AYM’den eczacılarla ilgili kritik karar: Disiplin maddesi iptal edildi

Anayasa Mahkemesi (AYM), eczacılar hakkında uygulanabilecek disiplin cezalarını düzenleyen Türk Eczacıları Birliği Kanunu’ndaki hükmü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre iptal edilen düzenleme, kararın yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Yüksek Mahkeme’nin kararı, 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu’nun disiplin hükümlerini içeren 30. maddesine ilişkin yapılan başvurunun incelenmesi sonucu alındı. Söz konusu başvuru, Danıştay 8. Dairesi tarafından görülmekte olan bir dava kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne taşındı.

DANIŞTAY’DAN ANAYASA MAHKEMESİ’NE BAŞVURU

Danıştay 8. Dairesi, 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu’nun 30. maddesinin, 1 Temmuz 2022 tarihinde kabul edilen 7417 sayılı Kanun’un 63. maddesi ile yeniden düzenlendiğini hatırlattı. Ancak söz konusu düzenlemenin disiplin suçları ile cezaları arasındaki ilişkiyi açık biçimde ortaya koymadığı gerekçesiyle Anayasa’ya aykırı olabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Başvuruda, disiplin cezası gerektiren fiillerin yeterince ayrıntılı şekilde tanımlanmadığı, buna bağlı olarak hangi eylemin hangi yaptırımla sonuçlanacağının açık şekilde anlaşılmadığı belirtildi. Bu durumun hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerini zedelediği vurgulandı.

AYM: HUKUKİ BELİRLİLİK İLKESİ İHLAL EDİLDİ

Anayasa Mahkemesi, yaptığı incelemede söz konusu düzenlemenin bireylerin hukuki durumlarını öngörebilmesini sağlayacak açıklıkta olmadığını değerlendirdi.

Yüksek Mahkeme, disiplin suçları ile uygulanacak cezalar arasında açık bir bağlantı kurulmadığını tespit ederek ilgili düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetti.

Kararda, disiplin cezası gerektiren fiiller ile uygulanacak yaptırımların açık ve kesin bir şekilde belirlenmemesinin hukuk devleti ilkesine zarar verdiği ifade edildi.

Mahkeme, kişilerin hangi eylem nedeniyle hangi disiplin cezasına maruz kalabileceğini önceden öngörebilmesinin hukuki güvenliğin temel unsurlarından biri olduğuna dikkat çekti.

DAHA ÖNCE DE İPTAL EDİLMİŞTİ

Kararda ayrıca söz konusu maddenin daha önce de benzer gerekçelerle iptal edildiği hatırlatıldı. İptalin ardından kanun maddesinde yeniden düzenleme yapılmasına rağmen, hukuki belirsizlik sorununu ortadan kaldıracak yeterli değişikliğin yapılmadığı belirtildi.

AYM, düzenlemenin bireylerin hukuki sonuçları önceden kestirebilmesine imkân tanımadığını belirterek kuralın Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırı olduğuna karar verdi.

UYGULAMA 6 AY SONRA DEĞİŞECEK

Mahkeme, ortaya çıkabilecek hukuki boşluğun önüne geçebilmek amacıyla iptal kararının yürürlüğe giriş tarihini erteledi. Buna göre, ilgili hüküm Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay sonra yürürlükten kalkacak.

Bu süre içinde yasama organının yeni bir düzenleme yaparak disiplin cezaları ile fiiller arasındaki ilişkiyi açık şekilde belirlemesi bekleniyor.

ECZACILAR İÇİN MEVCUT DÜZENLEME NEYDİ?

İptal edilen maddede, eczacıların meslek kurallarına aykırı davranmaları durumunda Haysiyet Divanı tarafından uygulanabilecek bazı disiplin yaptırımları bulunuyordu. Bu yaptırımlar arasında yazılı ihtar, para cezası, geçici olarak meslek icrasından men edilme ve belirli bir oda bölgesinde mesleği icra etmenin yasaklanması gibi cezalar yer alıyordu.

Ancak söz konusu düzenlemede hangi fiilin hangi cezaya yol açacağı açık şekilde belirtilmediği için hukuk güvenliği açısından sorun oluşturduğu ifade edildi.