Çin'in sanayi hamlesi İngiltere'yi zorluyor: Elektrikli otomobiller başlangıç

Çin'in yüksek teknoloji ve sanayi ürünlerinde küresel ağırlığını artırması, İngiltere'nin üretim sektöründe yeni bir rekabet baskısı oluşturuyor. Çinli otomobil markalarının İngiliz pazarındaki hızlı yükselişi, makine, enerji, kimya ve ileri teknoloji alanlarında yaşanabilecek dönüşümün ilk işaretleri arasında gösteriliyor.

İngiltere Parlamentosunda hazırlanan yeni bir değerlendirmede, hükümetin Çin'e yönelik karar alma süreçleri ele alındı. Parlamenterler, mevcut yaklaşımın gelişmelere tepki vermekle sınırlı kaldığını, tutarlılık ve şeffaflık açısından eksiklikler taşıdığını belirtti. Çin'in küresel üretimdeki konumunun güçlenmesiyle birlikte bu politikaların yeniden düzenlenmesi gerektiği ifade edildi.

Çin'in küresel üretimdeki payı yüzde 45'e ulaşabilir

Çin'in dünya imalat sanayisindeki ağırlığı son 25 yılda önemli ölçüde arttı. Ülke, Dünya Ticaret Örgütüne katılmadan önce, 2000 yılında küresel üretimin yalnızca yüzde 6'sını gerçekleştiriyordu.

Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütünün öngörülerine göre Çin'in küresel imalat sanayisindeki payı 2030 yılında yüzde 45'e ulaşacak. Bu oran, ABD, Almanya ve Japonya'nın toplam üretiminin iki katından fazlasına karşılık geliyor.

Çin'in küresel imalat sanayisindeki payının 2030'da yüzde 45'e çıkması beklenirken, ülkenin üretim kapasitesi artık yalnızca düşük maliyetli ürünlerle sınırlı kalmıyor.

Çinli şirketler, geçmişte tekstil ve oyuncak gibi emek yoğun ürünlerde öne çıkarken bugün ilaç, endüstriyel makineler, otomotiv teknolojileri ve gelişmiş elektronik sistemlerde de faaliyetlerini genişletiyor.

Çinli otomobil markaları İngiltere pazarında büyüyor

İngiltere'nin Çin menşeli elektrikli otomobillere yönelik ticaret politikası, iki ekonomi arasındaki rekabetin en görünür örneklerinden biri haline geldi.

Avrupa Birliği, Çin'den ithal edilen elektrikli otomobillere yüzde 35,3'e varan ilave gümrük vergileri uygularken İngiltere aynı yönde bir karar almadı.

Bu farklılık, Çinli üreticilerin İngiliz otomobil pazarında daha hızlı büyümesine zemin hazırladı. BYD ve Jaecoo gibi markaların birkaç yıl önce oldukça sınırlı olan pazar varlığı belirgin şekilde genişledi.

Çin sermayeli otomobil markalarının İngiltere'deki yeni araç satışlarından aldığı pay, eylül ayında yaklaşık yüzde 25'e ulaştı.

Üreticilerin rekabetçi fiyatlarının yanı sıra sürüş destek sistemleri ve 360 derece kamera gibi teknolojik özellikleri standart olarak sunması da pazardaki büyümeyi destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

İngiltere'de sanayi sektörleri Çin rekabetiyle karşı karşıya

Araştırma kuruluşu Rhodium Group, Çin'in gelişmiş ürün ihracatındaki büyümesinden etkilenebilecek sektörleri belirledi.

Otomotiv yan sanayisi, demir-çelik, kimya, elektrikli ekipman ve makine üretimi, rekabet baskısına daha açık alanlar arasında gösterildi.

Çin'in mart ayında açıklanan yeni beş yıllık kalkınma planında ise robotik, havacılık ekipmanları, hidrojen enerjisi, biyotıp, kuantum teknolojileri ve beyin-bilgisayar arayüzleri gibi sektörlere öncelik verildi.

Plan kapsamında fiziksel dünyada hareket edebilen yapay zekâ sistemleri ve akıllı robot teknolojilerinin geliştirilmesi de hedefleniyor.

