Ben-Gvir’in Sumud Filosu videosu kriz çıkardı: Avrupa’dan İsrail’e sert tepki

Gazze’ye insani yardım ulaştırmak amacıyla yola çıkan Küresel Sumud Filosu’na yönelik İsrail müdahalesi uluslararası arenada yeni bir diplomatik gerilimi tetikledi. İsrail donanmasının durdurduğu ve Aşdod Limanı’na çektiği filoda bulunan yüzlerce aktivistin gözaltına alınması Avrupa başkentlerinde sert tepkiyle karşılandı. Krizin merkezinde ise İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir tarafından paylaşılan görüntüler yer aldı.

Filoda bulunan aktivistlerin elleri arkadan bağlı şekilde diz çöktürüldüğü görüntüler sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, Avrupa ülkeleri İsrail yönetimine peş peşe protesto notaları verdi. Yardım filosu geçen hafta Marmaris limanından hareket etmişti.

AVRUPA BAŞKENTLERİNDEN PEŞ PEŞE KINAMA MESAJLARI

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, gözaltındaki İtalyan vatandaşlarının derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu. Meloni, yayımlanan görüntülerin “insan onuruna aykırı” olduğunu belirterek İsrail’den resmi özür talep etti.

“İNSANLIK ONURUNU ZEDELEYEN BU MUAMELE KABUL EDİLEMEZ” ifadelerini kullanan Meloni, Roma yönetiminin İsrail makamlarının talepleri görmezden gelmesinden de rahatsızlık duyduğunu söyledi.

Ben-Gvir’in X hesabında “İsrail’e hoş geldiniz” notuyla yayımladığı videoda, aktivistlerin askeri gemi güvertesinde yüzleri yere dönük şekilde bekletildiği görüldü. Görüntülerde İsrail milli marşının yüksek sesle çalındığı ve Ben-Gvir’in İsrail bayrağı salladığı anlar da yer aldı.

FRANSA VE İSPANYA’DAN DİPLOMATİK HAMLE

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, görüntülerin ardından İsrail’in Paris Büyükelçisi’nin bakanlığa çağrılmasını istedi. Barrot, Fransa’nın bu yardım girişimini desteklemediğini ancak gözaltındaki kişilere saygılı davranılması gerektiğini vurguladı.

“Vatandaşlarımızın güvenliği bizim için tartışmasız önceliktir” diyen Barrot, aktivistlerin mümkün olan en kısa sürede serbest bırakılması çağrısını yineledi.

İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ise görüntüleri “utanç verici ve insanlık dışı” sözleriyle değerlendirdi. Madrid yönetimi protesto amacıyla İsrail maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı.

İrlanda Dışişleri Bakanı Helen McEntee de videoları izledikten sonra “dehşete düştüğünü” söyledi. McEntee, gözaltındaki aktivistlerin hukuksuz şekilde tutulduğunu savunarak serbest bırakılmalarını istedi. Gözaltına alınanlar arasında İrlanda Cumhurbaşkanı’nın kız kardeşi Catherine Connolly’nin de bulunduğu bildirildi.

Portekiz Dışişleri Bakanlığı da Ben-Gvir’in tavrını “kabul edilemez” olarak nitelendirdi. Lizbon yönetimi, İsrail temsilcisini Dışişleri Bakanlığı’na çağırarak hem protesto notası verdi hem de vatandaşlarının haklarının ihlal edildiğini ifade etti.

İSRAİL İÇİNDE DE TARTIŞMA BÜYÜDÜ

Krize ilişkin dikkat çeken çıkışlardan biri de İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu cephesinden geldi. Netanyahu, Ben-Gvir’in tavrının İsrail’in resmi devlet anlayışıyla örtüşmediğini belirtti.

“Bu görüntüler İsrail’in değerleri ve normlarıyla bağdaşmıyor” diyen Netanyahu, aktivistlerin hızla sınır dışı edilmesi için talimat verdiğini açıkladı.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar da Ben-Gvir’i hedef aldı. Sa’ar, yayımlanan görüntülerin İsrail’e zarar verdiğini savunarak, “Siz İsrail’in yüzü değilsiniz” ifadelerini kullandı.

SUMUD FİLOSU NEDEN YOLA ÇIKTI?

Küresel Sumud Filosu, Gazze’ye uygulanan ablukayı protesto etmek ve bölgeye insani yardım ulaştırmak amacıyla organize edildi. Aktivistler daha önce engellenen yardım konvoylarının ardından yeni bir deniz girişimi başlatmıştı.

İsrail makamları filoda yaklaşık 430 aktivistin bulunduğunu açıklarken, insan hakları kuruluşu Adalah bazı aktivistlerin Aşdod Limanı’nda tutulduğunu duyurdu.

İsrail, 2007 yılından bu yana Gazze’ye giriş yapılan kara ve deniz noktalarını sıkı şekilde kontrol ediyor. Özellikle Ekim 2023 sonrası başlayan savaş sürecinde bölgede gıda, ilaç ve temel ihtiyaç krizinin derinleştiği belirtilirken, yardım geçişlerinin zaman zaman tamamen durdurulduğu ifade ediliyor.