İslami finansta kripto para yaklaşımı ülkeden ülkeye değişiyor
Fitch Ratings, İslami finans piyasalarında kripto paralara yönelik yaklaşımın ülkeler arasında farklılaştığını belirtti. Malezya, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn'de dijital varlık ekosistemi gelişirken, dini yorum farklılıkları, ortak standartların bulunmaması ve bankaların temkinli yaklaşımı daha geniş çaplı benimsenmeyi sınırlıyor.
Fitch Ratings, İslami finans alanında kripto para arzının bazı ülkelerde düzenleyici stratejiler ve çerçeveler ile ulusal dini kural yorumlarının desteğiyle kademeli olarak gelişmeye devam etmesini bekliyor.
Kuruluşa göre diğer piyasalarda ise benimsenmenin dengesiz seyretmesi bekleniyor. Fitch, bunda dini yorum farklılıklarının, küresel İslami finans standartlarını belirleyen kuruluşların rehberlik eksikliğinin ve bankaların kripto varlıklara temkinli yaklaşımının etkili olduğunu belirtti.
Fitch ayrıca bazı ülkelerde daha geniş dijital varlık altyapısı ve tokenizasyon girişimlerinin, doğrudan kripto para ticaretinden daha hızlı gelişebileceğini değerlendirdi.
Malezya kripto paralara daha açık
Raporda Malezya, İslami finansta kripto para benimsenmesine en açık ülkeler arasında gösterildi.
Malezya Sermaye Piyasası Kurulu'na (SC) bağlı Şeriat Danışma Konseyi, 2020 ile 2026'nın ilk yarısı arasındaki dönemde Bitcoin, Ethereum, Ripple ve Stellar dahil çeşitli kripto paraları şeriata uygun ilan etti.
Fitch'in aktardığına göre 2026'nın ilk yarısı sonunda Malezya'da SC tarafından düzenlenen borsalar, saklama kuruluşları ve ilk borsa arzı operatörleri dahil 10 dijital varlık oyuncusu bulunuyordu.
BAE'de işlem hacmi 680 milyar dolara ulaştı
Fitch, BAE'nin sanal varlıklar açısından küresel merkezlerden biri haline geldiğine dikkat çekti.
Dubai Sanal Varlıklar Düzenleme Otoritesi'nin (VARA) denetlediği kuruluşlardaki işlem hacmi 2025'te yaklaşık 680 milyar dolara ulaşırken, yönetilen varlıkların büyüklüğü 2,5 milyar doları aştı.
Bahreyn de kripto varlık ekosistemini geliştiren ülkeler arasında yer aldı. Fitch'e göre Eylül 2026 itibarıyla ülkede dokuzu şeriata uygun olmak üzere kripto varlık hizmet sağlayıcıları faaliyet gösteriyor. Bahreyn Merkez Bankası da haziran ayında ülkenin ilk stabilcoin ihraççısına lisans verdi.
Kripto paralarda dini görüşler farklılaşıyor
Raporda kripto varlıkların şeriata uygunluğu konusunda ortak bir yaklaşım bulunmadığına da dikkat çekildi.
Fitch, bazı önde gelen din alimlerinin kripto paraları şeriat ilkelerine uygun görmediğini, bazılarının ise belirli koşullar altında bu varlıkları caiz kabul ettiğini aktardı.
Kripto piyasasında yeni varlık türlerinin ortaya çıkmaya devam etmesi de şeriata uygunluk konusunda farklı değerlendirmelerin oluşmasına neden oluyor.
Türkiye'deki İslami bankalar da ekosistemde
Fitch'e göre altı Körfez ülkesi ile Türkiye, Pakistan, Ürdün ve Mısır'daki bazı İslami bankalar, lisanslı borsalarda ödeme ağ geçidi işlevi üstlenerek kripto para ekosistemine dolaylı biçimde dahil oluyor.
Buna karşılık Fitch tarafından derecelendirilen İslami bankaların büyük bölümünde kripto para ticareti, aracılık, saklama veya finansman faaliyetlerinden henüz kayda değer bir gelir akışı oluşmuş değil.
