TCMB kararı öncesi TEPAV’dan kritik faiz çağrısı
TEPAV, TCMB’nin politika faizini yüzde 37’de tutmasını önerdi. Kurum, erken indirimin para politikasına duyulan güveni zayıflatabileceğini belirtti. Ayrıca enflasyondaki katı görünümün 13 aydır sürdüğüne dikkat çekildi. TEPAV, enflasyon düşmeden yapılacak faiz indiriminin para politikasının itibarını zedeleyebileceğini bildirdi.
TEPAV politika faizinde değişiklik istemedi
TEPAV Para Politikası Çalışma Grubu, 30’uncu değerlendirme notunu yayımladı. Raporda eylül ayındaki faiz kararına ilişkin öneri sunuldu.
Buna göre politika faizinin yüzde 37’de korunması istendi. Ayrıca enflasyon hedefindeki artışın indirim alanı olarak görülmemesi gerektiği belirtildi.
Bunun yanında sorunlu kredilerdeki yükselişin yakından izlenmesi önerildi. Makro ihtiyati tedbirlerin de yeniden değerlendirilmesi istendi.
Enflasyon 13 aydır dar aralıkta kaldı
Türkiye’de yıllık tüketici enflasyonu ağustosta yüzde 31,51 oldu. Ayrıca aylık enflasyon yüzde 1,84 olarak gerçekleşti.
Mevsim etkilerinden arındırılmış aylık oran ise yüzde 2,29’a ulaştı. Bununla birlikte yıllık enflasyondaki katılık devam etti.
Yıllık oran, son 13 ayda yüzde 30,7 ile yüzde 33,3 arasında kaldı. Dolayısıyla belirgin bir aşağı yönlü hareket oluşmadı.
TEPAV, bu görünümün fiyatlama davranışlarından kaynaklandığını belirtti. Ayrıca enflasyon beklentilerinin hedeflere bağlanamadığı ifade edildi.
TEPAV 2026 enflasyonunda hedef aşımı bekliyor
Raporda 2026 yıl sonu enflasyon görünümü de değerlendirildi. Buna göre enflasyonun güncellenen hedefi aşması bekleniyor.
Ayrıca enerji ve emtia fiyatlarındaki belirsizlikler risk olarak gösterildi. Uluslararası taşımacılık maliyetlerindeki yükselişe de dikkat çekildi.
Bunun yanında bölgesel savaşın fiyatlar üzerindeki etkisi vurgulandı. Böylece enflasyonla mücadelenin daha zor hâle geldiği belirtildi.
2027 enflasyon hedeflerinde farklılık oluştu
Orta Vadeli Program, 2027 enflasyon hedefini yüzde 21 olarak belirledi. Buna karşılık TCMB, şubat ayında yüzde 9 tahminini açıklamıştı.
Ardından banka, mayıs raporunda hedefi yüzde 15’e yükseltti. Ayrıca 13 Ağustos tarihli raporda bu oranı değiştirmedi.
Ancak OVP, 24 gün sonra yüzde 21’lik hedef açıkladı. TEPAV, iki resmî metin arasındaki farklılığa dikkat çekti.
Çalışma Grubu, OVP’de yüzde 21 olarak belirlenen 2027 enflasyon hedefini ulaşılması zor buldu.
TEPAV ekonomi programındaki eksikleri sıraladı
Rapora göre mevcut program önemli politika eksiklikleri taşıyor. Ayrıca programın sürdürülebilirliğine ilişkin şüpheler devam ediyor.
TEPAV, hedeflerin sık sık yukarı çekildiğini belirtti. Bunun sonucunda enflasyon beklentilerinin yüksek kaldığı ifade edildi.
Ayrıca hedefler arasındaki uyumsuzluğun para politikasına güveni azalttığı kaydedildi.
Enflasyonla mücadelede maliye politikası vurgusu
TEPAV, maliye politikasının para politikasına destek vermesi gerektiğini bildirdi. Bu kapsamda geniş bir vergi reformu önerildi.
Ayrıca kayıt dışı ekonomiyle daha etkin mücadele edilmesi istendi. Kamu harcamalarının verimlilik temelinde düzenlenmesi gerektiği belirtildi.
Bunun yanında koşullu gelir garantilerinin yeniden incelenmesi önerildi. Böylece bütçe açığını azaltacak adımların güçlendirilmesi hedeflendi.
TEPAV’dan yapısal reform çağrısı
Çalışma Grubu, hukukun üstünlüğüne yönelik adımları öncelikli gördü. Ayrıca hızlı ve adil çalışan bir yargı sistemi önerdi.
TCMB, TÜİK ve BDDK’nin kurumsal bağımsızlığının güçlendirilmesi istendi. Bunun için yasal düzenleme yapılması gerektiği kaydedildi.
Ayrıca verimliliği yükseltecek reformlara işaret edildi. Eğitim kalitesi, yeşil dönüşüm ve gelir dağılımı da başlıklar arasında yer aldı.
Merkez Bankası Kanunu’nun 42’nci maddesi hatırlatıldı
Raporda Merkez Bankası Kanunu’nun 42’nci maddesine dikkat çekildi. Buna göre hedeflere ulaşılamama nedenleri kamuoyuna açıklanmalı.
Ayrıca alınması gereken tedbirlerin de paylaşılması gerekiyor. TEPAV, söz konusu hükmün uygulanmasını talep etti.
Sonuç olarak Çalışma Grubu, faiz indirimi için koşulların oluşmadığını belirtti. Bu nedenle politika faizinin yüzde 37’de bırakılmasını önerdi.
