ABD’nin füze kalkanı planı beklenenden 6 kat daha pahalı çıktı
ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden gündeme taşıdığı “Golden Dome” (Altın Kubbe) füze savunma sistemiyle ilgili maliyet tartışmaları büyüyor. ABD Kongre Bütçe Ofisi’nin (CBO) yayımladığı yeni analiz, projenin kurulumu ve 20 yıllık işletme sürecinin toplam maliyetinin 1,2 trilyon dolara kadar ulaşabileceğini ortaya koydu. Raporda, dev savunma ağının tam kapsamlı bir saldırıyı engellemekte yetersiz kalabileceği de vurgulandı.
Trump yönetiminin Ocak 2025’te yayımladığı başkanlık kararnamesiyle gündeme gelen sistemin teknik detayları hâlâ netleşmiş değil. Bu nedenle Kongre Bütçe Ofisi, değerlendirmesini resmi proje planı yerine kamuoyuna açıklanan hedefler ve savunma kabiliyetleri üzerinden hazırladı.
CBO: SİSTEM DEV SALDIRILAR KARŞISINDA YETERSİZ KALABİLİR
Raporda, Golden Dome’un özellikle Çin veya Rusya gibi büyük askeri güçlerden gelebilecek yoğun füze saldırıları karşısında aşılabileceği belirtildi. Yetkililer, sistemin ABD ana karası ile Alaska ve Hawaii’yi kapsayacak şekilde tasarlandığını ifade ederken, mevcut mimarinin “kusursuz koruma” sağlayamayacağına dikkat çekti.
“1,2 trilyon dolarlık sistemin tam ölçekli bir saldırıyı durduramayabileceği” değerlendirmesi Washington’da büyük yankı uyandırdı.
CBO, savunma kalkanının yaklaşık 20 yıl aktif şekilde görev yapacağını öngörürken, projenin uzun vadeli maliyetinin kesin olarak hesaplanmasının mevcut şartlarda mümkün olmadığını da bildirdi.
DEMOKRATLARDAN “SAVUNMA ŞİRKETLERİNE KIYAK” ELEŞTİRİSİ
Raporun hazırlanmasını talep eden Senato Bütçe Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Oregon Senatörü Jeff Merkley, projeyi sert sözlerle eleştirdi. Merkley, Golden Dome’u “savunma şirketlerine aktarılacak dev bir kaynak transferi” olarak tanımladı.
Merkley, “Çalışan Amerikalıların vergileriyle finanse edilen büyük bir savunma rantı oluşturuluyor” ifadelerini kullandı.
Trump yönetiminin projeye ilişkin net yol haritası sunmaması da Kongre’de tartışmaları artırdı. Pentagon’un şimdiye kadar sistem için 25 milyar dolarlık bütçe aldığı, gelecek mali yıl için ise ek 17 milyar dolarlık kaynak talep ettiği belirtildi.
Öte yandan Golden Dome programının başındaki ABD Uzay Kuvvetleri Generali Michael Guetlein, mart ayında yaptığı açıklamada sistemin maliyetini yaklaşık 185 milyar dolar olarak öngördüklerini söylemişti. Ancak Kongre Bütçe Ofisi’nin hazırladığı yeni çalışma bu tahminin çok üzerinde bir tablo ortaya koydu.
UZAY TABANLI SAVUNMA AĞI KURULACAK
CBO analizine göre sistem; uzay tabanlı önleme uyduları, kara konuşlu füze savunma üsleri, radar ağları ve bölgesel hava savunma sistemlerinden oluşacak.
Planlanan yapı kapsamında:
Yaklaşık 7 bin 800 uzay tabanlı önleme uydusu,
İki yeni kara konuşlu füze önleme sahası,
ABD Donanması’nın Aegis sisteminin kara versiyonuna sahip dört üs,
Patriot ve THAAD benzeri sistemlerin yer alacağı 35 bölgesel savunma noktası kurulacak.
Rapora göre projenin en pahalı ayağını uzay tabanlı savunma sistemi oluşturuyor. Düşük dünya yörüngesine yerleştirilecek önleme uydularının geliştirilmesi, konuşlandırılması ve bakım maliyetinin yaklaşık 720 milyar doları bulacağı hesaplandı.
Raporda, yalnızca uzay bileşeninin maliyetinin bile birçok ülkenin yıllık ekonomik büyüklüğünü aştığına dikkat çekildi.
ABD Uzay Kuvvetleri geçen ay Lockheed Martin ve SpaceX’in de aralarında bulunduğu 12 şirkete toplam 3,2 milyar dolarlık prototip geliştirme sözleşmesi vermişti. Savunma uzmanları ise sistemin hâlâ test aşamasındaki teknolojilere dayandığını ve operasyonel riskler taşıdığını belirtiyor.
