Avrupa'ya Rus gazı sürprizi: ABD devreye girdi
ABD yönetiminin, Rus doğal gazının Ukrayna üzerinden Avrupa'ya yeniden gönderilmesini sağlayacak bir model üzerinde çalıştığı bildirildi.
Planın, Rus gazının ABD merkezli bir aracı üzerinden Avrupa'ya ulaştırılmasını öngördüğü belirtildi. Böylece Avrupa'nın Rus enerji ürünlerine yönelik kısıtlamalarının aşılması hedefleniyor. ABD'li yetkililer, öneriyi eylül ayında Moskova ve Kiev ziyaretleri sırasında gündeme getirdi.
Rus gazı için ABD aracılığıyla satış modeli
ABD Başkanı Donald Trump'ın temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff, eylül ayında gerçekleştirdikleri temaslarda planı Rus ve Ukraynalı yetkililerle görüştü. Öneri kapsamında Rus gazının önce ABD'li bir aracıya satılması, ardından Avrupa pazarına ulaştırılması düşünülüyor.
Wall Street Journal'ın ABD, Avrupa ve Ukrayna'dan ismi açıklanmayan yetkililere dayandırdığı habere göre, girişim geçen ay geçici olarak gündemden çıkarıldı. Bu gelişmede, Trump'ın baskısıyla Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarını tek taraflı olarak durdurması etkili oldu. Ancak Kiev yönetimi daha sonra saldırılara yeniden başladı.
Trump ve Putin arasında enerji anlaşması
ABD ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, geçen ay Washington ile Moskova arasında yapılan anlaşmanın ardından gerildi. Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in vardığı mutabakat kapsamında ABD, Rusya'ya yönelik yeni yaptırımları sıkılaştırmama karşılığında Moskova'nın küresel piyasaya sınırlı miktarda dizel sağlamasını kabul etti. Anlaşmanın temel hedeflerinden biri, yükselen enerji fiyatlarını kontrol altında tutmaktı.
Beyaz Saray'ın Rus gazı planı, Avrupa Birliği'nin gelecek yıl Rus doğal gazı ithalatını aşamalı olarak sonlandırmaya hazırlandığı dönemde gündeme geldi. Böylece uzun yıllardır Avrupa'nın başlıca enerji tedarikçilerinden biri olan Rusya ile AB arasındaki gaz ticaretinin tamamen kesilmesi öngörülüyor.
Avrupa'da doğal gaz fiyatları yükseliyor
Avrupa'da doğal gaz fiyatları, Orta Doğu'daki çatışmaların enerji arzını olumsuz etkilemesiyle yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. Bölgedeki gelişmeler, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatının yaklaşık beşte birinin piyasaya ulaşmasını engelledi.
Ukrayna üzerinden geçen doğal gaz boru hatlarının ise yeniden sevkiyata uygun durumda olduğu belirtiliyor. Rusya'nın Avrupa'ya Ukrayna üzerinden gaz gönderimi, iki ülke arasındaki transit anlaşmasının 2024 sonunda sona ermesi ve Kiev'in sözleşmeyi yenilemeyi reddetmesi üzerine durmuştu. ABD'nin önerisinin hayata geçirilmesi halinde bu hatlardan gaz akışının kısa sürede yeniden başlaması mümkün olabilecek.
