Petrol devleri Irak'a dönüyor: Milyarlarca dolarlık yatırım ve üretim hamlesi

Chevron, BP ve ConocoPhillips gibi küresel petrol şirketleri, Irak'taki yatırımlarını artırmaya hazırlanıyor. Bağdat yönetimi, yeni anlaşmalarla günlük petrol üretim kapasitesini 2030'a kadar 5,5 milyon varile çıkarmayı hedefliyor.

ABD ile İran arasındaki savaşın oluşturduğu bölgesel risklere rağmen Irak, uluslararası enerji şirketlerinin yeniden yatırım gündemine girdi. Ülkenin yabancı yatırımcılar için daha avantajlı sözleşme koşulları sunması, büyük petrol üreticilerinin ilgisini artırdı.

Irak'ta petrol üretimi yüzde 30'a kadar artabilir

Irak, savaş öncesinde günlük yaklaşık 4,5 milyon varil petrol üretiyordu. Yeni yatırımlarla üretim kapasitesinin önümüzdeki yıllarda yüzde 20-30 artırılabileceği değerlendiriliyor.

Irak Başbakanı Ali el-Zaidi ise 2035 sonrasında günlük kapasitenin 8 milyon, hatta 10 milyon varile ulaşmasını gündeme getirdi. Ancak bu hedeflerin mevcut yatırım ve üretim koşullarında gerçekleşmesi zor görülüyor.

Irak'ın günlük 6 milyon varillik üretim hedefine ulaşması, ülkeyi Orta Doğu'da Suudi Arabistan'ın ardından ikinci sıraya taşıyabilir.

Chevron, BP ve TotalEnergies Irak yatırımlarını büyütüyor

Fransız TotalEnergies, üç yıl önce petrol ve doğal gaz projelerini kapsayan 27 milyar dolarlık yatırım programıyla ülkedeki faaliyetlerini genişletti.

BP, geçen yıl yeni bir sözleşme imzalarken ConocoPhillips de projeye dahil oldu.

Chevron ise daha önce Rus Lukoil'e ait olan petrol varlıkları için Bağdat yönetimiyle ön anlaşmaya vardı. Nihai sözleşmenin 2027'de imzalanması bekleniyor.

Chevron Üst Yöneticisi Mike Wirth, Irak'taki yatırım koşullarının geçmişe göre daha cazip hale geldiğini belirtti.

Yeni petrol anlaşmaları yabancı şirketlerin ilgisini artırdı

Irak, 2003 sonrasında yabancı enerji şirketlerine varil başına sabit ücret sağlayan hizmet sözleşmeleri sunmuştu. Düşük getiri ve yüksek risk nedeniyle bazı şirketler sonraki yıllarda ülkeden ayrılmıştı.

Yeni anlaşmalar ise petrol fiyatlarındaki artıştan yararlanma ve rezervleri şirket bilançolarına dahil etme imkânı sağlıyor.

Sözleşme koşullarındaki değişiklik, Irak'ın büyük petrol şirketlerinden yeniden milyarlarca dolarlık yatırım çekmesinde belirleyici rol oynuyor.

Irak petrolünde Hürmüz Boğazı ve OPEC belirsizliği

Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat riskleri, Irak'ın petrol ihracatını etkiliyor.

Bağdat yönetimi, Türkiye üzerinden Akdeniz'e ulaşan boru hattını alternatif güzergâh olarak kullanırken Suriye üzerinden yeni bir petrol hattı seçeneği de gündemde bulunuyor.

Öte yandan Irak'ın üretimini artırma planlarının Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütünün (OPEC) üretim politikalarıyla nasıl uyumlu hale getirileceği henüz netleşmedi.