Türkiye tarımsal hasılada dünyada 7’nci sıraya yükseldi
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Foodist İstanbul Fuarı’nın açılışında konuştu. Yumaklı, tarımın artık stratejik bir güvenlik alanı olduğunu söyledi. Ayrıca Türkiye’nin gıda ihracatında yeni pazarlara odaklandığını açıkladı.
Foodist İstanbul, Tüyap Kongre ve Fuar Merkezi’nde kapılarını açtı. Fuara yurt içi ve dışından 1000’den fazla firma katıldı. Ayrıca 150 ülkeden yaklaşık 70 bin profesyonel ziyaretçi bekleniyor.
Tarım ve gıda milli güvenlik konusu oldu
Yumaklı, küresel gıda sisteminin ciddi risklerle karşı karşıya olduğunu belirtti. İklim değişikliği ve aşırı hava olayları üretimi doğrudan etkiliyor. Bununla birlikte jeopolitik gerilimler, tedarik sorunlarını büyütüyor.
Girdi maliyetleri ve gübre krizleri de üreticinin yükünü artırıyor. Öte yandan dünya nüfusundaki hızlı yükseliş, gıda talebini güçlendiriyor.
Yumaklı, tarım ve gıdanın doğrudan milli güvenlik ve beka meselesine dönüştüğünü söyledi.
Bakan Yumaklı’ya göre ülkeler artık kendi tarımsal kaynaklarını daha güçlü koruyor. Bu nedenle dünyada “gıda milliyetçiliği” giderek yayılıyor.
Türkiye tarımsal hasılada dünyada 7’nci sırada
Türkiye, tarımsal üretimde küresel ölçekte önemli bir konumda bulunuyor. Dünya Bankası’nın 2025 verileri bu tabloyu destekliyor.
Türkiye’nin dünya ekonomisindeki payı yaklaşık yüzde 1,35 seviyesinde. Buna karşılık küresel tarımsal katma değerdeki payı yüzde 1,75’e ulaşıyor.
Türkiye, 2002’de tarımsal hasılada dünyada 12’nci sıradaydı. Ancak bugün 7’nci sıraya yükseldi. Ayrıca tarımsal hasıla 2025’te 83,2 milyar dolara çıktı.
Bu rakam, Cumhuriyet tarihinin en yüksek tarımsal hasılası oldu. Türkiye aynı zamanda 86 milyon kişinin gıda ihtiyacını karşılıyor. Bunun yanında 60 milyondan fazla turistin gıda arzını sağlıyor.
Tarım ihracatı 32,6 milyar dolara ulaştı
Türkiye, 185 ülkeye tarım ve gıda ürünü gönderiyor. İhraç edilen ürün çeşidi ise 2 bin 226’yı buluyor.
Böylece sektörün ekonomiye sağladığı ihracat katkısı 32,6 milyar dolara ulaştı. Bakanlık, bu rakamı yeni pazarlarla daha da artırmayı hedefliyor.
Yumaklı, Türk çiftçisinin ürünlerini dünya raflarına taşımak istediklerini belirtti. Ayrıca kalite ve güvenilirliği küresel marka değerine dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi.
Kiraz ve meyve ihracatında yeni pazar hedefi
Türkiye, tarım diplomasisi kapsamında farklı ülkelerle teknik görüşmeler yürütüyor. Bu kapsamda somon, çipura ve levreğin Çin pazarına girişi sağlandı. Ayrıca Türk bademi için de Çin kapısı açıldı.
Bunun yanında kanatlı eti ihracatı için görüşmeler ilerliyor. Kiraz ihracatının daha etkin yapılması amacıyla teknik çalışmalar sürüyor.
İncir, üzüm, nar ve elma için de yeni pazarlar araştırılıyor. Öte yandan Rusya’ya ihracatta işletmelerin onay süreçleri hızlandırılıyor.
Çalışmalar yaş meyve, sebze ve su ürünlerini kapsıyor. Ayrıca süt ürünleri ile kanatlı sektörleri de süreçte yer alıyor.
Körfez ülkelerine yeni ticaret koridoru açıldı
Türkiye-Suriye-Ürdün-Suudi Arabistan transit koridoru 15 Nisan 2026’da faaliyete geçti. Yeni güzergâh, Körfez ülkelerine ulaşım süresini kısaltacak.
Özellikle raf ömrü kısa ürünler bu hattan yararlanacak. Böylece yaş meyve ve sebze ihracatında lojistik avantaj sağlanacak.
Yeni koridor sayesinde Türk tarım ürünleri Körfez pazarlarına daha kısa sürede ulaştırılabilecek.
Yumaklı, Türkiye’yi önemli bir üretim ve ihracat merkezi yapmak istediklerini belirtti. Bu hedefte kalite, güvenilirlik ve rekabet gücü öne çıkacak.
Organize Tarım Bölgelerinde üretim artacak
Türkiye’de bugüne kadar 46 Organize Tarım Bölgesi tüzel kişilik kazandı. Bunların 16’sında üretim başladı.
Ayrıca yıl sonuna kadar 4 OTB daha üretime geçirilecek. Böylece üretim, işleme ve paketleme altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Sera OTB’lerinde jeotermal enerji kullanılıyor. Besi OTB’leri ise hayvancılığın güçlü olduğu bölgeleri destekliyor.
Türkiye’nin Avrupa Birliği tescilli 46 coğrafi işaretli ürünü bulunuyor. Bakanlık, dünya çapında tanınan marka sayısını artırmayı planlıyor.
Gıda denetiminde karekod dönemi
Bakanlık, işletmelerin denetim geçmişine erişim için karekod sistemini başlattı. Uygulama belirli gıda işletmeleri için zorunlu hale getirildi.
Ayrıca hasat öncesi ve sonrası kontroller artırıldı. Denetimler haller, satış noktaları ve toplu tüketim alanlarında sürüyor.
B-Reçete sistemiyle tarımsal ilaç kullanımının kontrol edilmesi amaçlanıyor. Bununla birlikte biyolojik mücadele yöntemlerine öncelik veriliyor.
Sonuç olarak RASFF bildirimleri son 4 yılda yüzde 75 azaldı. Bakanlık, izlenebilirlik ve sertifikasyon çalışmalarını da sürdürüyor.
Sözleşmeli üretim güvenli liman olacak
Yumaklı, üretici ile sanayicinin daha güçlü bağ kurması gerektiğini söyledi. Bu nedenle sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılmasını istedi.
Model, sanayicinin ham madde tedarikindeki risklerini azaltmayı amaçlıyor. Aynı zamanda üretici için daha öngörülebilir bir satış ortamı oluşturuyor.
Foodist İstanbul, 4 Eylül Cuma gününe kadar ziyaret edilebilecek. Fuarda 60 odak ülkeden 2 binden fazla iş insanı bulunuyor. Ayrıca B2B görüşmeleri, Foodist Forum ve Show Kitchen etkinlikleri düzenleniyor.
