Pamuk fiyatlarında 48 ayın en sert düşüşü: Küresel talep endişeleri satışları hızlandırdı

Pamuk fiyatları, küresel ekonomik büyümeye ilişkin belirsizlikler ve Çin'den gelen zayıf talebin etkisiyle eylül ayında yüzde 15,7 geriledi. Böylece pamuk piyasasında Eylül 2022'den bu yana en sert aylık kayıp yaşandı.

Uluslararası emtia piyasalarında pamuk fiyatlarının yönünü ekonomik büyüme beklentileri, merkez bankalarının faiz politikaları ve iklim koşulları belirliyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş pamuk talebine yönelik beklentileri desteklerken tekstil sektöründeki zayıf siparişler ve üretim maliyetleri fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.

Pamuk fiyatları eylülde yüzde 15,7 geriledi

Küresel pamuk piyasasında eylül ayında satışlar belirgin şekilde hızlandı. Pamuğun libre fiyatındaki düşüş, son dört yılın en yüksek aylık kaybı olarak kayıtlara geçti.

Benzer büyüklükteki son gerileme Eylül 2022'de yaşanmış, pamuk fiyatları o dönemde yüzde 24,6 düşmüştü.

2026 yılına libre başına 0,60 dolardan başlayan pamuk, ocak ayında yüzde 1,7 değer kaybetti. Sonraki aylarda jeopolitik gelişmeler ve olumsuz hava koşullarına ilişkin endişelerle fiyatlarda dalgalı bir yükseliş görüldü.

Ağustosta 0,9374 dolara kadar çıkan fiyatlar, eylül sonunda 0,7852 dolara indi.

Sert aylık gerilemeye rağmen pamuğun libre fiyatı, yılın başlangıcına göre yaklaşık yüzde 30 daha yüksek seviyede kaldı.

Küresel büyüme endişeleri pamuk talebini baskıladı

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, pamuk fiyatlarındaki düşüşün temel nedenlerinden birinin dünya ekonomisindeki büyüme beklentilerinin zayıflaması olduğunu belirtti.

Yüksek faiz oranlarının ekonomik faaliyetleri yavaşlatabileceğine işaret eden Ergezen, bu durumun sanayi üretiminde kullanılan pamuğa yönelik talep beklentilerini olumsuz etkilediğini ifade etti.

Fiyatlardaki sert düşüşün ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırdığı döneme denk geldiğini aktaran Ergezen, eylül ayında görülen satışları yıl boyunca yaşanan yükselişin ardından gerçekleşen kâr satışları olarak değerlendirdi.

Talebin gerileyebileceği yönündeki beklentilerin, yatırımcıların pamuk piyasasındaki pozisyonlarını yeniden değerlendirmesine neden olduğunu kaydetti.

El Nino ve Hindistan'daki muson yağışları pamuk arzını etkiledi

Pamuk piyasasında yalnızca talep görünümü değil, iklim koşullarının üretime etkisi de fiyat hareketlerinde rol oynadı.

Ergezen, El Nino hava olayının ve Hindistan'da muson yağışlarının azalmasının pamuk arzını olumsuz etkilediğini belirtti.

Söz konusu gelişmelerin etkilerinin yılın başından itibaren fiyatlara yansıdığını ifade etti.

Üretim koşullarına ilişkin belirsizlikler arz tarafını etkilerken yüksek petrol fiyatlarının sentetik elyaf üretimindeki maliyetleri artırması da pamuk fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı.

Ancak ekonomik büyümenin yavaşlayabileceği endişesi, eylül ayında talep beklentilerinin fiyatlamalarda daha fazla öne çıkmasına neden oldu.

Rabobank'tan küresel pamuk talebine ilişkin değerlendirme

Rabobank Kıdemli Tahıllar ve Yağlı Tohumlar Analisti Owen Wagner, pamuk tüketiminin ekonomik büyümeyle yakın ilişkisine dikkat çekti.

Wagner, pamuk talebinin mevcut düzeyini sürdürebilmesi için küresel gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 3 büyümesi gerektiğine yönelik genel bir kabul bulunduğunu belirtti.

Uluslararası kuruluşların ekonomik tahminleri ve yüksek enerji fiyatları birlikte değerlendirildiğinde, yıl içerisinde pamuk talebinde belirgin bir artış yaşanmasının zor göründüğünü ifade etti.

Enerji maliyetleri ve ekonomik faaliyetlerdeki yavaşlama beklentileri, özellikle tekstil sektörünün ham madde alımlarına ilişkin görünümde etkili oluyor.

Yüksek petrol fiyatları pamuğun rekabet gücünü artırdı

Saxo Capital Emtia Strateji Başkanı Ole Hansen, pamuk fiyatlarının önceki aylarda yükselmesini petrol ve petrokimya ürünlerindeki maliyet artışlarına bağlayan unsurları değerlendirdi.

Hansen'e göre enerji ve petrokimya fiyatlarının yükselmesi, polyester gibi sentetik elyafların üretim maliyetlerini artırarak doğal bir ham madde olan pamuğun rekabet gücünü destekledi.

ABD'deki pamuk mahsulünün durumunun kötüleşmesi ve Çin'in uluslararası piyasalardan yeniden güçlü alımlar yapacağı beklentisi de fiyatların yükselmesinde etkili oldu.

Ancak son dönemde tekstil üreticilerinin alım davranışlarında değişim yaşanması, bu destekleyici unsurların fiyatlara etkisini sınırladı.

Çin'den gelen zayıf talep ve Brezilya arzı fiyatları düşürdü

Hansen, eylül ayında yaşanan sert satışların arkasında tekstil üretimindeki kârlılık koşullarının da bulunduğunu belirtti.

İplik üretiminde kâr marjlarının daralması ve siparişlerin zayıf seyretmesi, üreticilerin yüksek fiyatlardan pamuk satın alma isteğini azalttı.

Brezilya kaynaklı uygun fiyatlı pamuğun uluslararası piyasada bol miktarda bulunması da alıcıların alternatif tedarik imkânlarını artırdı.

Çin'in pamuk talebinin daha önce oluşan beklentilerin gerisinde kalması ise fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi.

Böylece yılın önceki döneminde arz endişeleri ve sentetik elyaf maliyetleriyle desteklenen pamuk piyasasında, eylül ayında küresel tüketim beklentileri ve tekstil sektöründeki zayıflama belirleyici oldu.