Kömür fiyatları 3 yılın zirvesine yakın: Yıllık artış yüzde 44'ü aştı

Orta Doğu'daki çatışmaların sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzını aksatması, elektrik üretiminde kömüre yönelimi artırdı. Avrupa ve Asya'daki enerji şirketleri, yaklaşan kış sezonu öncesinde kömür alımlarını hızlandırırken, Endonezya'nın ihracat kısıtlamaları da küresel arzı etkiledi.

Kömür fiyatlarında son durum

Kömürün ton fiyatı günlük yüzde 0,30 düşüşle 150,70 dolara gerilerken, son bir aylık dönemde yüzde 5,02 artış kaydetti.

Önceki işlemde 151,15 dolar seviyesinde bulunan kömür fiyatı, günlük bazda 45 sent düştü. Buna karşın fiyatlar son 3 yılın en yüksek seviyelerine yakın kalmayı sürdürdü.

Yılın son çeyreğine yönelik fiyat tahmini ise ton başına 153,34 dolar olarak kaydedildi.

Doğal gaz fiyatları kömür talebini artırıyor

Orta Doğu'daki savaşın LNG sevkiyatında yol açtığı kesintiler, küresel gaz fiyatlarında yükselişe neden oldu. Bu gelişme, elektrik üretiminde daha düşük maliyetli yakıtlara olan talebi güçlendirdi.

Kömürün LNG'ye kıyasla yaklaşık yüzde 80 daha düşük maliyetli olması, Avrupa ve Asya'daki enerji üreticilerinin kömür kullanımına yönelmesinde etkili oldu.

Avrupa doğal gaz fiyatları günlük yüzde 1,86 yükselişle 95,60 seviyesine çıkarken, İngiltere'de gaz fiyatları yüzde 1,73 artarak 234,83 seviyesine ulaştı.

Avrupa gaz fiyatlarında yıllık yükseliş yüzde 202,02, İngiltere gaz fiyatlarında ise yüzde 187,89 olarak kaydedildi.

Endonezya'nın kömür ihracatı yüzde 23 geriledi

Dünyanın en büyük kömür ihracatçısı Endonezya'nın sevkiyatlara yönelik kısıtlamaları, uluslararası arzı etkileyen gelişmeler arasında yer aldı.

Endonezya'nın kömür ihracatı, ağustos ayında uygulanan kısıtlamaların etkisiyle yüzde 23 azaldı.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), üretim kotalarındaki düşüş ve enerji politikalarına ilişkin belirsizlikler nedeniyle ülkenin kömür üretiminin bu yıl 12 milyon tondan fazla azalmasını bekliyor.

Endonezya'nın üretim ve ihracatındaki değişimler, özellikle Asya'daki ithalatçı ülkelerin tedarik koşullarını etkiliyor.

Küresel kömür talebinde rekor beklentisi

Uluslararası Enerji Ajansı, eylül ayında yayımladığı değerlendirmesinde dünya genelindeki kömür talebinin 2026 yılında rekor seviyeye ulaşacağını öngördü.

Avrupa ve Kuzey Amerika'da çok sayıda kömür santralinin kapatılmasına ve yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasına rağmen, enerji arzına ilişkin endişeler kömür talebini destekliyor.

Çin, dünyanın en büyük kömür üreticisi ve tüketicisi konumunda bulunuyor. Hindistan, ABD, Avustralya, Endonezya, Rusya, Güney Afrika, Almanya ve Polonya da önemli üreticiler arasında yer alıyor.

Petrol ve enerji fiyatlarında farklı seyir

Küresel enerji piyasalarında petrol ve doğal gaz fiyatları farklı yönlerde hareket etti.

Brent petrol yüzde 1,74 düşüşle varil başına 114,68 dolara, ABD ham petrolü ise yüzde 2,03 gerileyerek 101,18 dolara indi.

ABD doğal gazı yüzde 4,35 değer kaybederek 2,5251 dolar seviyesine geriledi. Buna karşılık ısıtma yakıtının yıllık fiyat artışı yüzde 101,93'e ulaştı.

Enerji piyasalarında Orta Doğu'daki gelişmeler, yakıt arzı ve kış dönemi tüketim beklentileri izleniyor.

Kömür ticaretinde öne çıkan ülkeler

Uluslararası kömür ticaretinde Endonezya, Avustralya, Rusya, ABD, Kolombiya, Güney Afrika ve Kazakistan başlıca ihracatçılar arasında bulunuyor.

Kömür vadeli işlemleri, ICE ve NYMEX gibi uluslararası emtia borsalarında gerçekleştiriliyor. Yaygın olarak takip edilen Newcastle kömür vadeli işlem sözleşmesi 1.000 metrik tonu temsil ediyor.

Kömür fiyatları, elektrik üretim maliyetleri ve sanayi faaliyetleri üzerindeki etkileri nedeniyle küresel enerji piyasalarında takip edilen önemli göstergeler arasında yer alıyor.