Afrika ekonomilerinde 2026'nın sonuna yaklaşılırken para politikasında sıkı duruşun sürmesi bekleniyor. ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artışlarına devam edebileceği yönündeki beklentiler, bölge ülkelerinin para birimleri üzerinde baskı oluşturuyor. Yükselen enerji ve gıda maliyetleri ile küresel finansman koşullarındaki belirsizlik de merkez bankalarının yeni faiz indirimlerine temkinli yaklaşmasına neden oluyor.
Afrika'da 11 merkez bankası faizleri sabit tutabilir
Güney Afrika'dan Mısır'a kadar birçok ülkede merkez bankalarının yılın kalan bölümünde mevcut faiz oranlarını koruması bekleniyor.
Yıl sonuna kadar en az 13 Afrika merkez bankasının para politikası kararı açıklaması öngörülüyor.
Beklentilere göre 11 merkez bankası faizleri değiştirmeyecek, bir ülke faiz artırırken bir diğer ülke indirime gidecek.
Faiz kararlarının 17 Kasım'da Angola ile başlaması, 18 Kasım'da Gana ve 19 Kasım'da Güney Afrika ile devam etmesi bekleniyor. Yılın son toplantıları arasında 15 Aralık'ta Fas ve 17 Aralık'ta Mısır bulunuyor.

Fed'in faiz artırma ihtimali Afrika ekonomilerini etkiliyor
Afrika ülkelerinin para politikası kararlarında ABD'deki ekonomik gelişmeler belirleyici unsurlar arasında bulunuyor.
EY Afrika Başekonomisti Angelika Goliger, ABD'de açıklanan enflasyon ve istihdam verilerinin Fed'in aralık ayında faiz artıracağı beklentilerini güçlendirdiğini belirtti.
Goliger, bazı Afrika ülkelerinde faiz indirimine alan bulunmasına rağmen enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin, döviz kuru dalgalanmalarının ve uluslararası finansman koşullarındaki belirsizliğin merkez bankalarını temkinli davranmaya yönelttiğini ifade etti.
Yüksek ABD faizleri, Afrika ülkelerinin para birimleri ve dış finansmana erişim koşulları açısından risk oluşturuyor.
Angola'nın faizi yüzde 14'e indirmesi bekleniyor
Yılın kalan bölümünde faiz indirimine gitmesi beklenen ülkelerden biri Angola oldu.
Absa Group analistleri Ridle Markus ve Phumelele Mbiyo, Angola Merkez Bankasının politika faizini 75 baz puan düşürerek yüzde 14'e indirebileceğini öngörüyor.
Bu kararın alınması halinde ülkede üst üste dördüncü toplantıda faiz indirimi gerçekleştirilmiş olacak.
Angola'da döviz kurunun istikrarlı seyretmesi ve fiyat artışlarının yavaşlaması, enflasyondaki gerilemeyi destekleyen gelişmeler arasında bulunuyor.
Kenya'da faiz artırımı gündemde
Angola'nın aksine Kenya'da faiz oranlarının yükseltilmesi bekleniyor.
Ülkede enflasyonun tahmin edilenden daha hızlı artması, merkez bankasının para politikasını sıkılaştırma ihtimalini güçlendirdi.
Kenya'da enflasyon, merkez bankasının hedef aralığının üst sınırı olan yüzde 7,5 seviyesine yaklaşıyor.
Bu nedenle yılın son toplantısında politika faizinin artırılabileceği değerlendiriliyor.
Gana, Güney Afrika ve Mısır'da faizlerin korunması bekleniyor
Afrika'nın birçok ekonomisinde mevcut faiz oranlarının yıl sonuna kadar değiştirilmemesi öngörülüyor.
Gana, Güney Afrika, Lesotho, Esvatini, Nijerya, Zambiya, Mozambik, Namibya, Fas ve Mısır, faizlerin sabit tutulması beklenen ülkeler arasında yer alıyor.
Bu ülkelerin bir bölümünde politika faizi ile enflasyon arasındaki fark, dünya genelindeki en yüksek seviyeler arasında bulunuyor.
Merkez bankalarının faizleri mevcut düzeylerde tutması, enflasyonla mücadelede sıkı para politikası koşullarının korunmasını sağlayacak.
Nijerya'da faiz yüzde 23 seviyesinde
Nijerya Merkez Bankası, eylül ayında politika faizini 350 baz puan indirerek yüzde 23'e çekmişti.
Bu karar, ülkede uygulanan sıkı para politikasında önemli bir gevşeme adımı oldu.
Ancak enflasyonun yüksek seyretmesi ve Nijerya para birimi nairanın karşı karşıya bulunduğu riskler, yeni faiz indirimlerinin sınırlı kalabileceğine işaret ediyor.
EY Afrika Başekonomisti Goliger, merkez bankasının önceki büyük indirimin ardından ilave adımlarda daha temkinli davranabileceğini değerlendirdi.
Mısır'da faiz yüzde 20'ye yükseltilmişti
Mısır Merkez Bankası, ekim ayında piyasa beklentilerinin aksine politika faizini 100 baz puan artırarak yüzde 20'ye çıkardı.
Kararda dış ekonomik koşullardaki belirsizlik ve Mısır para birimi üzerindeki baskılar etkili oldu.
Bu gelişme, ülkede sıkı para politikasının daha uzun süre devam edebileceği beklentisini güçlendirdi.
Mısır'daki faiz oranlarının 17 Aralık'ta yapılacak toplantıda korunması öngörülüyor.
Güney Afrika'da faiz yüzde 7,25 seviyesinde
Güney Afrika Merkez Bankası, önceki para politikası toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 7,25'e yükseltti.
Ülkede zayıf ekonomik büyüme, ilerleyen dönemde faiz indirimi için gerekçe oluşturabilecek unsurlar arasında yer alıyor.
Buna karşılık enflasyon beklentileri, enerji fiyatları, randın değerindeki dalgalanmalar ve küresel finansman koşulları merkez bankasının hareket alanını sınırlıyor.
Goliger, mevcut görünümde faizlerin sabit tutulmasını beklediklerini belirtti.
Güney Afrika'da faiz indiriminin 2027 yılının ikinci çeyreğinde gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
Botsvana'da da faiz değişikliği beklenmiyor
Botsvana'da reel faiz oranı negatif seviyede bulunmasına rağmen merkez bankasının mevcut politika faizini koruyacağı tahmin ediliyor.
Oxford Economics Ekonomisti Lyle Begbie, nisandaki faiz artışının ardından ülkede likidite üzerindeki baskının hafiflediğini belirtti.
Yılın ilk yarısında elmas üretiminin güçlü seyretmesi de finansal koşullardaki iyileşmeye katkı sağladı.
Bu gelişmelerin merkez bankasının yeni bir faiz değişikliğine gitmeden beklemesini desteklediği ifade ediliyor.
Enerji ve gıda fiyatları enflasyon riskini artırıyor
Afrika ülkelerinde para politikası görünümünü etkileyen unsurlar arasında küresel enerji piyasasındaki gelişmeler de bulunuyor.
Petrol rafinerilerinin üretim kapasitesine ilişkin kısıtlamalar nedeniyle motorin arzının daralması, yakıt maliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Gıda fiyatlarındaki artış ve döviz kurlarındaki dalgalanmalar da enflasyon beklentilerini etkiliyor.
Merkez bankalarının mevcut faizleri koruması, 2026 boyunca alınan para politikası kararlarının fiyatlar üzerindeki etkilerini değerlendirmek için ek süre sağlayacak.






