Avrupa kışa hazırlıksız yakalandı: Yoksul ülkeler tedariksiz kalabilir
Avrupa, kış öncesinde düşük doğal gaz stoklarıyla karşı karşıya kaldı. Bölgenin yüzde 75 hedefine ulaşması için 100 teravatsaatten fazla gaza ihtiyacı var. Bu miktarın güncel değeri 7 milyar euroyu aşıyor. Ayrıca hedefe ulaşmak için dolum hızının sert biçimde yükselmesi gerekiyor.
Uzmanlara göre doğal gaz fiyatları kış aylarında megavatsaat başına 100 euroyu aşabilir.
Avrupa’nın doğal gaz depolarında 100 teravatsaat açık var
Avrupa Birliği, 2022 krizinin ardından yüksek stok hedefleri belirledi. Böylece Rus boru gazına bağımlılığın azaltılması amaçlandı.
Ancak İran savaşı, kısa vadeli gaz fiyatlarını yukarı taşıdı. Bu nedenle depoları doldurmak ekonomik açıdan zorlaştı.
Ayrıca hükümetler ve enerji şirketleri alımlarını erteledi. Çünkü LNG sevkiyatının artması ve fiyatların düşmesi beklendi.
Fakat beklenen toparlanma gerçekleşmedi. Üstelik Basra Körfezi kaynaklı gaz akışı düşük kalmayı sürdürdü.
Hürmüz krizi LNG sevkiyatını sınırladı
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG tankerlerinin sayısı keskin biçimde azaldı. Buna karşılık petrol tankerlerindeki toparlanma daha güçlü gerçekleşti.
Böylece Avrupa’daki doğal gaz fiyatları geçen yılın iki katını aştı. Ayrıca savaşın sona ereceğine ilişkin belirgin bir işaret görülmedi.
Kesintilerin kış boyunca sürmesi halinde LNG rekabeti daha da artabilir. Dolayısıyla Avrupa’nın kargoları çekmek için daha yüksek fiyat ödemesi gerekebilir.
Avrupa’nın gaz talebi Asya ülkelerini etkileyebilir
Avrupa, ödeme gücü sayesinde fiziksel gaz sıkıntısını önleyebilir. Ancak yüksek teklifler, yoksul ülkelerin LNG erişimini zorlaştırabilir.
Benzer durum 2022 enerji krizinde de yaşandı. O dönemde kargolar Avrupa’ya yönelirken bazı ülkelerde kesintiler görüldü.
Özellikle Pakistan ve Bangladeş, yüksek fiyatlardan olumsuz etkilenebilir. Ayrıca enerji kısıtlamaları fabrikalarda üretim kaybına yol açabilir.
Hindistan ise kaybolan Katar tedarikini telafi etmek için alımlarını artırdı. Nitekim ağustos ithalatı yaklaşık 6 yılın zirvesine çıktı.
Bunun yanında Tayvan, Tayland ve Güney Kore de kışlık tedarik arıyor. Böylece küresel LNG rekabeti hızla güçleniyor.
Yüksek doğal gaz fiyatları enflasyonu artırabilir
Avrupa’nın gaz bulması enerji maliyetlerindeki ekonomik etkiyi ortadan kaldırmıyor. Çünkü yüksek fiyatlar enflasyonu yeniden hızlandırabilir.
Ayrıca tahvil yatırımcıları, faizlerin beklenenden daha fazla artırılabileceğini belirtiyor. Oxford Economics modelleri ise enflasyonun yüzde 6’yı aşabileceğini gösteriyor.
Bu oran, mevcut seviyenin yaklaşık iki katına karşılık geliyor. Dolayısıyla tüketiciler ve sanayi için maliyet baskısı büyüyebilir.
Yüksek gaz fiyatlarının Avrupa’da enflasyonu yüzde 6’nın üzerine taşıyabileceği hesaplanıyor.
Soğuk hava doğal gaz talebini hızlandırabilir
Kış koşulları, Avrupa gaz piyasasının yönünü belirleyecek. El Niño başlangıçta ılıman ve fırtınalı hava oluşturabilir.
Ancak daha sonraki soğuk dalgaları ısınma talebini hızla artırabilir. Ayrıca Çin’in yoğun alımları piyasayı sıkılaştırabilir.
Bunun yanında Norveç’teki üretim kesintileri önemli bir risk taşıyor. ABD’deki geç kasırgalar da LNG arzını sınırlayabilir.
Bu gelişmeler, Avrupa gösterge fiyatını daha yukarı taşıyabilir. Böylece bazı Asyalı alıcılar piyasanın dışında kalabilir.
Katar’ın LNG üretimi için 12 hafta gerekebilir
Hürmüz kısa sürede açılsa bile LNG piyasasının rahatlaması beklenmiyor. Çünkü Katar’ın üretimi tamamen başlatması yaklaşık 12 hafta sürebilir.
Ayrıca İran saldırılarında zarar gören 2 üretim hattı bu hesaba dahil değil. Bu nedenle Katar’ın kış öncesinde sınırlı destek sunabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, fiyatlarda yeni artışların muhtemel olduğunu bildiriyor. Özellikle boğazın uzun süre kapalı kalması bu riski güçlendiriyor.
Almanya’nın doğal gaz stokları düşük kaldı
Avrupa ülkelerinin kış hazırlıkları arasında belirgin fark bulunuyor. İtalya, teşviklerin ardından depolarını yaklaşık yüzde 83 doldurdu.
Buna karşılık Almanya’daki depolar yarının biraz üzerinde kaldı. Ayrıca Hollanda ve Belçika’da stoklar olağan seviyelerin altında bulunuyor.
Bu nedenle Almanya kış döneminde ithalatını artırabilir. Böylece Avrupa içindeki doğal gaz rekabeti daha da sertleşebilir.
Rus LNG yasağı ocak ayında başlayacak
Avrupa Birliği’nin Rus LNG’sine yönelik yasağı ocak ayında yürürlüğe girecek. Düzenleme, Birlik ihtiyacının yaklaşık yüzde 5’ine denk gelen arzı kaldıracak.
Bazı yatırımcılar yasağın ertelenebileceğini düşünüyor. Ancak Brüksel yönetimi erteleme ihtimalini birçok kez reddetti.
Öte yandan yüksek fiyatlar Avrupa’ya yeni kargolar çekmeye başladı. Çin’in LNG ithalatı ağustosta yıllık bazda sert biçimde düştü.
Ayrıca bazı şirketler kış teslimatlarını yeniden satışa hazırlıyor. ABD kaynaklı kargoların da Avrupa’ya yönelmesi gündemde bulunuyor.
Buna rağmen mevcut fiyatların yeterli olmadığı belirtiliyor. Dolayısıyla depoların doldurulması için yeni fiyat artışları gerekebilir.
