Rusya'da savaşın ekonomik etkileri giderek belirginleşiyor. Ukrayna'nın petrol rafinerileri, lojistik merkezleri ve limanlara yönelik saldırıları üretim kapasitesini azaltıyor. Artan yakıt maliyetleri ve yüksek faizler şirketlerin faaliyetlerini zorlaştırırken savunma harcamaları bütçe üzerindeki baskıyı artırıyor.
Rusya ekonomisinde büyüme yüzde 0,9'a geriliyor
Ekonomistlerin tahminlerine göre Rusya ekonomisi üçüncü çeyrekte yıllık yüzde 0,9 büyüdü. Önceki çeyrekte büyüme yüzde 1,3 seviyesindeydi.
Rusya Merkez Bankası, insansız hava aracı saldırılarının farklı sektörlerde üretim kapasitesini azalttığı konusunda daha önce uyarıda bulunmuştu.
Petrol rafinerilerindeki faaliyetlerin aksamasıyla üçüncü çeyrekte rafineri üretimi yıllık yüzde 18 azaldı. Bu, 2020'den bu yana karşılaştırılabilir çeyreklik verilerdeki en sert düşüş oldu.
Yakıt üretimindeki gerileme madencilik sektörünü olumsuz etkilerken toptan ticarette de daralmaya yol açtı.
Petrol ihracatındaki kayıp büyümeyi düşürdü
Karadeniz ve Azak Denizi çevresindeki saldırılar, petrol sevkiyatında kullanılan terminallere ve liman altyapısına zarar verdi.
Oxford Economics ekonomisti Tatiana Orlova'nın hesaplamalarına göre ham petrol ve petrol ürünleri ihracatındaki düşüş, üçüncü çeyrekte toplam ihracatın yıllık büyümesinden yaklaşık 3,75 puan götürdü.
Bu gelişmenin ekonomik büyümeyi de yaklaşık 0,7 puan aşağı çektiği tahmin ediliyor.
Rusya'da tüketim artışı hız kaybetti
Savunma sanayisi dışındaki sektörlerde büyümeyi destekleyen başlıca unsur olan tüketici talebi de zayıfladı.
Üçüncü çeyrekte tüketim artışı yıllık yüzde 4,2'ye geriledi. Önceki üç aylık dönemde bu oran yüzde 7,2 olarak kaydedilmişti.
Artan fiyatlar, ücret artışındaki yavaşlama ve yüksek kredi maliyetleri hane halkı ile işletmelerin harcamalarını sınırladı. Tüketim malları üreten çeşitli sektörlerde de üretim geriledi.
Yüksek faizler Rus şirketlerini zorluyor
Rusya'nın en büyük bankası Sberbank'ın Mali İşler Direktörü Taras Skvortsov, yüksek reel faizlerin şirketler üzerindeki olumsuz etkisinin giderek arttığını belirtti. Banka, kurumsal kredilerin geri ödeme kalitesine ilişkin risklerin yükseldiğini değerlendiriyor.
Rusya Sanayiciler ve Girişimciler Birliğinin araştırmasında şirketlerin başlıca sorunları zayıf talep, işletme sermayesi eksikliği ve geciken ödemeler olarak sıralandı.
Katılımcıların yaklaşık yüzde 20'si krediye erişimdeki güçlükleri ve artan borç yükünü önemli sorunlar arasında gösterdi. Borç yüküne ilişkin şikayetler araştırmanın en yüksek seviyesine ulaştı.
Savunma sanayisi ile diğer sektörler arasındaki fark açılıyor
Rusya'da askeri ihtiyaçlara yönelik üretim yapan sektörler çift haneli büyümesini sürdürüyor. Buna karşılık tüketim ve sivil sanayi faaliyetlerinde zayıflama yaşanıyor.
Devlet Başkanı Vladimir Putin ekonomik büyümenin korunmasını isterken hükümet, genişleyen bütçe açığına rağmen savunma harcamalarını yeniden artırdı. Askeri harcamaların bu yıl rekor seviyeye ulaşması bekleniyor.
Üretim kapasitesindeki kayıplar nedeniyle Rusya Merkez Bankasının tanımladığı pozitif üretim açığı da gündeme geldi. Bu durum, ekonomideki arzın talebi karşılamakta yetersiz kalması anlamına geliyor.
Rusya'da enflasyonun yüzde 7,07'ye çıkması bekleniyor
Petrol tesislerine yönelik saldırıların ardından yükselen akaryakıt fiyatları, diğer ürünlerin maliyetlerini de artırdı.
Rusya'da yıllık enflasyonun eylüldeki yüzde 6,35 seviyesinden ekimde yüzde 7,07'ye yükseldiği tahmin ediliyor.
Rusya Merkez Bankasının yüzde 4'lük enflasyon hedefinin üst üste yedinci yılda da tutturulamaması bekleniyor. Fiyat baskıları nedeniyle para politikasındaki sıkı duruşun daha uzun süre korunabileceği belirtiliyor.
Tatiana Orlova, yüksek faizler ve bütçe açığını azaltma planlarının hükümetin büyüme hedefleriyle uyuşmadığını ifade etti. Orlova, Rusya'nın 2027 için yüzde 1,4 ve 2028 için yüzde 1,9 olan resmi büyüme tahminlerini fazla iyimser buldu.
