Londra'da düzenlenen merkez bankacılığı konferansında küresel para politikasının geleceğine ilişkin önemli açıklamalar yapıldı. Enerji fiyatlarındaki gerilemeye rağmen tüketici fiyatlarının yüksek seyrini koruması, finans piyasalarında yıl sonuna kadar yeni parasal sıkılaşma adımları atılacağına yönelik beklentileri güçlendirdi. ABD'de beklentileri aşan enflasyon verileri de bu beklentileri destekledi.
İngiltere Merkez Bankasından yeni faiz artışı sinyali
İngiltere Merkez Bankası (BOE) Başkan Yardımcısı Clare Lombardelli, ülkede ücret artışlarının enflasyon üzerindeki etkisinin devam ettiğini belirtti. İşe alımların ve işten çıkarmaların düşük seviyede kalmasının ücret baskılarının hafiflemesini zorlaştırabileceğini ifade etti.
Geçen hafta üç yılı aşkın sürenin ardından ilk kez faiz artıran İngiltere Merkez Bankasının aralık ayında da benzer bir adım atabileceği belirtildi. Lombardelli, enflasyon baskılarının azaldığını gösteren veriler ortaya çıkmadıkça yakın dönemde faiz artırımının gerekli olabileceğini söyledi.
Fed'de 50 baz puanlık faiz artırımı gündemde
ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, enflasyonla mücadelede mevcut faiz seviyesinin yeterli olmayabileceğine dikkat çekti.
Waller, fiyat artışlarında belirgin bir yavaşlama sağlanamaması durumunda Fed'in aralık toplantısında 50 baz puanlık faiz artırımına gitmesinin gerekebileceğini belirtti.
Petrol fiyatlarındaki düşüşe rağmen motorin maliyetlerinde aynı ölçüde bir gerileme beklemediğini ifade eden Waller, Orta Doğu kaynaklı tedarik endişelerinin sürdüğünü kaydetti.
Avrupa Merkez Bankası da faiz artırımına açık
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başekonomisti Philip Lane, Londra'da yaptığı açıklamada Euro Bölgesi'nde para politikasının geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Lane, aralık ayındaki toplantıya kadar ekonomik verilerde önemli bir değişiklik yaşanmaması halinde borçlanma maliyetlerinin artırılmasının uygun bir adım olabileceğini söyledi.
Petrol fiyatları gerilese de enflasyon baskısı sürüyor
ABD'deki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin ağır kayıplar yaşaması, İran savaşının daha erken sona erebileceğine yönelik beklentileri artırdı. Bu gelişmelerin ardından enerji piyasalarında fiyatlar gerilerken Brent petrol salı günü kısa süreliğine 90 doların altına indi.
Ancak enerji maliyetlerindeki önceki yükselişlerin tüketici fiyatlarına yansımaya devam etmesi, merkez bankalarının enflasyonla ilgili kaygılarını sürdürüyor. ABD'de ekim ayı tüketici fiyatları verileri güçlü bir artışa işaret ederken İngiltere'de hane halkının yeni yılda daha yüksek enerji faturalarıyla karşılaşması bekleniyor.
İngiltere'de aralık ayında faiz artırımı beklentisi güçlendi
İngiltere ekonomisinde büyüme verilerinin güçlü gelmesi ve iş gücü piyasasında istikrar işaretlerinin görülmesi, mevcut para politikasının yeterince sıkı olup olmadığına ilişkin tartışmaları artırdı.
Finans piyasalarında yatırımcılar, İngiltere Merkez Bankasının 17 Aralık'taki toplantısında politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4,25'e çıkarma ihtimalini yüzde 70 olarak fiyatlıyor. Gelecek yıl da yeni faiz artırımlarının yapılabileceği öngörülüyor.
İngiltere için yüzde 5 faiz çağrısı
İngiltere Ulusal Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü (NIESR), yayımladığı raporda enflasyonun kontrol altına alınabilmesi için daha güçlü parasal sıkılaşma adımlarına ihtiyaç duyulduğunu bildirdi.
Enstitünün hesaplamalarına göre ikinci bir faiz artırımı yapılsa bile enflasyon 2030 yılının sonuna kadar yüzde 2'lik hedefin üzerinde kalabilir. Bu süre, İngiltere Merkez Bankası Para Politikası Kurulunun öngördüğü iki ila üç yıllık hedef aralığını aşıyor.
NIESR, politika faizinin 2027 yılında yüzde 5'e çıkarılması halinde enflasyonun hedeflenen seviyeye 18 ay daha erken ulaşabileceğini açıkladı.
Enstitü, faiz artırımlarının geciktirilmesinin fiyat baskılarını daha kalıcı hale getirebileceği ve ilerleyen dönemde daha sert faiz artışlarını zorunlu kılabileceği uyarısında bulundu.
İngiltere'de enerji faturalarına yüzde 25 zam riski
Raporda gelecek yıl gerçekleştirilecek ücret görüşmelerinin büyük bölümünün, enflasyonun yüzde 4'ü aştığı bir döneme denk gelebileceği belirtildi.
Çalışanların satın alma güçlerini korumak amacıyla daha yüksek ücret talep etmesinin enerji kaynaklı fiyat artışlarını ekonominin diğer alanlarına taşıyabileceği ifade edildi.
Petrol fiyatlarındaki düşüşün akaryakıt maliyetlerini hafifletmesi beklenirken İngiltere'de üç ayda bir güncellenen enerji fiyat tavanı nedeniyle doğal gaz ve elektrik faturalarının ocak ayında yüzde 25 artabileceği öngörülüyor.
Merkez bankalarında sıkı para politikası tartışması
NIESR Başekonomisti James Smith, İngiltere Merkez Bankasının enflasyonla mücadelede geç kalma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti. Smith, bu durumun ilerleyen dönemde daha keskin faiz artırımlarına ve finansal koşulların daha fazla sıkılaşmasına yol açabileceğini söyledi.
Küresel ekonomilerin enerji krizine karşı beklenenden daha dayanıklı kalması da merkez bankalarının mevcut politikalarını yeniden değerlendirmesine neden oldu.
Lombardelli, İngiltere ekonomisinin güçlü performansının para politikasının tahmin edilenden daha az kısıtlayıcı olduğuna işaret ettiğini belirtti. Waller ise ABD'de mevcut politikanın 18 ay önce öngördüğü kadar sıkı olmadığını ifade ederek faizlerin değiştirilmemesinin enflasyonu düşürmek için yeterli olmayacağını kaydetti.
