Alkin’den dikkat çeken enflasyon yorumu: Hedef mi gerçeklik mi?

Ekonomist Prof. Dr. Emre Alkin, EKOTÜRK TV yayınında yaptığı değerlendirmede Türkiye’de enflasyon hedeflerinin yıl içinde neden sık sık güncellendiğini kapsamlı biçimde ele aldı. Para politikası, beklenti yönetimi ve uluslararası kurumların tutumuna dair yaptığı analizler, ekonomi gündemine yön verecek nitelikteydi.

ENFLASYON HEDEFİ NEDEN YIL İÇİNDE DEĞİŞİYOR?

Alkin’e göre teorik çerçevede enflasyon hedefleri yılda tek seferlik güncellemeyle şekillenirken, Türkiye’de uygulamada tablo farklı ilerliyor. Ücret artışları, vergi düzenlemeleri, enerji maliyetleri ve kur hareketleri gibi değişkenler devreye girdikçe, hedeflerle gerçekleşmeler arasındaki makas açılıyor. Bu da yıl içinde birden fazla revizyonu gündeme getiriyor.

“Resmi olarak hedef bir kez güncelleniyor gibi görünse de, fiiliyatta enflasyon patikası yıl içinde birkaç kez yeniden tanımlanıyor.”

Ekonomist, bu sürecin yalnızca teknik bir düzeltme olmadığını; ekonomik koşullardaki ani değişimlerin politika belgelerine yansıması olduğunu vurguluyor.

MERKEZ BANKASI RAPORLARINDA REVİZYON RİTMİ

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası yıl içinde dört ayrı Enflasyon Raporu yayımlıyor. Bu raporlar, para politikasının yönünü ve tahmin setlerini güncelliyor.

Alkin’in değerlendirmesine göre:

Yıl ortasına doğru yukarı yönlü bir güncelleme ihtimali beliriyor

Son çeyrekte “ince ayar” niteliğinde ikinci bir revizyon gelebiliyor

Bazı yıllarda üçüncü bir düzeltme de gündeme taşınabiliyor

“Bu yıl Merkez Bankası’nın enflasyon tahminini en az iki, en fazla üç kez güncellemesi sürpriz olmayacak.”

Bu tablo, Türkiye’de enflasyonla mücadelenin durağan değil, dinamik bir süreç olduğunu ortaya koyuyor.

ULUSLARARASI KURUMLAR DAHA HIZLI TEPKİ VERİYOR

Programda dikkat çeken başlıklardan biri de küresel finans kuruluşlarının yaklaşımı oldu. Alkin’e göre yabancı analiz kurumları tahminlerini revize ederken politika sorumluluğu taşımadıkları için çok daha hızlı hareket ediyor.

Kur geçişkenliği, iç talep gücü ve maliyet baskıları gibi unsurlar değiştiği anda tahmin tabloları da güncelleniyor. Bu nedenle yıl içinde birkaç kez revize edilen enflasyon beklentileri, kamuoyunda “hedef değişti” algısı yaratabiliyor.

“Aslında değişen hedef değil, ekonomik gerçekliktir; şartlar değiştikçe projeksiyonlar da değişir.”

GERÇEKLİK–HEDEF AYRIMI NEDEN ÖNEMLİ?

Alkin, Türkiye’de sık yapılan bir hataya da dikkat çekiyor: Hedef ile gerçekleşme arasındaki fark doğru okunmadığında, tartışmalar sağlıksız zemine kayıyor. Ona göre sorun hedef belirlemek değil, hedefin dayandığı koşulların hızlı değişmesi.

Bu nedenle enflasyon tartışmalarında yalnızca oranlara değil; maliyet yapısına, beklentilere ve finansal koşullara da bakılması gerekiyor.

EKONOMİ YÖNETİMİNDE ATAMALAR VE BEKLENTİLER

Programın son bölümünde ekonomi yönetimindeki yeni görevlendirmeler de gündeme geldi. Alkin, atamaların peşinen övülmesi ya da eleştirilmesi yerine uygulamaların izlenmesi gerektiğini belirtiyor.

Merkez bankacılığı geleneğinin kurumsal hafızayla güçleneceğini vurgulayan ekonomist, karar süreçlerinin sahadaki sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.

GENEL ÇERÇEVE

Yıl boyunca enflasyon başlığı, hem resmi raporlarda hem de uluslararası analizlerde birkaç kez güncellenmiş görünecek. Ancak bu durum tek başına politika değişikliği anlamına gelmiyor. Daha çok ekonomik koşulların hızla dönüşmesi, tahmin setlerinin de yeniden yazılmasına yol açıyor.