AB’den Çin’e karşı kritik hamle: ABD’ye stratejik metal ortaklığı teklifi
Avrupa Birliği’nin (AB), kritik metallerde Çin’e olan bağımlılığı azaltmak amacıyla ABD’ye kapsamlı bir ortaklık teklifi sunmaya hazırlandığı bildirildi. Bloomberg News’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, AB ile ABD arasında önümüzdeki üç ay içinde “Stratejik Ortaklık Yol Haritası” oluşturulmasını öngören bir mutabakat anlaşmasının imzalanması planlanıyor.
Habere göre söz konusu ortaklık, modern teknolojiler için hayati öneme sahip kritik minerallerin Çin’e bağımlı olmadan temin edilmesini hedefliyor. Hem ABD hem de AB’nin son yıllarda ucuz ve bol Çin menşeli minerallere yüksek ölçüde bağımlı hale gelmesi, Pekin’e küresel tedarik zincirleri üzerinde ciddi bir stratejik avantaj sağladı. AB’nin hazırladığı teklifin, bu bağımlılığı azaltmaya yönelik farklı politika ve işbirliği mekanizmalarını içereceği belirtiliyor.
Bloomberg News’in aktardığına göre, Avrupa Komisyonu ile ABD yönetimi tarafından hazırlanması beklenen ayrı bir taslakta, müzakerelerin önümüzdeki 30 gün içinde tamamlanmasının hedeflendiği ifade ediliyor. Taslak metinde, tarafların ortak kritik mineral projeleri, fiyat-destek mekanizmaları ve uzun vadeli tedarik anlaşmaları üzerinde birlikte çalışması öngörülüyor.
Ayrıca teklif kapsamında, ABD ve AB pazarlarının aşırı arz, fiyat manipülasyonu ve dış kaynaklı tedarik şoklarına karşı korunmasına yönelik önlemler de yer alıyor. Bu çerçevede, iki taraf arasında tedarik zinciri güvenliğinin kurumsal ve hukuki zeminde güçlendirilmesi hedefleniyor.
Öte yandan, ABD-AB ilişkilerinde son dönemde yaşanan siyasi gerilimler, bu girişimi daha da kritik hale getiriyor. Özellikle Donald Trump’ın, AB üyesi Danimarka’ya bağlı Grönland’ı satın alma yönündeki açıklamalarının ardından ilişkilerde tansiyon yükselmişti. Taslak belgede, tarafların birbirlerinin toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiği vurgusu dikkat çekiyor.
Açıklamaya göre AB, ABD ve diğer müttefiklerle birlikte, kritik minerallerin ticaretine ilişkin benzer değerlere sahip ülkeleri kapsayan çok taraflı bir ticaret girişimini de masaya yatırmayı planlıyor. Bu adımın, Çin’in küresel kritik maden piyasalarındaki belirleyici rolünü sınırlamaya yönelik uzun vadeli ve stratejik bir hamle olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
