Beyaz eşya sektöründe daralma sürerken eylülde iç satışlar yüzde 16 arttı.

TÜRKBESD’nin açıkladığı veriler, sektörde dış pazarlardaki kayıpların sürdüğünü ortaya koydu. Ocak-eylül döneminde altı ana ürün grubunda toplam satışlar yüzde 12 azalarak 20 milyon 16 bin 756 adede indi. İç satışlardaki gerileme ise yüzde 2 ile sınırlı kaldı. 

Eylül ayında beyaz eşya iç satışları yükseldi

Eylül ayında yurt içi satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16 artarak 973 bin 363 adede ulaştı. İhracat yüzde 13 düşüşle 1 milyon 593 bin 29 adet olurken üretim yüzde 1 artışla 2 milyon 614 bin 418 adet olarak gerçekleşti. Toplam satışlar ise yüzde 4 azalarak 2 milyon 566 bin 392 adede geriledi.

İlk dokuz ayda ihracat ve üretim geriledi

Ocak-eylül döneminde beyaz eşya ihracatı 12 milyon 637 bin 299 adede düştü. Üretim 19 milyon 773 bin 167 adet olarak kaydedildi. Türkiye, küresel beyaz eşya üretiminin yaklaşık yüzde 7’sini karşılıyor. Avrupa’nın en büyük, dünyanın ikinci büyük üretim merkezi konumundaki sektör, 2025 yılında 29 milyon adet üretim ve 20,2 milyon adet ihracat gerçekleştirmişti. Sektörde 60 bin kişi doğrudan, 600 bin kişi dolaylı istihdam ediliyor.

TÜRKBESD’den iç pazar için destek çağrısı

TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, üçüncü çeyrekte iç pazarda sınırlı toparlanma görüldüğünü ancak bunun ihracat kayıplarını karşılamadığını belirtti. Şengül, kredi kartı taksit imkânlarının genişletilmesini, yüksek faiz ve komisyon oranlarının makul seviyelere indirilmesini istedi.

Türkiye’nin beyaz eşya üretiminin yaklaşık yüzde 70’ini ihraç ettiğini hatırlatan Şengül, Çin’in düşük maliyet avantajıyla Avrupa pazarındaki payını artırmasının yerli üreticileri zorladığını ifade etti. Artan girdi maliyetleri ve finansman güçlüklerinin de rekabet gücünü etkilediğini kaydetti. Çelik gibi temel girdilerde ek maliyet oluşturabilecek ticaret önlemlerinden kaçınılması gerektiğini vurguladı.

Üreticiler maliyetlerin azaltılmasını istiyor

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, yassı çelik ürünlerine uygulanan anti-damping vergilerinin üretim maliyetlerini yükselttiğini ve ihracat rekabetini zorlaştırdığını söyledi. Küresel talepteki zayıflığın ve dış pazarlardaki belirsizliklerin sektördeki daralmayı etkilediğini belirtti.

Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı ise Geri Kazanım Katılım Payı’nın (GEKAP) sektör üzerindeki maliyet yüküne dikkat çekti. 2020-2025 döneminde beyaz eşya sektöründen tahsil edilen GEKAP tutarının yaklaşık 250 milyon dolara ulaştığını açıkladı. Özkadı, yükümlülüğün geçici olarak kaldırılmasını veya birim tutarların en az yüzde 50 azaltılmasını önerdi. Ayrıca ürünlerin ağırlığı yerine kullanım ömrü ve yapısal özelliklerini dikkate alan farklılaştırılmış bir hesaplama sistemi talep etti.

Enerji verimli ürünler için teşvik talebi

Şengül, enerji tasarruflu beyaz eşyaların yaygınlaşması için vergi indirimleri ve finansman desteği sağlanmasının iç talebi destekleyebileceğini belirtti. Türkiye’nin Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi’nin enerji verimliliği konusunda farkındalık oluşturması açısından önem taşıdığını ifade etti.

Tüketicilere yetkili servis uyarısı

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri, Türkiye genelinde 3 bin 500’ün üzerinde yetkili servis bulunduğunu belirtti. Kendini yetkili servis olarak tanıtan işletmeler nedeniyle tüketicilerin mağduriyet yaşayabildiğini söyledi. Kuseyri, onarım ve teknik destek ihtiyaçlarında markaların resmî internet siteleri veya Ticaret Bakanlığına ait servis.gov.tr üzerinden doğrulanmış servislerin tercih edilmesini istedi.