Kira fiyatlarında artış yavaşlıyor: TCMB’den kritik rapor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, kira fiyatları hakkında yeni bir çalışma yayımladı. Raporda, deprem bölgesindeki konut arzının kira enflasyonuna etkisi incelendi. Çalışma, “Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri” adıyla yayımlandı. Ayrıca yeniden imar sürecinin konut piyasasına yansımaları değerlendirildi. Buna göre, kamu öncülüğündeki projeler bölgede konut stokunu hızla artırdı. Böylece deprem sonrasında oluşan arz açığı kademeli olarak kapanmaya başladı. Bununla birlikte artan konut teslimleri, kira fiyatlarındaki yükselişi sınırladı.

Deprem bölgesinin yapı kullanım izinlerindeki payı, 2025 yılında yüzde 20’yi aştı.

Deprem bölgesinde konut arzı hızla arttı

TCMB verileri, bölgedeki inşaat faaliyetlerinin belirgin şekilde güçlendiğini ortaya koydu. Özellikle kamu tarafından yürütülen projeler, yeni konut üretimini hızlandırdı.

Deprem öncesinde bölgenin yapı kullanım izinlerindeki payı yüzde 12 seviyesindeydi. Ancak bu oran, 2025 yılında yüzde 20’nin üzerine yükseldi. Dolayısıyla bölgenin ülke genelindeki konut üretiminden aldığı pay önemli ölçüde arttı.

Ayrıca yeni yapıların tamamlanmasıyla kullanılabilir konut sayısı genişledi. Böylece deprem sonrasında oluşan barınma ihtiyacının karşılanmasında önemli ilerleme kaydedildi.

Öte yandan artan arz, kiralık konut piyasasındaki dengesizliği de azaltmaya başladı. Bunun sonucunda kira artışlarının önceki yıllara göre hız kaybettiği görüldü.

Kira enflasyonunda yavaşlama belirginleşti

Deprem illerindeki kira enflasyonu, 2023 ve 2024 yıllarında oldukça yüksek seyretti. Ayrıca bölgedeki artışlar, diğer il gruplarının belirgin biçimde üzerine çıktı.

Ancak konut teslimleri 2025 yılında hız kazandı. Dolayısıyla kiralık konut arzında güçlü bir toparlanma oluştu. Bununla birlikte kira fiyatlarındaki yükseliş hızı da yavaşlamaya başladı.

TCMB çalışmasına göre, arz artışı kira enflasyonundaki ayrışmayı sınırladı. Böylece deprem illeri ile diğer bölgeler arasındaki fark kademeli olarak daraldı.

Ayrıca tamamlanan konutların piyasaya girmesi, mevcut talebin daha geniş bir stoka dağılmasını sağladı. Sonuç olarak kira piyasasındaki fiyat baskısı önceki döneme göre hafifledi.

Geri göç çevre illerde kira talebini azalttı

Raporda, gelişmelerin yalnızca deprem bölgesiyle sınırlı kalmadığı belirtildi. Buna göre, çevre illerdeki kira piyasası da yeni süreçten etkilendi.

Depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonu, 2024 ve 2025 yıllarında benzer seyretti. Ancak 2026 yılında bu illerdeki artış oranları daha düşük gerçekleşti.

Bu gelişmede geri göç hareketlerinin etkili olduğu değerlendirildi. Çünkü deprem sonrasında birçok kişi yakın şehirlere taşınmıştı. Dolayısıyla bu illerde kiralık konut talebi hızla yükselmişti.

Ancak deprem bölgesindeki konut stoku zamanla iyileşti. Böylece bölgeden ayrılanların bir bölümü yaşadıkları şehirlere geri dönmeye başladı.

Sonuç olarak çevre illerdeki kiralık konut talebi kademeli biçimde azaldı. Bununla beraber talepteki gevşeme, kira artışlarının daha düşük kalmasını sağladı.

Geri göçün hızlanması, çevre illerdeki kiralık konut talebini ve fiyat baskısını azalttı.

İnşaat kapasitesi diğer illere yönelmeye başladı

Deprem konutu projelerinde önemli bir tamamlanma seviyesine ulaşıldı. Bu nedenle inşaat sektöründeki üretim ve istihdam dengesi değişmeye başladı.

Rapora göre, deprem bölgesindeki inşaat istihdamında kademeli bir gerileme görüldü. Buna karşılık bölge dışındaki illerde inşaat istihdamı hızlı şekilde arttı.

Dolayısıyla deprem bölgesinde kullanılan üretim kapasitesinin bir bölümü diğer şehirlere yöneldi. Ayrıca iş gücü ve teknik kaynaklar farklı konut projelerinde kullanılmaya başladı.

Bu değişim, yeni konut arzının daha geniş bir alana yayılabileceğini gösterdi. Böylece yalnızca deprem illerinde değil, diğer bölgelerde de üretim kapasitesi güçlendi.

Öte yandan sektör kaynaklarının yeniden dağılması, konut projelerinin hızlanmasını destekleyebilir. Dolayısıyla farklı şehirlerdeki kiralık ve satılık konut arzının genişlemesi bekleniyor.

Konut arzı kira artışlarını baskılamayı sürdürecek

TCMB çalışması, artan konut arzının kira piyasasındaki etkisinin süreceğini ortaya koydu. Özellikle yeni konut teslimlerinin bölgesel fiyat baskısını azaltması bekleniyor.

Bunun yanı sıra geri göç hareketlerinin çevre illerdeki talebi dengeleyeceği öngörülüyor. Böylece depremden doğrudan ve dolaylı etkilenen şehirlerde kira artışları sınırlanabilecek.

Ayrıca inşaat kapasitesinin diğer illere kayması, ülke genelindeki arzı destekleyebilir. Bunun sonucunda konut piyasasındaki dengesizliklerin daha geniş ölçekte azalması bekleniyor.

Kira enflasyonundaki yavaşlamanın genel fiyat görünümüne de yansıması öngörülüyor. Çünkü kira giderleri, tüketici enflasyonu üzerinde önemli bir ağırlık taşıyor.

Sonuç olarak TCMB, konut arzındaki artışın kira baskısını azaltacağını değerlendiriyor. Bu sürecin enflasyonla mücadeleye de destek sağlaması bekleniyor.