Rhodium Group, Çin'in çok sayıda sanayi kolunu aynı anda kapsayan bu yaklaşımını bütüncül bir sanayi politikası olarak tanımlıyor.

Çin elektrikli otomobil ve batarya üretiminde öne çıktı

Çin'in küresel sanayideki ağırlığı, farklı sektörlerin üretim verilerine de yansıyor.

Ülkedeki şirketler, araçlar, ödeme terminalleri ve çeşitli elektronik cihazların iletişim kurmasını sağlayan hücresel nesnelerin interneti modüllerinde dünya pazarının yaklaşık yüzde 70'ini kontrol ediyor.

2025 yılı verilerine göre Çin'in küresel üretimdeki payları şöyle gerçekleşti:

• Elektrikli otomobil üretimi: Yüzde 75

• Lityum iyon batarya üretimi: Yüzde 80

• Rüzgâr türbini dişli kutuları: Yüzde 80

• Rüzgâr enerjisi jeneratörleri: Yüzde 70'in üzerinde

• Çelik, alüminyum ve gemi üretimi: Yüzde 50'nin üzerinde

Bu üretim kapasitesi, Çinli şirketlerin hem geleneksel ağır sanayide hem de enerji dönüşümünde kullanılan ileri teknoloji ürünlerinde önemli bir konuma ulaştığını gösteriyor.

İngiltere kritik minerallerde Çin'e bağımlılığı araştırıyor

İngiltere Parlamentosunun İş Dünyası, İnovasyon, Bilim ve Ticaret Komitesi tarafından yayımlanan ayrı bir raporda, kritik mineral tedarikine ilişkin riskler değerlendirildi.

Raporda, Çin'in özellikle nadir toprak elementleri üzerindeki güçlü konumu nedeniyle İngiltere'nin tedarik zincirlerinde ciddi kırılganlıklarla karşı karşıya bulunduğu belirtildi.

Elektrikli araçlar, savunma sistemleri, elektronik cihazlar ve yenilenebilir enerji ekipmanlarında kullanılan bu hammaddelere erişimin sanayi üretimi açısından önem taşıdığı vurgulandı.

Eski UBS başekonomisti George Magnus da Çin'in ticaret ve sanayi politikalarının yalnızca ekonomik büyümeyi desteklemekle sınırlı olmadığını ifade etti.

Magnus'a göre Pekin yönetimi, dışa bağımlılığı azaltmayı ve uluslararası rekabette devletin konumunu güçlendirmeyi amaçlayan bir üretim modeli uyguluyor.

Çin'in teknoloji yatırımları küresel rekabeti değiştiriyor

Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House'un kıdemli araştırmacısı James Kynge, Çin'in teknolojik kapasitesinin ulaştığı seviyeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kynge, patent başvurularındaki artış ile bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarında yetiştirilen doktora mezunlarının sayısını Çin'in teknolojik gelişiminin önemli göstergeleri arasında sıraladı.

Çin'in teknolojik kapasite bakımından ABD'yi geride bıraktığını savunan Kynge, bu dönüşümün 19. yüzyılın sonlarında ABD'nin İngiltere'yi teknoloji alanında geçmesiyle karşılaştırılabilecek büyüklükte olduğunu belirtti.

Çinli teknoloji şirketi Xiaomi'nin Pekin'deki otomobil fabrikası da bu gelişime örnek gösterildi. Şirketin yüksek düzeyde otomasyona sahip üretim hattında her 76 saniyede bir otomobil üretilebildiği aktarıldı.

Kynge, Avrupa'nın önümüzdeki beş yıl içinde Çinli üreticiler karşısında sanayi kapasitesinin önemli bir bölümünü kaybedebileceği uyarısında da bulundu.

Çin'in dış ticaret fazlası 1,2 trilyon dolara ulaştı

Çin'in üretim ve ihracattaki büyümesine karşın ülke ekonomisinde iç talep zayıflığı ve kapasite fazlası gibi sorunlar devam ediyor.

2025 yılında Çin'in dış ticaret fazlası 1,2 trilyon dolara ulaşarak rekor seviyeye çıktı.

