Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı BM İklim Değişikliği Konferansı COP31, bugün Antalya’da başladı. 20 Kasım’a kadar sürecek zirvede iklim finansmanı, emisyon azaltımı, uyum ve adil geçiş konuları ele alınacak. Liderler Zirvesi ise 11–12 Kasım’da gerçekleştirilecek.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31), hükümet temsilcileri, iş dünyası, bilim insanları ve sivil toplum kuruluşlarını Antalya’da bir araya getiriyor.
Türkiye’nin ev sahipliğinin yanı sıra COP31 Başkanlığını da üstlendiği konferansta, müzakerelerin başkanlığını Avustralya yürütecek. Zirvenin ilk gününde “Gıda, Tarım ve Sağlık” teması kapsamında iklime dirençli tarım, gıda ve sağlık sistemleri gündeme geliyor.
İklim finansmanı müzakerelerin merkezinde
Küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlandırmak için ihtiyaç duyulan finansman, görüşmelerin öncelikli başlıklarından olacak.
Gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkelerin Paris Anlaşması kapsamındaki finansman yükümlülüklerini yerine getirmesini talep ediyor. Finansman sorumluluklarının paylaşılması ve kaynaklara erişim konularındaki görüş ayrılıkları ise sürüyor.
COP30’da kabul edilen uyum finansmanını 2035’e kadar en az üç katına çıkarma hedefinin baz yılı, tutarı ve uygulama yönteminin netleştirilmesi de bekleniyor. Temiz ekonomilere geçişte çalışanların ve kırılgan toplulukların haklarını korumayı amaçlayan adil geçiş mekanizmasının işleyişi görüşülecek.
Emisyon azaltımına yönelik taahhütlerin uygulanmasının yanı sıra Paris Anlaşması hedeflerine ilişkin ilerlemeyi inceleyen İkinci Küresel Durum Değerlendirmesi’nin hazırlık süreci de başlayacak.
Türkiye’den “Uygulama COP’u” vurgusu
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirveyi “Uygulama COP’u” olarak tanımlıyor. Türkiye, taahhütlerin somut projelere ve sahadaki sonuçlara dönüştürülmesini hedefliyor.
Bu doğrultuda hazırlanan Eylem Gündemi, 10 öncelik alanı ve altı küresel uygulama hedefi içeriyor. Hedefler arasında 2035’e kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarmak, belediye atık üretiminde öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmak ve binalarda enerji kullanım yoğunluğunu en az yüzde 25 düşürmek bulunuyor.
İmalat ve üretimde döngüsel malzeme kullanımının artırılması, iklim eğitiminin yaygınlaştırılması ve ülkelerin iklim taahhütlerini yatırım yapılabilir projelere dönüştürmesi de gündemde yer alıyor.
Liderler 11–12 Kasım’da bir araya gelecek
10 Kasım’daki “Enerji ve Ulaşım” gününde, elektrifikasyon oranını 2035’te yüzde 35’e çıkarmayı hedefleyen “35’e 35” küresel elektrifikasyon taahhüdü duyurulacak.
11 Kasım’da başlayacak Liderler Zirvesi’nin ilk gününde sıfır atık konusu öne çıkacak. Döngüsel ekonomide bilgi paylaşımını ve atık kaynaklı metan emisyonlarının azaltılmasına yönelik iş birliğini destekleyen iki girişim tanıtılacak.
Liderler Zirvesi’nin ikinci ve son günü olan 12 Kasım’da ise dirençli şehirler, altyapı ve binalar ele alınacak.
Finans ve ticaret gündemi 13 Kasım’da
13 Kasım’da “Finans ve Ticaret” teması kapsamında İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) mekanizması gündeme gelecek. Mekanizma, ülkelerin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmeyi amaçlıyor.
14 Kasım’da çocuk, gençlik, eğitim ve becerilere odaklanılacak. 15 Kasım’da toplantılara ara verilerek sosyal ve kültürel programlar düzenlenecek.
Zirvenin ikinci haftasında bilim, sanayi ve teknoloji; okyanuslar, doğa ve arazi kullanımı; insani ve sosyal kalkınma başlıkları işlenecek. 19 Kasım’da iş birlikleri ile taahhütlerin uygulanmasında kaydedilen ilerleme değerlendirilecek.
Nihai müzakereler 20 Kasım’da yapılacak
Konferansın son günü nihai müzakerelere ayrılacak. Tarafların üzerinde uzlaşacağı sonuç metni, iklim kriziyle mücadelede gelecek bir yılın yol haritasını şekillendirecek.
