Avrupa’da tek: Türkiye’de üniversite mezunu işsizlikte zirvede
Avrupa ülkelerinde üniversite mezuniyeti işsizliğe karşı güçlü bir kalkan olurken, Türkiye bu eğilimi tersine çeviren tek ülke olarak dikkat çekiyor. Eurostat verilerine göre, Türkiye'de genel işsizlik oranı %8,8 seviyesindeyken, üniversite mezunları arasında işsizlik %9,2'ye ulaşıyor.
Avrupa ülkelerinde üniversite mezunu olmak, iş bulma ihtimalini artırırken, Türkiye bu eğilimin tam aksi yönünde ilerliyor. Eurostat’ın yayımladığı 2024 verilerine göre, Avrupa'daki 33 ülke arasında sadece Türkiye'de üniversite mezunlarının işsizlik oranı, genel nüfusun üzerindedir. Bu dikkat çekici istisna, Türkiye'deki genç işsizliğine ve nitelikli istihdam sorununa yeniden dikkat çekiyor.
ÜNİVERSİTE DİPLOMASI TÜRKİYE'DE AVANTAJ DEĞİL
Avrupa genelinde yükseköğretim diploması, bireylere iş güvencesi, daha iyi gelir ve daha düşük işsizlik oranı sağlarken; Türkiye’de bu eğitim düzeyine sahip bireyler işsizlikte daha kırılgan bir yapıya sahip. Avrupa ülkelerinde ortalama üniversite mezunu işsizlik oranı %5’in altında seyrederken, Türkiye’de bu oran %13’ün üzerine çıkıyor.
Yani Türkiye, üniversite diplomasının istihdam açısından en az katkı sağladığı tek Avrupa ülkesi konumunda. Üstelik bu durum sadece yeni mezunlarla sınırlı değil; istihdamda kalıcılık oranı da düşük seyrediyor.
AVRUPA'DA EĞİTİM İLE İŞSİZLİK AZALIYOR, TÜRKİYE'DE ARTIYOR
Yunanistan (%10,1 genel, %7,3 mezun), İspanya (%11,4 genel, %6,9 mezun) ve Sırbistan (%8,6 genel, %6,5 mezun) gibi yüksek işsizlik oranına sahip ülkelerde bile üniversite eğitimi, istihdama katkı sağlıyor. Ancak Türkiye, üniversite diplomasının iş bulmayı kolaylaştırmadığı hatta zorlaştırdığı tek Avrupa ülkesi konumunda.
Fransa, İsveç, Estonya ve Finlandiya gibi ülkelerde yükseköğretim mezunlarının işsizlik oranı %5’in altına kadar geriliyor. Litvanya ve Letonya’da bu oran sırasıyla %4,2 ve %4,0 olarak ölçüldü. Bu tablo, Türkiye'deki sistemsel sorunları bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
SORUN DİPLOMADA DEĞİL, SİSTEMDE
Uzmanlar, bu istisnai durumun sebepleri arasında nitelik ile istihdam arasındaki kopukluk, özel sektörün tecrübe beklentisi ve mesleki yönlendirme eksikliğini gösteriyor. Üniversite sayısının artışı, kaliteli eğitimin yaygınlaştığı anlamına gelmiyor. Aynı zamanda, iş gücü piyasasının mezun profiline uygun yapılandırılmaması da önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
