Brexit’in 10 yıllık faturası tartışılıyor: Ekonomide kayıp fırsatlar 1 trilyon sterlini aştı

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılma kararının üzerinden geçen 10 yılda Brexit’in ekonomi üzerindeki etkileri yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, Brexit’in ülke ekonomisinde ani bir çöküşe yol açmadığını ancak ticaret, yatırım ve verimlilik üzerinde kademeli ve birikimli bir baskı oluşturduğunu belirtiyor.

23 Haziran 2016’da yapılan referandumda seçmenlerin yüzde 52’si AB’den ayrılma yönünde oy kullanırken, ayrılık süreci yaklaşık 5 yıl sonra tamamlandı. Brexit’i destekleyenler, İngiltere ekonomisinin AB dışında daha güçlü büyüyeceğini savunmuştu.

Ancak son anketler kamuoyunda farklı bir tabloya işaret ediyor. Araştırma şirketi Ipsos’un verilerine göre İngilizlerin yüzde 52’si ülkenin yeniden AB’ye katılmasını isterken, yüzde 33’ü buna karşı çıkıyor. Katılımcıların yüzde 48’i Brexit’in beklediklerinden daha kötü sonuçlar doğurduğunu düşünüyor.

İngiltere’nin en büyük ticaret ortağı olmayı sürdüren AB ile yıllık ticaret hacmi yaklaşık 860 milyar sterlin seviyesinde bulunuyor. İngiliz ihracatçıları ise Brexit sonrasında artan gümrük işlemleri, sertifikasyon yükümlülükleri ve düzenleyici engeller nedeniyle ticaret maliyetlerinin yükseldiğini belirtiyor.

İngiltere Bütçe Sorumluluk Ofisi (OBR) ve çeşitli araştırma kuruluşlarının hesaplamalarına göre Brexit, ülke ekonomisini yüzde 4 ila yüzde 8 arasında daha küçük hale getirdi. Stanford Üniversitesi Ekonomi Politikası Araştırmaları Enstitüsü de Brexit’in 2025 itibarıyla İngiltere’nin gayrisafi yurt içi hasılasını yüzde 6 ila yüzde 8 azalttığını tahmin ediyor.

Aynı analizlerde yatırımların yüzde 12 ila yüzde 18, istihdamın yüzde 3 ila yüzde 4 ve verimliliğin de benzer oranlarda gerilediği öngörülüyor. Uzmanlar bu durumun uzun süren belirsizlikler, azalan ticaret hacmi ve kaynak dağılımındaki verimsizliklerden kaynaklandığını ifade ediyor.

Institute for Government Kıdemli Araştırmacısı Giles Wilkes, Brexit nedeniyle yatırımların ulaşabileceği seviyenin yaklaşık yüzde 10 altında kaldığını belirterek, resmi tahminlerin bile son 10 yılda 1 trilyon sterlini aşan kayıp fırsata işaret ettiğini söyledi.

King’s College London Ekonomi ve Kamu Politikası Profesörü Jonathan Portes ise Brexit’in İngiltere ekonomisini alternatif senaryoya kıyasla daha küçük hale getirdiğini belirterek, “Etkisi ani bir çöküş değil, ticaret, yatırım ve verimlilik üzerinde kademeli ve birikimli bir baskı şeklinde ortaya çıktı.” değerlendirmesinde bulundu.

Portes, Brexit sonrasında uygulamaya giren gümrük kontrolleri, menşe kuralları ve ek bürokratik süreçlerin İngiltere’nin en büyük ticaret ortağı olan AB ile ticaret yapmanın maliyetini artırdığını vurguladı. Ayrıca Brexit’in, ülkenin düşük verimlilik, yetersiz yatırım ve bölgesel eşitsizlikler gibi mevcut ekonomik sorunlarını çözmesini de zorlaştırdığını ifade etti.