Trump, G7’de İran anlaşmasını savundu: Hürmüz tamamen açılacak, İran farklı düşünüyor

ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’daki G7 Zirvesi’nde İran ile varılan geçici anlaşmanın küresel enerji krizini hafifleteceğini ve savaş sürecinde belirlenen hedeflere ulaşılmasını sağlayacağını söyledi. Ancak Washington ile Tahran’ın anlaşmanın kapsamı ve Hürmüz Boğazı’nın geleceğine ilişkin farklı açıklamalar yapması, sürece ilişkin soru işaretlerini artırdı.

ABD ve İran anlaşmanın ayrıntılarında farklı görüşler taşıyor

G7 Zirvesi kapsamında açıklamalarda bulunan Trump, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yeniden normale döneceğini belirterek, “Boğaz tamamen açık olacak ve geçişler ücretsiz gerçekleşecek” mesajı verdi.

Buna karşın İran tarafı, geçici anlaşmanın yalnızca 60 günlük ücretsiz geçiş süresini kapsadığını ve bu sürenin ardından yeni düzenlemelerin devreye alınabileceğini öne sürdü.

ABD ile İran arasında imzalanması beklenen mutabakat metni henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

19 Haziran’da imza töreni planlanıyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, anlaşmanın İran’ın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini denetleyecek bir doğrulama sistemi içereceğini ifade etti. Tarafların, 19 Haziran’da İsviçre’de resmi imza töreni düzenlemesi bekleniyor.

Trump yönetiminden üst düzey yetkililer ise İran’ın belirlenen şartları yerine getirmesi halinde yaptırımların hafifletilmesi ve ekonomik teşviklerin gündeme gelebileceğini belirtti.

Trump’ın yaklaşık 4 ay önce başlattığı savaşın ardından varılan geçici uzlaşma, enerji piyasaları ve küresel diplomasi açısından kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Piyasalar anlaşma beklentisine olumlu tepki verdi

Anlaşmaya yönelik iyimserlik, küresel piyasalara da yansıdı. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılacağı beklentisiyle petrol fiyatlarında düşüş yaşanırken, hisse senedi ve tahvil piyasalarında yükseliş gözlendi.

Ancak denizcilik sektöründe faaliyet gösteren şirketler, Hürmüz’deki güvenlik koşulları ve uygulamaya ilişkin ayrıntılar netleşmeden tam normalleşmenin zor olabileceğine dikkat çekiyor.

Lübnan’daki gelişmeler sürecin geleceğini etkileyebilir

Öte yandan İsrail ile Hizbullah arasındaki gerilimin sürdüğü Lübnan cephesi, anlaşmanın uzun vadeli başarısı açısından önemli risk unsurları arasında gösteriliyor.

Trump, Hizbullah konusunda diplomatik temasların sürebileceğini belirterek, “Lübnan meselesini de çözmeye çalışacağız” ifadelerini kullandı.

Anlaşma metninin nihai halinin ise imza töreninin ardından kamuoyuna açıklanması bekleniyor.