Bu gelişmede, sanayi yatırımlarına yönlendirilen yüksek kaynakların üretim kapasitesini artırmasına karşılık hane halkı tüketiminin aynı ölçüde büyümemesi etkili oldu.

İç piyasada yeterli talep bulamayan üretimin dış pazarlara yönlendirilmesi, Çin'in ihracat hacmini desteklerken ticaret ortaklarıyla yaşanan rekabeti de yoğunlaştırdı.

Çinli üreticilere sağlanan devlet destekleri ise uluslararası ticarette eşit rekabet koşulları konusunda tartışmalara neden oluyor.

İngiltere'nin hizmet ekonomisi de sanayi rekabetinden etkilenebilir

İngiltere ekonomisinde hizmet sektörünün ağırlıklı olması, ülkenin Çin kaynaklı sanayi rekabetinden Almanya gibi büyük üretim ekonomilerine kıyasla farklı düzeyde etkilenmesine neden oluyor.

Ancak imalat sanayisinin ekonomik katkısı yalnızca fabrikalardaki üretimle sınırlı değil.

Mühendislik, ürün tasarımı, yazılım geliştirme, lojistik ve finansman gibi birçok hizmet alanı sanayi faaliyetleriyle doğrudan bağlantılı bulunuyor.

Üretim kapasitesinin daralması, bu sektörlerdeki iş hacmini ve istihdamı da etkileyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Çin'in kendi hizmet sektörünü geliştirmeye yönelik yatırımları da İngiliz şirketlerinin uluslararası pazarlardaki rekabet koşullarını değiştirebilecek unsurlar arasında gösteriliyor.

Çin'in İngiltere'deki 1,5 milyar sterlinlik yatırımı reddedildi

İngiltere'nin Çin ile ekonomik ilişkilerinde yatırım güvenliği de önemli başlıklar arasında bulunuyor.

Çinli rüzgâr enerjisi şirketi Ming Yang Smart Energy Group, İskoçya'da 1,5 milyar sterlinlik, yaklaşık 2 milyar dolarlık bir rüzgâr türbini fabrikası kurmayı planladı.

Ancak İngiliz hükümeti, ulusal güvenlik gerekçeleriyle söz konusu yatırım teklifini kabul etmedi.

Kararın gerekçelerine ilişkin ayrıntılı bir kamuoyu açıklaması yapılmaması, hükümetin Çin yatırımlarına yönelik değerlendirme ölçütlerini yeniden gündeme taşıdı.

Parlamento komitesi, hangi alanlarda Çin yatırımlarına izin verileceğinin, hangi sektörlerde ek güvenlik önlemleri uygulanacağının ve hangi faaliyetlerin sınırlandırılacağının açık biçimde belirlenmesini istedi.

İngiltere hükümetinin Çin politikası parlamentoda eleştirildi

Parlamento komitesinin İşçi Partili Başkanı Liam Byrne, hükümetin Çin'e yönelik mevcut yaklaşımını değerlendirdi.

Byrne, işbirliğinin mümkün olduğu alanlarda birlikte çalışma, gerektiğinde rekabet etme ve zorunlu durumlarda karşı çıkma anlayışına dayanan politikanın yeterince somut olmadığını savundu.

Mevcut yaklaşımın önceki Muhafazakâr Parti hükümetinin Çin politikasına büyük ölçüde benzediğini de belirtti.

İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın yeniden sanayileşme hedefleri açısından Çin'in yüksek katma değerli üretimdeki ilerleyişi önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.

Parlamento komitesi, İngiltere'nin Çin ile ekonomik ilişkilerinde yatırım, ticaret ve ulusal güvenlik kararlarını açık kurallara dayandıran yeni bir çerçeve oluşturulmasını istiyor.

Komitenin değerlendirmesi, Çin ile ekonomik bağların tamamen kesilmesi yerine sektörlere göre farklılaştırılmış bir yaklaşım uygulanmasını öngörüyor. Böylece ticari fırsatların değerlendirilmesi ile stratejik alanlardaki risklerin yönetilmesi amaçlanıyor.