Ticaret Bakanı Bolat açıkladı: Kadınlar ihracatın dörtte birini gerçekleştiriyor

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye Kadın Girişimciler Derneğinin (KAGİDER) İstanbul'da düzenlediği "Türkiye'nin Dış Ticaret Vizyonu" toplantısında konuştu. Kadınların üretim ve dış ticaretteki rolüne dikkat çeken Bolat, küresel ticaret savaşlarından ekonomik büyümeye, hizmet ihracatından Avrupa Birliği ile ticari ilişkilere kadar birçok konuda açıklamalarda bulundu.

Kadınların ihracattaki payı yüzde 25'e ulaştı

Türkiye'de ihracat yapan işletmelerde kadın istihdamının yaklaşık yüzde 30 seviyesinde bulunduğunu belirten Bolat, kadınların özellikle gıda, tekstil, otomotiv ve teknoloji sektörlerinde önemli rol üstlendiğini söyledi.

Kadın çalışanların Türkiye'nin mal ihracatına katkısının 62,3 milyar dolara ulaştığını belirten Bolat, bu tutarın toplam ihracatın yaklaşık dörtte birini oluşturduğunu açıkladı.

Yönetici ve karar verici pozisyonlarında görev yapan kadınların ihracata katkısının ise 30 milyar dolar olarak hesaplandığını ifade etti.

Sektörel dağılıma göre kadın istihdamının ihracata katkısı giyim sektöründe 8,2 milyar dolar, gıda ürünlerinde 7,4 milyar dolar, motorlu kara taşıtlarında ise 7,1 milyar dolar oldu.

Yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracatında kadın çalışanların katkısı 22,2 milyar dolara ulaştı. Bolat, kadınların teknolojik ürün ihracatındaki katkısının son 12-13 yılda yüzde 176 arttığını bildirdi.

Bolat'tan küresel ticaret savaşlarına ilişkin uyarı

Dünya ekonomisinin savaşlar, ticari kısıtlamalar ve artan rekabet nedeniyle zorlu bir dönemden geçtiğini belirten Bolat, Türkiye'nin bu süreçte ekonomik istikrarını korumasının önemini vurguladı.

Küresel ekonomiyi kaynayan bir kazana benzeten Bolat, ülkelerin öncelikle bu ortamda zarar görmeden ayakta kalması gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin ticaret savaşlarının yaşandığı uluslararası pazarlarda rekabet gücünü artırmayı hedeflediğini belirten Bolat, ihracatta büyümeyi sürdürürken ithalatla olan dengenin de korunması gerektiğini ifade etti.

Dış ticaretin döviz gelirleri, rezervler ve cari işlemler dengesi bakımından temel öneme sahip olduğunu dile getirdi.

Türkiye'nin dış ticaret hacmi 850 milyar dolara ulaştı

Türkiye'nin yıllık mal ve hizmet ihracatı ile ithalatının toplamının 850 milyar dolar olduğunu açıklayan Bolat, dış ticaretin ekonomik büyüklük içindeki ağırlığına dikkat çekti.

Bolat, 1,7 trilyon dolarlık milli gelir dikkate alındığında Türkiye'nin toplam dış ticaret hacminin milli gelirin yaklaşık yüzde 50'sine karşılık geldiğini belirtti.

Mal ve hizmet ihracatının döviz kazanımındaki önemine değinen Bolat, ithalatın sürdürülebilmesi için ihracat gelirlerinin artırılması gerektiğini söyledi.

Gümrüklerin etkin yönetiminin dış ticarette belirleyici olduğunu ifade eden Bolat, söz konusu ticaret hacminin gümrük işlemleri üzerinden yürütüldüğünü kaydetti.

Türkiye ekonomik büyüklükte dünyada 16'ncı sıraya yükseldi

Türkiye'nin küresel ekonomideki konumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, ülkenin ekonomik büyüklük sıralamasında 21'inci basamaktan 16'ncı basamağa yükseldiğini söyledi.

Satın alma gücü paritesine göre yapılan sıralamada ise Türkiye'nin 16'ncı sıradan 11'inci sıraya çıktığını belirtti.

Bölgesel çatışmalara rağmen Türkiye'nin istikrarını koruduğunu savunan Bolat, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yürütülen politikaların uluslararası ilişkilerde önemli rol oynadığını ifade etti.

Görev yaptığı 3,5 yıllık süreçte yabancı ülkelerin temsilcileriyle gerçekleştirdiği görüşmelerde Türkiye'nin uluslararası konumunun müzakerelere katkı sağladığını söyledi.

Dünya ekonomisinde büyüme yüzde 2,9'a gerileyebilir

Bolat, küresel büyümenin son yıllardaki performansına ilişkin verileri de paylaştı.

