Fransa ekonomisinde üçüncü çeyrekte küçülme kaydedildi

Avro Bölgesi'nin ikinci büyük ekonomisi, artan borçlanma maliyetleri ve siyasi belirsizliklerle karşı karşıya. İş dünyasındaki temkinli tutum ve tüketici güvenindeki gerileme de ekonomik faaliyetleri etkiliyor.

Fransa'da ekonomik görünüm üzerindeki baskı arttı

İstatistik kurumu Insee verilerine göre yatırımlardaki düşüş ve ihracattaki gerileme, üçüncü çeyrek performansını olumsuz etkiledi. Fransa ekonomisi yılın ilk yarısında da zayıf iç talep ve yatırım kayıpları nedeniyle durgunluğa yakın bir seyir izlemişti.

Küresel tahvil getirilerindeki yükseliş, ülkenin mali ve siyasi görünümüne ilişkin endişeleri artırıyor. Başbakan Sebastien Lecornu liderliğindeki azınlık hükümeti, tasarruf tedbirleri nedeniyle parlamentoda yeni bir mücadele yürütüyor. Gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde siyasi belirsizlik de sürüyor.

17 Ekim'de eğitim finansmanı ve yaşam maliyetlerine yönelik protestolar şiddet olaylarına dönüştü. Yaşanan yağma olayları ve binlerce gözaltı, ülkedeki toplumsal gerilimi artırdı. İş dünyası anketlerinde şirketlerin yatırım ve faaliyet kararlarında bekle-gör yaklaşımını benimsediği görüldü. Tüketici güveni ise 13 yılın en düşük seviyesine indi.

Bütçe açığı hedefleri zorlaşıyor

Ekonomideki zayıflama, hükümetin bütçe açığını kontrol altına alma çabalarını güçleştiriyor. Hükümet, büyüme tahminini yüzde 0,5'e indirmesinin ardından bu yıl bütçe açığını sınırlı ölçüde azaltma hedefinden vazgeçti.

Insee değerlendirmesine göre dördüncü çeyrekte ekonomik üretimin yatay kalması halinde Fransa ekonomisinin 2026 genelindeki büyümesi yalnızca yüzde 0,2 olacak.

Tüketici güvenindeki gerileme, siyasi belirsizlik ve artan borçlanma maliyetleri, Fransa'nın ekonomik ve mali görünümündeki riskleri artırıyor.

Tüketim verileri de zayıflamaya işaret etti

Üçüncü çeyrekte hane halkı harcamaları yüzde 0,2 artış gösterdi. Buna karşın yatırımlardaki düşüş devam etti. İşletme yatırımları yılın her çeyreğinde geriledi. İhracatın yüzde 1,7 azalması, dış ticaretin büyümeye katkısını eksi 0,6 puana taşıdı.

Eylül ayına ilişkin ayrı tüketim göstergesi de beklentilerin altında kaldı. Hane halkı tüketimi ağustostaki yüzde 0,5'lik düşüşün ardından eylülde de yüzde 0,5 geriledi. Ekonomistler bu dönemde yüzde 0,1 artış bekliyordu.

Fransa'da tüketim harcamalarının üst üste iki ay azalması, iç talepteki zayıflığın üçüncü çeyrek sonrasında da sürdüğünü gösterdi.

Hane halkı tüketimi hızlandı

Fransa'da hane halkı tüketimi üçüncü çeyrekte yüzde 0,4 yükseldi. Önceki çeyrekte bu oran yüzde 0,2 seviyesindeydi. Kamu yönetimi tüketimi de yüzde 0,3 arttı. İkinci çeyrekte yüzde 0,4'lük artış kaydedilmişti.

Buna karşılık gayrisafi sabit sermaye oluşumu gerilemesini sürdürdü. Yatırımlar üçüncü çeyrekte yüzde 0,6 azalırken önceki çeyrekteki düşüş yüzde 0,5 olmuştu.

Stok değişimleri hariç yurt içi talep, büyümeye 0,1 puan katkı sağladı. Bu katkı önceki çeyrekte de aynı düzeyde gerçekleşmişti.

Dış ticaret büyümeyi aşağı çekti

Dış ticaretin büyümeye katkısı üçüncü çeyrekte eksi 0,6 puan oldu. Önceki çeyrekte dış ticaret büyümeye 0,6 puanlık pozitif katkı sağlamıştı.

İhracat, ikinci çeyrekteki yüzde 2,8'lik artışın ardından üçüncü çeyrekte yüzde 1,7 geriledi. İthalat ise önceki çeyrekte yüzde 0,9 yükseldikten sonra yüzde 0,1 artışla büyük ölçüde yatay seyretti.

İhracattaki düşüş ve dış ticaret katkısının negatife dönmesi, üçüncü çeyrekteki ekonomik daralmanın temel gelişmeleri arasında yer aldı.