ABD ile Avrupa arasında Hürmüz Boğazı anlaşmazlığı: Trump’ın cuma hedefine destek gelmedi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nın cuma gününe kadar tamamen açılacağı yönündeki açıklamaları, Avrupa ülkelerinde aynı iyimserlikle karşılanmadı. G7 Zirvesi kapsamında bir araya gelen liderler, boğazın yeniden güvenli hale getirilmesine ilişkin süreçte farklı değerlendirmelerde bulundu.

Avrupa ülkeleri Hürmüz konusunda temkinli yaklaşıyor

Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden ticari kullanıma açılması için mayın temizleme operasyonları ve güvenlik devriyeleri gündemde yer alıyor. Ancak Avrupa ülkeleri, bu adımların atılabilmesi için ABD ile İran arasında varılan mutabakatın ayrıntılarının netleşmesini bekliyor.

G7 kaynakları, İran konusunda ortak bir tutum belirlenmesinin zor olduğunu ve zirveden ortak bildiri çıkmasının düşük ihtimal olduğunu belirtiyor.

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de ülkesinin olası katkısının, bölgedeki çatışmaların sona ermesine bağlı olduğunu ifade etti.

Mayın temizleme süreci haftalar alabilir

ABD yönetiminden üst düzey bir yetkili, Hürmüz’deki gemi trafiğinin kademeli olarak artacağını ve ticaretin eski seviyelerine dönmesinin iki haftadan daha uzun sürebileceğini söyledi. Boğazdaki olası mayınların temizlenmesi ve denizcilik şirketlerinin risk değerlendirmeleri, sürecin hızını belirleyecek temel unsurlar arasında gösteriliyor.

ABD ile İran arasında üzerinde çalışılan mutabakatın, boğazın 60 gün boyunca ücretsiz ve açık tutulmasını öngördüğü belirtilirken, bu hükmün nihai anlaşmaya da dahil edilmesi bekleniyor.

ABD ve İran’dan farklı açıklamalar geliyor

Washington ve Tahran, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda geçici uzlaşı sağlandığını duyursa da, henüz kamuoyuyla paylaşılmış resmi bir anlaşma metni bulunmuyor. Tarafların mutabakatın kapsamına ilişkin farklı açıklamalar yapması, belirsizliği artırıyor.

İsviçre’de cuma günü imzalanması planlanan anlaşmanın tam metninin ne zaman yayımlanacağı konusunda da ABD yönetimi içinde farklı değerlendirmeler bulunuyor. Başkan Yardımcısı JD Vance’in imza töreninde yönetimi temsil etmesi bekleniyor.

15’ten fazla ülke destek vermeye hazırlanıyor

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın öncülüğünde yürütülen girişim kapsamında, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına destek amacıyla 15’ten fazla ülkenin personel ve ekipman katkısı sunmaya hazır olduğu bildirildi.