Yaş meyve sebze ihracatı 22 yılda yüzde 175 arttı

Türk yaş meyve ve sebze sektörü, son 22 yılda üretim kapasitesini ihracata yansıtarak önemli bir büyüme kaydetti. Sektörün ihracatı 2002-2024 döneminde yüzde 175 artışla 1 milyon 337 bin tondan 3 milyon 669 bin tona yükseldi.

Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (EYMSİB) AR-GE Birimi’nin TÜİK verilerinden derlediği çalışmaya göre, Türkiye’nin yaş meyve ve sebze üretiminde önemli paya sahip 20 ürün incelendi. Buna göre, söz konusu ürünlerde üretim miktarı 2002 yılında 34,3 milyon ton seviyesindeyken 2024 yılında yüzde 50 artışla 51,6 milyon tona ulaştı.

Ancak 2025 yılında yaşanan iklim kaynaklı olumsuzluklar nedeniyle üretimde yüzde 14’lük düşüş yaşandı ve toplam üretim 44,4 milyon tona geriledi.

Veriler, üretim artışından daha hızlı büyüyen ihracat performansına işaret etti. 2002 yılında üretimin yüzde 3,8’i ihraç edilirken, bu oran 2024 yılında yüzde 7,1’e yükseldi.

EYMSİB Başkanı Cengiz Balık, sektörün son 22 yılda dünya pazarlarında daha güçlü bir konuma geldiğini belirterek, üretimdeki yaklaşık yüzde 50’lik artışa karşılık ihracatta yüzde 175’in üzerinde büyüme kaydedildiğini söyledi.

Balık, yaş meyve ve sebze ihracatının 2025 yılında 3 milyar 704 milyon dolara ulaştığını, 2026 yılı için ise 4,5 milyar doların üzerinde ihracat hedeflediklerini ifade etti.

İhracatta öne çıkan ürünlerin başında mandalinanın geldiğini aktaran Balık, mandalina ihracatının 2002 yılında 247 bin ton seviyesindeyken 2024 yılında 702 bin tona çıktığını, 2025 yılında ise 1 milyon ton sınırına yaklaştığını kaydetti. Mandalina ihracatından 913 milyon dolarlık döviz geliri elde edildiğini belirtti.

Elma ihracatında da dikkat çekici bir yükseliş yaşandığını vurgulayan Balık, 2002 yılında 14 bin ton olan ihracatın 2024 yılında 315 bin tona yükseldiğini ve miktar bazında yüzde 2.100’ü aşan artış kaydedildiğini ifade etti.

Son yıllarda katma değerli ihracatta da önemli ilerleme sağlandığını belirten Balık, sektörün ortalama ihraç fiyatının kilogram başına 2002 yılında 0,58 dolardan 2024 sonunda 1,28 dolara yükseldiğini söyledi.

İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine de dikkat çeken Balık, sektörün sürdürülebilir büyümesi için su verimliliği, modern sulama sistemleri ve iklim dirençli üretim modellerine yatırım yapılmasının önem taşıdığını vurguladı.