
Değerlendirmede Irak’ın hem potansiyel enerji tedarikçisi olarak hem de Türkiye ile daha derin entegrasyon yoluyla Türkiye’nin bölgesel enerji merkezi konumunu güçlendirebilecek bir ülke olarak öne çıktığı kaydedildi.
Hürmüz’den geçen petrol akışında sert düşüş
Notta aktarılan ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) tahminlerine göre, Hürmüz’den geçen toplam petrol akışı 2025’in son çeyreğindeki günlük 21,6 milyon varilden 2026’nın ikinci çeyreğinde günlük 4,9 milyon varile geriledi.
Orta Doğu ham petrol ihracatı ise eylülde günlük 16,328 milyon varile çıkarak çatışmanın başlamasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Buna rağmen ihracat, savaş öncesi şubat seviyesinin günlük 3,2 milyon varil altında kaldı.
İhracat toparlandı, riskler sürüyor
Değerlendirmede, deniz taşımacılığı verilerinin eylül ayının bazı günlerinde bölgesel ham petrol ihracatının savaş öncesi günlük seviyeleri aştığını gösterdiği belirtildi.
Ancak toparlanmanın yüksek taşıma maliyetlerine ve devam eden güvenlik olaylarına açık olduğu vurgulandı. Yakıcı, sistemin önemli ölçüde uyum sağladığını, buna karşılık operasyonel ve güvenlik koşullarının henüz normale dönmediğini kaydetti.
