Ramazan öncesi gıda fiyatlarında artış: TZOB Başkanı Bayraktar’dan açıklama

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ramazan öncesi gıda fiyatlarındaki değişimlere ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bayraktar, marketlerde 36 ürünün fiyatında artış yaşanırken, 2 üründe düşüş, 1 üründe ise değişim olmadığını belirtti. Üretici tarafında ise 26 ürünün fiyatı artarken, 4 ürünün fiyatı düştü, 1 üründe ise sabit kaldı.

Bayraktar, beyaz lahanada yüzde 160,2'lik fiyat artışı ile rekor bir yükseliş yaşandığını ifade ederken, bunu yüzde 94,1 ile kabak ve yüzde 80,9 ile limonun takip ettiğini söyledi. Tüketicilerin bu yıl beyaz lahanayı 2,6 kat, kabağı 1,9 kat ve limonu 1,8 kat daha pahalıya satın almak zorunda kaldıklarını vurguladı. Fiyatı düşen ürünlerin ise yüzde 18,1 ile patates ve yüzde 1,5 ile karnabahar olduğunu aktardı.

DON AFETİ VE ÜRETİME ETKİLERİ

Bayraktar, Adana, Mersin ve Hatay başta olmak üzere Akdeniz bölgesinde etkili olan don afetinin tarımsal üretimi ciddi şekilde etkilediğini belirtti. Narenciye çiçek ve sürgünlerinin zarar gördüğünü ve bu durumun gelecek yıl ürün rekoltesinde düşüşe yol açacağını ifade etti. Çukurova bölgesinde patates hasadında yüzde 100'e yakın zarar beklendiğini de sözlerine ekledi.

ÜRETİCİ-MARKET FİYAT FARKI

Şubat ayındaki üretici-market fiyat farklarına dikkat çeken Bayraktar, en yüksek farkın yüzde 217 ile kuru fasulyede görüldüğünü belirtti. Kuru fasulye üreticide 33,29 TL iken markette 105,54 TL'ye satıldı. Benzer şekilde, havuç üreticide 13 TL iken markette 39,96 TL'ye, kuru kayısı 150 TL iken 446,80 TL'ye ulaştı.

GİRDİ MALİYETLERİNDEKİ ARTIŞ

Bayraktar, gübre, yem ve mazot fiyatlarındaki artışların üretici maliyetlerini artırdığını ifade etti. Üreticilerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar, don afetinden zarar gören çiftçilerin kredi borçlarının faizsiz ertelenmesi ve zararlarının telafi edilmesi için yardım yapılmasını talep etti.

Fiyat değişimleri

Bayraktar, şubat ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkının, en fazla yüzde 217 ile kuru fasulyede görüldüğüne değinerek, şöyle devam etti: "Kuru fasulyedeki fiyat farkını yüzde 207,4 ile havuç, yüzde 197,9 ile kuru kayısı, yüzde 196,6 ile Antep fıstığı takip etti. Kuru fasulye 3,2, havuç 3,1, kuru kayısı ve Antep fıstığı 3 kat fazlaya markette satıldı. Üreticide 33 lira 29 kuruş olan kuru fasulye 105 lira 54 kuruşa, 13 lira olan havuç 39 lira 96 kuruşa, 150 lira olan kuru kayısı 446 lira 80 kuruşa, 250 lira olan Antep fıstığı 741 lira 48 kuruşa markette satıldı." Şubatta markette 41 ürünün 33'ünde fiyat artışı, 7'sinde fiyat azalışı görülürken, 1 üründe ise fiyat değişimi olmadığının altını çizen Bayraktar, söz konusu dönemde, markette fiyatı en fazla artan ürünün yüzde 35,8 ile patlıcan, fiyatı en çok azalan ürünün ise yüzde 20,4 ile karnabahar olduğunu ifade etti.

Fiyat değişimlerinin nedenleri

Bayraktar, şubatta üreticide 33 ürünün 18'inde fiyat artışı, 7'sinde fiyat düşüşü görüldüğünü, 8 üründe ise fiyat değişimi olmadığını belirtti. Üretici fiyat değişimlerinin nedenlerini değerlendiren Bayraktar, şu ifadeleri kullandı: "Limonun dallarda azalması nedeniyle hasadı da azaldı. Yaşanan don olayı narenciye çiçek ve sürgünlerin yanmasına, zarar görmesine sebep oldu. Gelecek yıl ürün rekoltesinde de azalma olacağı tahmin ediliyor. Patateste, Çukurova bölgesinde nisan sonu gibi hasat edilmesi planlanan ürünlerde, dondan dolayı yüzde 100'e yakın hasar olması bekleniyor. Kuru soğanda sezon sonu geldi, depolarda 1 aylık ürün kaldı, bu sebeplerle ürün fiyatı yükseldi. Mandalinanın yüzde 90'ı hasat edildiği için ürün azaldığından fiyatlar yükseldi." Bayraktar, girdi fiyatlarına da değinerek, gübre, yem ve mazot fiyatlarındaki artışa dikkati çekti.