Petrol piyasasında fiyat ayrışması: ABD ucuz, Avrupa ve Asya pahalı petrol alıyor

Küresel petrol piyasasında artan nakliye maliyetleri, bölgesel fiyat farklarını büyüttü. ABD'de petrol fiyatları 100 doların altında kalırken, Avrupa ve Asya'da 150 dolara ulaşan fiyatlar görülüyor.

İran'daki savaşın ardından deniz taşımacılığında yaşanan maliyet artışı, petrolün bölgeler arasındaki hareketini zorlaştırdı. Petrol arzının yüksek olduğu ülkelerde fiyatlar düşük kalırken, ithalata bağımlı bölgelerde maliyetler yükseldi.

Petrol fiyatlarında bölgesel fark büyüdü

Petrolün varil fiyatı, üretildiği bölge ve teslimat noktasına göre önemli ölçüde değişiyor.

Rotterdam'a teslim edilen Kuzey Denizi petrolü yaklaşık 125 dolardan işlem görürken, Meksika Körfezi'ndeki ABD kaya petrolünün fiyatı 100 dolar seviyesinde bulunuyor.

Kanada petrolü ABD'nin Orta Batı bölgesinde yaklaşık 70 dolardan satılırken, Çin'in güneyine teslim edilen Umman petrolünün maliyeti 150 dolara yaklaşıyor.

Petrol fiyatlarındaki bölgesel fark, varil başına 80 dolara kadar ulaşıyor.

Petrol taşımacılığının maliyeti katlandı

İran'daki savaş öncesinde bir varil petrolün uluslararası taşınma maliyeti 3 doların altında bulunuyordu. Güncel hesaplamalarda bu tutarın ortalama 20-25 dolara yükseldiği belirtiliyor.

Navlun ücretleri son günlerde rekor seviyelerinden gerilese de yüksek kalmaya devam ediyor.

Artan taşıma giderleri, petrolün arz fazlası bulunan bölgelerden talebin yoğun olduğu pazarlara gönderilmesini ekonomik açıdan zorlaştırıyor.

ABD ucuz petrol tedarikinde avantaj sağlıyor

ABD'nin ithal ettiği ham petrolün yüzde 75'i Kanada, Meksika ve Venezuela'dan geliyor. Bu ülkelerdeki petrol fiyatlarının düşük seyretmesi, Amerikan rafinerilerinin tedarik maliyetlerini sınırlıyor.

Kanada'nın Western Canadian Select petrolü, diğer göstergelere kıyasla yaklaşık 30 dolar indirimli işlem görüyor. Yüksek navlun ücretleri nedeniyle Kanada petrolünün Asya'ya gönderilmesi zorlaşırken, arzın önemli bölümü ABD pazarında kalıyor.

ABD'nin petrol tedarik maliyeti 100 doların altında seyrederken, diğer büyük tüketim bölgelerinde maliyetler 120-160 dolar aralığına çıkıyor.

Brent petrol yakınlık avantajıyla primli işlem görüyor

Avrupa'daki rafineriler, uzak bölgelerden yüksek maliyetle petrol taşımak yerine Kuzey Denizi'ndeki yakın kaynakları tercih ediyor.

Morgan Stanley analisti Martijn Rats, Brent petrolün fiyatını destekleyen önemli unsurlardan birinin rafinerilere yakınlığı olduğunu belirtti.

Bu durum, Brent'in diğer petrol türlerine göre daha yüksek fiyatlanmasında etkili oluyor.

Afrika ve Orta Doğu petrolünde farklı fiyatlama

Batı Afrika'da üretilen petrolün Asya'ya taşınması pahalılaştığı için Nijerya ve Angola petrolü Brent'e göre daha düşük fiyatlardan satılıyor.

Bölgedeki bazı petrol türlerinde Brent'e kıyasla varil başına 10-20 doları aşan indirimler görülüyor.

Buna karşılık Orta Doğu petrolü, Asyalı rafinerilere daha kısa mesafeden ulaştırılabildiği için yüksek fiyatlardan işlem görüyor.

Küresel petrol ticaretinde nakliye maliyetleri belirleyici

Geçmişte petrol fiyatları arasındaki bölgesel farklar genellikle birkaç dolarla sınırlı kalıyordu. Ürün kalitesi ve taşıma giderleri bu farkların temel nedenlerini oluşturuyordu.

Son dönemde yükselen navlun ücretleri ise bölgesel arz ve talep dengesinin fiyatlar üzerindeki etkisini artırdı.

Nakliye maliyetleri normal seviyelere dönmediği sürece petrol piyasasındaki fiyat ayrışmasının devam edebileceği değerlendiriliyor.