Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında ticaretin iklim politikalarındaki rolü ele alındı. Ticaret Bakanlığı ile Dünya Ticaret Örgütünün (DTÖ) ortaklaşa gerçekleştirdiği "Finans ve Ticaret Günü" programında, yeşil dönüşümün uluslararası ticarete etkileri değerlendirildi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "İklim, Ticaret ve Rekabetçilik: Düzenlemeden Uygulama İçin Koordinasyona" başlıklı panelde yaptığı konuşmada, ülkelerin iklim hedeflerine ulaşmasında ticari işbirliğinin önemine dikkat çekti.
Bakan Bolat uluslararası ticarette iki önceliğe dikkat çekti
Ömer Bolat, iklim politikalarının küresel ticaretin işleyişini ve kurallarını giderek daha fazla etkilediğini belirtti. Ticaret alanındaki değişimlerin de çevre dostu üretim ve tüketim modellerine geçişi hızlandırdığını ifade etti.
Bolat, uluslararası ticaretin iklim hedeflerine ulaşmayı zorlaştıran değil, bu hedefleri destekleyen bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda ülkeler arasında işbirliğinin güçlendirilmesi gereken iki temel alan bulunduğunu belirtti.
İlk önceliğin iklimle bağlantılı ticaret düzenlemelerinde ortak hareket edilmesi olduğunu kaydeden Bolat, farklı ülkelerin uyguladığı önlemler arasında daha güçlü koordinasyon sağlanması gerektiğini vurguladı.
İkinci önceliğin ise yeşil dönüşüm için gerekli teknolojilere ve ham maddelere erişimin kolaylaştırılması olduğunu ifade etti.
Kritik mineraller uluslararası ticarette önem kazanıyor
Bolat, yenilenebilir enerji sistemleri, elektrikli araçlar, bataryalar ve enerji depolama teknolojilerinin üretiminde belirli ham maddelere ihtiyaç duyulduğunu anlattı.
Bu ürünlere yönelik talebin hızla büyümesinin küresel tedarik zincirlerinde yeni riskler ortaya çıkardığını belirtti.
Bolat, kritik minerallere erişimin ticaret anlaşmaları, yatırım ortaklıkları ve sanayi işbirliklerinde giderek daha belirleyici hale geldiğini vurguladı.
Bu nedenle ülkelerin tedarik kaynaklarını çeşitlendirmesi ve güvenilir ticaret ağları oluşturması gerektiğini söyledi.
Çevre dostu ürünlerin ve temiz teknolojilerin uluslararası ticaretinin kolaylaştırılmasını isteyen Bolat, ülkeler arasında ekonomik değer oluşturan ortaklıkların desteklenmesi çağrısında bulundu.
Yeşil dönüşüm için finansman desteği gerekiyor
Ticaret Bakanı Bolat, çevre dostu üretim sistemlerine geçişin önemli miktarda yatırım gerektirdiğini belirtti.
Özellikle gelişmekte olan ekonomiler ile küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) finansmana ve yeni teknolojilere erişimde güçlük yaşayabildiğini ifade etti.
Bu işletmelerin çoğunlukla daha yüksek sermaye maliyetleriyle karşılaştığını kaydeden Bolat, yalnızca düzenlemelerde işbirliği yapılmasının ve teknolojik imkanların geliştirilmesinin yeterli olmayacağını söyledi.
Bolat, yeşil dönüşümün finansmanı için hükümetlerin, uluslararası finans kuruluşlarının ve özel sektörün ortak hareket etmesi gerektiğini belirtti.
Uygun maliyetli finansman kaynaklarının yatırımlara yönlendirilmesi, teknoloji transferinin desteklenmesi ve üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini ifade etti.
Döngüsel ekonomi sanayi rekabetçiliğini destekliyor
Bolat, döngüsel ekonomi yaklaşımının yalnızca atıkların toplanması ve değerlendirilmesiyle sınırlı olmadığını anlattı.
Ham maddelerin verimli kullanılması, kaynaklara erişimin güvence altına alınması ve sanayinin rekabet gücünün korunması açısından döngüselliğin stratejik önem taşıdığını belirtti.
Kaynak verimliliğinin geliştirilmesi ve üretimde kullanılan malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırılması konularının yeşil dönüşüm sürecinde birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti.
Türkiye COP31'de uygulama odaklı işbirliğini destekliyor
Ömer Bolat, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı kapsamında uluslararası iklim çalışmalarında somut uygulamaların öne çıkarılmasını istediğini belirtti.
Yeşil dönüşümün beraberinde getirdiği zorluklara rağmen sürdürülebilir, dayanıklı ve yüksek katma değerli bir ekonomik yapı oluşturmak için fırsatlar sunduğunu söyledi.
Bolat, hiçbir ülkenin bu süreci tek başına tamamlayamayacağını ifade ederek uluslararası işbirliğinin önemine dikkat çekti.
Sanayi alanındaki rekabetin diğer ülkelerin zararına sonuçlanan bir yarışa dönüşmemesi gerektiğini belirten Bolat, iklim hedeflerine yönelik ilerlemenin ortak çalışmalarla sağlanabileceğini kaydetti.
Dijital ticaret belgeleri KOBİ'lerin maliyetlerini düşürebilir
Bolat, ülkeler arasında ortak standartların geliştirilmesi ve dijital teknolojilerin yaygınlaştırılmasının ticari işbirliğini kolaylaştırabileceğini belirtti.
Emisyon bilgilerinin, sertifikaların ve ticaret belgelerinin elektronik ortamda paylaşılabilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu belgelerin farklı ülkelerde karşılıklı olarak kabul edilmesinin uluslararası ticaretteki işlemleri kolaylaştırabileceğini söyledi.
Özellikle küçük işletmelerin bu uygulamalar sayesinde daha düşük maliyetlerle ticaret yapabileceğini belirten Bolat, dijital sistemlerin yeşil dönüşümün uygulanmasına katkı sağlayacağını kaydetti.
Bolat, iklim hedefleri doğrultusunda ilerlenirken gelişmekte olan ülkelerin ve küçük işletmelerin süreç dışında kalmamasının önem taşıdığını vurguladı.
