Rafineri marjları rekor seviyelerde: Akaryakıta küresel baskı arttı

Küresel jeopolitik gerilimler, rafineri marjlarında sert yükselişe yol açtı. Orta Doğu ve Rusya kaynaklı arz riskleri petrol ürünleri piyasasını sıkıştırdı. Akdeniz'de 27 Şubat'ta 27 dolar civarında olan rafineri marjı, eylülde 81 doları test etti. Böylece benzin ve motorin fiyatları üzerindeki küresel maliyet baskısı güçlendi.

Orta Doğu gerilimi rafineri marjlarını yükseltti

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları, Hürmüz Boğazı kaynaklı riskleri artırdı. Bunun sonucunda petrol ve petrol ürünlerinin fiyatlarında yükseliş görüldü.

Ayrıca Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırıları arz tarafındaki baskıyı büyüttü. Moskova'nın akaryakıt ihracatına getirdiği kısıtlamalar da piyasadaki sıkışmayı artırdı.

Dolayısıyla Akdeniz'deki rafineri marjı mart ayında 47,5 dolara yükseldi. Ardından yükseliş devam etti ve marj 8 Eylül'de 78,5 dolara ulaştı.

Motorin rafineri marjlarında rekor kırıldı

Uluslararası Enerji Ajansı verileri de küresel arz sıkışıklığına işaret etti. Temmuzda rafinerilerin günlük ham petrol işleme miktarı aylık 1,8 milyon varil arttı.

Ancak işleme miktarı geçen yılın aynı döneminin yaklaşık 5 milyon varil altında kaldı. Ayrıca deniz yoluyla petrol ürünü ticareti günlük 3,8 milyon varil azaldı.

Öte yandan Rusya, Orta Doğu ve Asya'nın motorin ihracatı günlük 1,3 milyon varil geriledi. Bu miktar küresel deniz yoluyla motorin ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geldi.

Avrupa'da motorin rafineri marjı 78,91 dolarla rekor kırarken, ABD'de 108,02 dolar görüldü.

Rafineri marjlarındaki yükseliş Türkiye'yi etkiliyor

Küresel petrol ürünlerindeki fiyat hareketleri Türkiye'deki akaryakıt fiyatlamasına da yansıyor. Çünkü benzin ve motorin hesaplamalarında Akdeniz piyasasındaki ürün fiyatları referans alınıyor.

Türkiye benzin ihtiyacının neredeyse tamamını yerli rafinerilerden karşılıyor. Buna karşılık motorinin yaklaşık yüzde 53'ü yurt içinde üretiliyor. Kalan yüzde 47'lik bölüm ise ithal ediliyor.

Bununla birlikte Eşel Mobil sistemi 5 Mart'ta yeniden devreye alındı. Sistem, küresel fiyat hareketlerinin pompaya yansımasını vergi üzerinden sınırlamayı amaçlıyor.