Diplomasi ihtimali zayıfladı, ABD-İran savaşı 6 ay daha sürebilir

ABD-İran savaşı için uzun süreli çatışma riski gündeme geldi. Eski ABD Savunma Bakanı Leon Panetta, sürecin 6 ay daha uzayabileceğini söyledi. Orta Doğu uzmanı Ross Harrison ise yakın vadede diplomatik çözüm beklemediğini açıkladı. Panetta, ABD ile İran arasındaki çatışmanın çözüme ulaşmadan 6 ay daha sürebileceğini belirtti.

ABD-İran savaşında diplomasi ihtimali zayıfladı

Ross Harrison, mevcut durumu “savaş alanında müzakere” şeklinde tanımladı. Tarafların askerî ve ekonomik baskıyı sürdürdüğünü belirtti.

Harrison’a göre diplomasi için yaklaşımın değişmesi gerekiyor. Öncelikle taraflar, görüşmelerin çatışmadan daha yararlı olacağına inanmalı.

Ancak Washington ve Tahran, baskı yoluyla daha fazla kazanım bekliyor. Dolayısıyla gerçek bir müzakere süreci henüz başlamadı.

İran mutabakatı önemli bir koz olarak görüyor

Harrison, İran’ın haziranda imzalanan mutabakata bağlı kalmaya çalıştığını söyledi. Ayrıca Tahran’ın belgeyi önemli bir koz saydığını belirtti.

Buna karşılık Washington’ın bu kozu etkisizleştirmeye çalıştığını ifade etti. Böylece taraflar arasındaki güven sorununun sürdüğünü kaydetti.

ABD’nin askerî müdahaleden ekonomik baskıya yöneldiği de belirtildi. İran ise sürecin dışında kalmamak için karşılık veriyor.

Harrison, Tahran’ın gerilimi yeniden artırabileceğini söyledi. Ayrıca 1-2 gün içinde değişim olmazsa müzakere beklemediğini bildirdi.

Panetta uzun süreli savaş riski gördü

Leon Panetta, tarafların ağır bir çıkmaza girdiğini söyledi. Ayrıca savaşı bitirecek seçeneklerin oldukça sınırlı olduğunu belirtti.

Panetta, Trump yönetiminin uzun süreli çatışmaya sürüklenebileceğini savundu. Bu süreci Irak ve Afganistan savaşlarıyla karşılaştırdı.

Ayrıca ABD’nin askerî caydırıcılığına ilişkin soru işaretlerinin oluştuğunu söyledi. Washington’ın rakiplerinin bu durumu izlediğini ifade etti.

Trump’ın önünde üç seçenek bulunuyor

Panetta’ya göre Trump yönetiminin ilk seçeneği savaştan çekilmek. Ancak eski bakan, bu ihtimalin oldukça düşük olduğunu düşünüyor.

İkinci seçenek, karşılıklı ve sınırlı saldırıların sürmesi olarak gösteriliyor. Bu senaryoda daha büyük bir savaşın önlenmesi hedefleniyor.

Ancak taraflar teslim olmayı ve müzakereyi reddedebilir. Böylece çatışma uzun bir döneme yayılabilir.

Üçüncü seçenek ise Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün ele geçirilmesi. Böylece İran’ın Washington’a karşı kullandığı önemli kozun kaldırılması amaçlanabilir.

Panetta, karşılıklı saldırıların sürmesi hâlinde savaşın uzun süreli bir çıkmaza dönüşebileceğini söyledi.

ABD ekonomik baskıya yöneliyor

ABD ve İsrail, İran’a yönelik saldırıları 28 Şubat’ta başlattı. Ardından Washington ile Tahran haziran ayında mutabakat imzaladı.

Söz konusu metin, Lübnan dahil tüm cephelerde ateşkes öngörüyordu. Ancak çatışmalar daha sonra yeniden başladı.

ABD, 8 Temmuz gecesi geniş çaplı saldırılara döndü. Washington, İran’ı Hürmüz Boğazı anlaşmalarını ihlal etmekle suçladı.

Küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 25’i Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Ayrıca dünya LNG arzının yaklaşık yüzde 20’si bu güzergâhı kullanıyor.

Bununla birlikte Trump yönetimi yeni bir yaklaşımın işaretini verdi. Geniş çaplı saldırılar yerine ekonomik yaptırımların öne çıkarılacağı belirtildi.