7.4’ten ders çıkarıldı mı? 26 yılda hangi tedbirler alındı? Uzmanların uyarıları dikkate alınıyor mu?

İstanbul, dün akşam saatlerinde meydana gelen ve en büyüğü 6.2 şiddetinde olan depremlerle sarsıldı. Şehrin dört bir yanında hissedilen bu depremler, milyonlarca İstanbulluyu sokağa döktü. Vatandaşlar, afet toplanma alanlarında geceyi geçirirken, bir kez daha "Depreme ne kadar hazırız?" sorusunu gündeme getirdi. Peki 17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen Gölcük depreminin ardıdan hangi tedbirler alındı?

17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen Gölcük depremi, Türkiye tarihinin en yıkıcı depremlerinden biri olarak hafızalarda yer etti. Binlerce insanın hayatını kaybettiği bu felaket, ülkemizde deprem gerçeği ile yüzleşmemizi sağladı. Ancak aradan geçen yıllara rağmen, alınan önlemler ve yapılan çalışmalar yeterli mi?

17 AĞUSTOS 1999 DEPREMİ VE SONRASI

17 Ağustos 1999'da meydana gelen büyük Marmara depremi, İstanbul ve çevresinde derin izler bıraktı. Bu felaket, binlerce insanın hayatını kaybetmesine ve on binlerce insanın evsiz kalmasına neden oldu. Depremin ardından yetkililer, İstanbul'un gelecekteki depremlere karşı daha dayanıklı hale getirilmesi için çeşitli planlar yapacaklarını duyurdular. Ancak, aradan geçen yıllara rağmen, kentin depreme hazırlığı konusunda atılan somut adımların yetersiz kaldığı gözlemleniyor.

YAPILAN UYARILAR VE ALINAN ÖNLEMLER

Deprem sonrası, uzmanlar ve bilim insanları tarafından İstanbul'un depreme hazırlığı konusunda birçok uyarı yapıldı. Bu uyarılar arasında binaların güçlendirilmesi, yeni yapıların deprem yönetmeliklerine uygun inşa edilmesi ve acil durum planlarının geliştirilmesi gibi konular yer aldı. Ancak, bu uyarıların ne kadarının dikkate alındığı tartışma konusu olmaya devam ediyor.

KENTSEL DÖNÜŞÜM VE SORUNLAR

Kentsel dönüşüm projeleri, İstanbul'un depreme hazırlık sürecinde önemli bir yer tutuyor. Ancak, bu projelerin birçoğunun rant odaklı olduğu ve deprem riskini azaltmak yerine artırdığı eleştirileri sıkça dile getiriliyor. Özellikle, zemin etüdü yapılmadan inşa edilen yüksek katlı binalar ve plansız yapılaşma, kentin deprem güvenliğini tehlikeye atan unsurlar olarak öne çıkıyor.

İSTANBUL'DA DEPREM RİSKİ VE KENTSEL DÖNÜŞÜM SORUNLARI

ATATÜRK HAVALİMANI'NIN GELECEĞİ TARTIŞMA KONUSU

İstanbul'un önemli ulaşım merkezlerinden biri olan Atatürk Havalimanı, yeni İstanbul Havalimanı'nın devreye girmesiyle birlikte kullanım dışı kaldı. Ancak, olası bir depremde alternatif bir iniş alanı olarak kullanılabilme potansiyeline rağmen, havalimanının pistleri kırıldı ve üzerine bir hastane inşa edildi. Bazı pistlerin üzerine ise tenis kortları yapıldı. Millet Bahçesi olarak planlanan alan, aradan geçen yıllara rağmen henüz halka açılmadı ve deprem toplanma alanı olarak da kullanılmıyor.

TOPLANMA ALANLARININ YERİNE AVM'LER YÜKSELİYOR

İstanbul Planlama Ajansı (İPA) raporlarına göre, İstanbul'da deprem sonrası barınma ihtiyacını karşılayabilecek büyüklükteki alanlar yerine alışveriş merkezleri (AVM) inşa edildi. Rapora göre, İstanbul'da 95 adet büyük AVM bulunuyor ve bunlar, potansiyel toplanma alanlarını işgal ediyor. İstanbul'un sadece beş ilçesinde (Adalar, Çatalca, Çekmeköy, Esenler, Şile) AVM bulunmuyor. Şişli, Bakırköy, Ataşehir ve Ümraniye ise en çok AVM bulunan ilçeler arasında yer alıyor.

ASKERİ ALANLAR İNŞAATA AÇILDI

İstanbul'un içindeki askeri alanlar, yeşil alan olarak kullanılmak yerine inşaata açıldı. Bu alanlar, hem park olarak değerlendirilebilir hem de olağanüstü durumlarda toplanma alanı olarak kullanılabilirdi. Ancak bu alanlar parsel parsel satılarak lüks rezidanslar yapıldı. Örneğin Beşiktaş’taki askeri alanların lüks konut projeleri için kullanılması tercih edildi.

GÖÇ POLİTİKASININ ETKİLERİ

Uzmanlar, İstanbul'da büyük bir deprem riski bulunduğu için kente aşırı göçün önlenmesi gerektiğini öneriyordu. Ancak bu önerilerin aksine, göçü teşvik eden politikalar izlendi. Finans Merkezi'nin Ataşehir'e taşınmasıyla birlikte, İstanbul'a önemli finans kuruluşlarının merkezleri taşındı ve kentin nüfusu daha da arttı.

DEPREM BAHANESİYLE KURUMLAR BOŞALTILDI

Sivil toplum kuruluşları, İstanbul'da depreme karşı yeterli tedbirlerin alınmadığını sıkça dile getiriyor. Okullar, hastaneler ve diğer kamu binaları yeterince incelenmediği için can güvenliği riske atılıyor. Bazı kamu binaları ise deprem bahanesiyle boşaltılarak başka amaçlara yönlendirildi. Örneğin, Harbiye'deki TRT Binası bu gerekçeyle boşaltıldı ve halen kullanılmıyor. Benzer durum büyük hastaneler için de geçerli. İstanbul'un deprem gerçeği ile yüzleşmesi ve bu doğrultuda etkin önlemler alması gerektiği açıkça ortada. Ancak mevcut kentsel dönüşüm politikaları ve rant odaklı yaklaşımlar bu süreci zorlaştırıyor. Deprem riskine karşı daha planlı ve sürdürülebilir çözümler üretilmesi gerekiyor.