Dünya ekonomisinin 2010-2024 döneminde yıllık ortalama yüzde 4'e yakın büyüdüğünü belirten Bolat, geçen yıl büyümenin yüzde 3,4 olarak gerçekleştiğini hatırlattı.

Bu yıl ise küresel ekonomik büyümenin yüzde 2,9 seviyesinde kalmasının beklendiğini açıkladı.

Körfez bölgesindeki savaşın, uluslararası ticaret anlaşmazlıklarının ve yükselen enerji fiyatlarının küresel ekonomiyi etkilediğini ifade etti.

Emtia fiyatlarındaki artışların da üretim ve ticaret maliyetlerine yansıdığına dikkat çekti.

Dünya ticaretinde yüzde 3,9 büyüme bekleniyor

Küresel mal ve hizmet ticaretinin 2010-2024 yılları arasında yıllık ortalama yüzde 3,4 büyüdüğünü belirten Bolat, aynı dönemde dünya ekonomisinin ticaretten daha hızlı genişlediğini söyledi.

Bu durumun uluslararası ticaretteki büyümenin ekonomik faaliyetlere kıyasla daha sınırlı kaldığını gösterdiğini ifade etti.

Bolat, 2026 yılında dünya ticaretinin yüzde 3,9 büyümesinin öngörüldüğünü belirtti. Bu tahmin, küresel ekonomik büyüme beklentisinin 1 puan üzerinde bulunuyor.

ABD'nin Nisan 2025'te başlattığı gümrük tarifesi artışlarının şirketleri ve ülkeleri ham madde alımlarını öne çekmeye yönelttiğini söyleyen Bolat, bunun emtia fiyatlarını yükselttiğini kaydetti.

Yapay zekâ teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla bu alandaki ekipman ve cihazlara yönelik talebin arttığını, fiyat hareketlerinin de dünya ticaretinin parasal büyüklüğünü etkilediğini anlattı.

Türkiye ekonomisi altı yıldır büyümeyi sürdürüyor

Türkiye ekonomisinin salgın döneminde yaşadığı daralmanın ardından yeniden büyüme sürecine girdiğini belirten Bolat, 2020 yılının ikinci çeyreğindeki küçülmeyi üçüncü çeyrekte toparlanmanın izlediğini söyledi.

Ekonomide son 6 yıldır pozitif büyümenin devam ettiğini belirten Bolat, 2025 yılında büyümenin yüzde 3,7 olarak gerçekleştiğini hatırlattı.

2026 yılının ilk yarısında ekonomik büyüme yüzde 2,5 olurken ikinci çeyrekte yüzde 2,3 olarak kaydedildi.

Bolat, ikinci çeyrekteki büyümenin yaklaşık üçte birinin net mal ve hizmet ihracatındaki artıştan kaynaklandığını açıkladı.

Milli gelirde yıl sonu hedefi 1,8 trilyon dolar

Türkiye'nin milli gelirinin yıl ortası itibarıyla 1 trilyon 706 milyar dolara ulaştığını bildiren Bolat, yıl sonuna ilişkin beklentilerini de paylaştı.

Ekonomik büyüklüğün 2026 sonunda 1 trilyon 800 milyar dolara ulaşmasını beklediklerini belirtti.

Mal ve hizmet ihracatının büyümeye katkısının arttığını ifade eden Bolat, net ihracatın ekonomik büyümede önemli rol üstlendiğini söyledi.

İşgücü piyasasına da değinen Bakan, işsizlik oranının son 41 aydır tek haneli seviyelerde bulunduğunu belirtti.

Bolat, Türkiye'deki işsizlik oranının yüzde 8,4 düzeyinde olduğunu kaydetti.

Türk dizileri 600 milyon dolarlık ihracat geliri sağlıyor

Hizmet ihracatında kültürel ürünlerin önemine dikkat çeken Bolat, Türk televizyon dizilerinin uluslararası pazarlarda geniş bir izleyici kitlesine ulaştığını söyledi.

Dünya genelinde günlük yaklaşık 800 milyon kişinin Türk dizilerini izlediğini belirten Bolat, bu yapımların Afrika, Asya, Akdeniz, Balkanlar ve Avrupa'nın farklı bölgelerinde ilgi gördüğünü ifade etti.

Şili'de günlük 24, İspanya'da ise 30'dan fazla Türk dizisinin izlendiğini, bu bilgilerin ilgili ülkelerdeki muhatapları tarafından kendisine aktarıldığını açıkladı.

Türk dizi sektörünün ihracat gelirinin 600 milyon dolara ulaştığını belirten Bolat, yapımların turizm, kültür ve Türkiye'nin uluslararası tanıtımına da katkıda bulunduğunu dile getirdi.

Uluslararası öğrenci sayısı 362 bine çıktı

Türkiye'deki yabancı öğrenci sayısının yıllar içinde önemli ölçüde arttığını belirten Bolat, yükseköğretimin hizmet ihracatına katkısını değerlendirdi.

2002 yılında Türkiye'de eğitim gören uluslararası öğrenci sayısının 16 bin olduğunu hatırlatan Bolat, bu sayının 362 bine yükseldiğini açıkladı.

Uluslararası öğrencilerin Türkiye ekonomisine 3 milyar doların üzerinde gelir sağladığını söyledi.

Bolat, yabancı öğrencilerin eğitimlerini tamamlamalarının ardından ülkeleri ile Türkiye arasında ticari, kültürel ve turizm ilişkilerinin geliştirilmesine katkıda bulunabileceğini ifade etti.

Sağlık turizminden 3 milyar dolar gelir elde edildi

Türkiye'nin sağlık hizmetleri ihracatına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, tedavi amacıyla ülkeye gelen yabancıların sayısının 1,4 milyona ulaştığını belirtti.

Sağlık turizminden elde edilen gelirin 3 milyar dolar olduğunu açıklayan Bolat, bu alandaki faaliyetlerin artırılması için çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.

Türkiye'nin İngiltere, Hollanda, Almanya ve İsviçre gibi Avrupa ülkelerinden sağlık hizmeti almak isteyen ziyaretçileri ağırladığını kaydetti.

ABD'nin gümrük vergileri Avrupa ticaretini etkiliyor

Toplantının söyleşi bölümünde küresel ticaret politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin 2 Nisan 2025 tarihinde başlattığı tarife uygulamalarını hatırlattı.

ABD'nin Avrupa Birliği'ne yönelik gümrük vergilerini artırmasının ticari ilişkilerde yeni engeller ortaya çıkardığını belirtti.

Avrupa'nın ABD ile ticaretinde 350 milyar dolarlık fazla verdiğini söyleyen Bolat, buna karşın Amerikan pazarına erişimin zorlaştığını ifade etti.

Bu süreçte Türkiye'nin dış ticaretteki çıkarlarını korumak amacıyla ilgili kurumlar ve iş dünyası kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürüttüklerini bildirdi.

Çin'in Avrupa karşısındaki ticaret fazlası 360 milyar dolar

Çin'in Avrupa pazarlarındaki payını artırdığına dikkat çeken Bolat, ülkenin geçen yıl Avrupa Birliği karşısında ilk kez 360 milyar dolarlık ticaret fazlası verdiğini söyledi.

Almanya'nın da aynı dönemde Çin ile ticaretinde 80 milyar avroluk açık kaydettiğini belirtti.

Bolat, Çin'den yapılan ithalattaki yükselişin ve ABD'nin gümrük tarifelerinin Avrupa ülkelerinde yeni ticaret politikalarının tartışılmasına yol açtığını ifade etti.

Fransa'nın öncülüğünde Avrupa Komisyonu gündemine taşınan "Made in Europe" yaklaşımının bu gelişmelerle bağlantılı olduğunu anlattı.

Türkiye, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği ilişkisini sürdürüyor

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 30 yıllık Gümrük Birliği ilişkisi bulunduğunu hatırlatan Bolat, sanayi ürünlerinde serbest dolaşımın bu düzenlemenin temelini oluşturduğunu söyledi.

Gümrük Birliği kapsamında sanayi ürünleri ticaretinde gümrük vergilerinin, kotaların ve benzer kısıtlayıcı önlemlerin bulunmaması gerektiğini vurguladı.

Türkiye'nin sanayi alanındaki rekabet kuralları, devlet destekleri, ürün güvenliği, markalar ve patent mevzuatı bakımından Avrupa Birliği düzenlemeleriyle uyumlu olduğunu ifade etti.

İş dünyası kuruluşlarıyla ortak ticaret çalışmaları yürütülüyor

Bolat, Türkiye'nin uluslararası ticarette karşılaştığı sorunlara çözüm üretmek amacıyla özel sektör temsilcileriyle koordinasyon içinde çalıştıklarını belirtti.

Bu kapsamda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD), Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD), Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ile temasların sürdüğünü aktardı.

Otomotiv sektöründe ise Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği ve Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) ile ortak çalışmalar yürütüldüğünü söyledi.

Bolat, Türkiye'nin küresel ticarette rekabet gücünü korumak ve yeni pazarlardaki konumunu geliştirmek amacıyla çalışmalarına devam ettiklerini belirtti.